Nie wiem, po co moja żona wybrała akurat ten obiad. Może chciała, żeby wszystko wyglądało normalnie. A może po prostu chciała, żebym w końcu przestał udawać. Siedziałem przy stole w mieszkaniu mojej matki na katowickim osiedlu z wielkiej płyty, wdychałem zapach schabowego i próbowałem nie patrzeć na telefon, który Marta położyła obok swojego talerza jak dowód rzeczowy. Wiedziałem, że go przeczytała. Wiedziałem od tygodnia, że wie. I nic z tym nie zrobiłem, bo po jedenastu latach małżeństwa byłem pewien, że nie zrobi nic.
Ekran znów się zaświecił. „Tęsknię za twoim dotykiem” — napisała Monika, która w moim telefonie figurowała jako „Kasia serwis AGD”. Brzmiało to nawet zabawnie, dopóki matka nie wyciągnęła szyi, żeby zerknąć.
— Co to za Kasia? — zapytała.
Marta podniosła telefon, odblokowała go moim kodem. Bo niby skąd go znała? Później mi powiedziała, że podpatrzyła, jak go wpisuję w kuchni. Sprytna. Zawsze była sprytniejsza, niż myślałem.
— Pokaż babci — powiedziała i podała telefon matce.
Trzeba było widzieć twarz mojej matki, kiedy przeczytała wiadomość. Najpierw zmrużyła oczy, jakby to był żart. Potem popatrzyła na mnie, potem na Martę, a na końcu na rosół, jakby w talerzu miała znaleźć jakieś sensowne wytłumaczenie. Mój ojciec odchrząknął, siostra zaczęła składać serwetkę w małe kwadraty, a ja siedziałem i myślałem tylko o jednym: że mogłem to przewidzieć. Byłem w domu, zostawiłem telefon na blacie, wyszedłem na balkon zapalić. Trzy minuty. Wystarczyły, żeby cały mój misterny układ rozsypał się w drobny mak.
— Tego się nie robi przy dzieciach — syknęła matka do Marty.
— A co się robi przy dzieciach? — zapytała Marta. — Kłamie się im, że tatuś ma delegacje?
I wtedy po raz pierwszy od lat usłyszałem, jak jej głos brzmi, kiedy naprawdę ma dość. Znałem ten dźwięk tylko z awantur o zmywarkę i o to, że znowu zapomniałem odebrać Antka z treningu. Teraz brzmiał inaczej. Twardo i równo, jak ktoś, kto długo się bał, aż w końcu przestał.
Moja żona była z tych kobiet, które nie robią scen. Pracowała w aptece na piętrze, odbierała córkę z angielskiego, syna z piłki, pamiętała o moich lekach i o urodzinach mojej matki. Ogarniała. A ja? Ja umiałem być miły, zwłaszcza przy ludziach. Przynosiłem sernik na stół, żartowałem, obejmowałem ją w pasie, a potem sąsiedzi mówili: „Paweł, to ty masz dobrze”. No to miałem. Tylko że dobra kobieta przestała mi wystarczać. Może to tak jest. Może jak człowiek ma spokój, to zaczyna go uwierać.
Pierwszy raz zabolało ją, jak schowałem telefon w kieszeni w kuchni. Zauważyłem to. Powiedziała: „dlaczego się tak chowasz?”. A ja burknąłem, że sprawy służbowe. Potem były wyjazdy, które sam sobie wymyślałem. Katowice, Wrocław, Gdańsk. Wspaniałe miasta, których nie widziałem, bo zamiast zwiedzać wynajmowałem pokoje na godziny. Śmieszne, że człowiek potrafi wydać trzysta złotych za jedną noc, żeby poczuć się chwilowo wolny, a potem wraca do domu i ma pretensje, że zupa za słona.
— Chcesz coś powiedzieć? — zapytała mnie matka, a ja zrozumiałem, że wszyscy na mnie patrzą.
— Nie wiem, co powiedzieć — przyznałem. Po raz pierwszy od dawna to była prawda.
— Może zacznij od tego, kiedy to się zaczęło — podpowiedziała siostra i wreszcie przestała składać serwetkę.
Chciałem jej powiedzieć, że nie wiem. Że to się nie zaczęło jednego dnia, tylko narastało. Monika była miła. Lubiła ze mną rozmawiać. Nie patrzyła na mnie jak na mebel, tylko jak na faceta, do którego można mieć ochotę. Może to źle brzmi, ale tak było. A Marta? Marta patrzyła na mnie jak na coś, co trzeba naprawić. Jak na kolejną rzecz z listy. I pewnie miała powód. Bo ja zamiast rozmawiać, wolałem znikać. Zamiast powiedzieć, że czuję się jak w klatce, wolałem znaleźć kogoś, kto przy mnie nie wzdycha. Tyle że tego nie da się powiedzieć przy świątecznym stole, przy matce, która liczy na wnuki, i przy ojcu, który wciąż powtarza, że rodzina to najważniejsze.
— Nie chcę tego słuchać — rzuciłem i wstałem od stołu.
A Marta nawet nie drgnęła. Siedziała tam, z telefonem w dłoni, i patrzyła na mnie z czymś, czego nie umiałem nazwać. Nie z nienawiścią. Z ulgą. Jakby wreszcie nie musiała już udawać, że mnie lubi.
Przez dwa miesiące po tamtym obiedzie mieszkaliśmy obok siebie jak współlokatorzy z wyrokiem. Ja spałem w salonie, ona z dziećmi w sypialni. Antek spytał ją kiedyś: „Mamo, czemu tata już z nami nie je?”. Nie słyszałem odpowiedzi, ale widziałem, jak chłopak mija mnie w korytarzu i patrzy w podłogę. Moja córka obgryzała paznokcie do krwi. Czasem łapałem się na tym, że chciałem do niej podejść, powiedzieć coś, naprawić to, ale nie wiedziałem jak. Bo przeprosić to by mnie upokarzało. Bo przyznać się do winy to by znaczyło, że Monika była błędem, a ja nie umiałem uznać jej za błąd.
Potem Marta powiedziała, że znalazła mieszkanie nad sklepem mięsnym w Świętochłowicach. Wynajem za tysiąc trzysta miesięcznie. Mała kawalerka z kuchenką, która śmierdzi, i łazienką, w której grzyb ciągnie się wzdłuż fug. Powiedziała mi o tym w niedzielę, podczas śniadania, spokojnie, jak o zakupach na tydzień. „Biorę dzieci w sobotę”. I tyle. Żadnej awantury, żadnych łez. Wtedy zrozumiałem — i uwierzcie, że to bolało jak uderzenie w żebra — że ona naprawdę odchodzi. Nie straszy, nie negocjuje, nie daje mi szansy. Odchodzi.
Moja matka powiedziała, że Marta „zaszalała”. Mówiła o tym na osiedlu, przed kościołem, w sklepie. Przekonywała sąsiadki, że synowa się wywyższa, że nikt nie rozbija małżeństwa przez głupie wiadomości. A ja nic nie prostowałem. Bo gdybym powiedział prawdę, musiałbym powiedzieć, że to ja zepsułem to pierwszy.
Dziś siedzę w tym pustym mieszkaniu, słucham szumu kaloryfera i jem zupę z torebki. Marta wisi na słuchawce, kiedy dzwonię, i odpowiada półsłówkami. Dzieci przyjeżdżają co drugi weekend. Alimenty płacę z opóźnieniem, bo mi się nie chce, a potem czuję się podle i jeszcze bardziej odsuwam się od całej sprawy. Monika pyta, kiedy się do niej wprowadzę. „Niedługo” — mówię. Tak samo mówiłem Marcie o powrocie z delegacji.
Wczoraj odebrałem dzieci spod szkoły. Marta czekała przy furtce, w płaszczu narzuconym na fartuch z apteki, zmęczona, z tuzami pod oczami, i nagle zrozumiałem, że właśnie tak wygląda wolność. Myślałem, że będzie gorzej. A jest jakoś tak spokojnie, że aż duszno. Nikt nie zarzuca mi kłamstw. Nikt nie patrzy z pretensją. Tylko w lustrze w przedpokoju widzę faceta, który mu nie przeszkadza. To może i dobrze. W końcu ocaliłem to, na czym mi zależało najbardziej: święty spokój. Tylko cholernie nie lubię wracać do tego pustego salonu, w którym jej już nie ma.
