Mój brat, Tadeusz Malinowski, nie zamierza ulokować mamy w żadnym DPS-ie i nie chce jej zabrać do siebie twierdzi, że nie ma w mieszkaniu swojej żony miejsca, nawet na doniczkę. A ja dryfuję przez te dziwne, rozlane tygodnie, w których czas płynie inaczej, kwitnie w zakamarkach, a pozostaje tylko chaos i mgła.
Od trzech miesięcy kłócimy się o mamę, Helenę Malinowską. Po tym jak przeszła udar, w świecie rozmytym jak witraż we mgle, wszystko się zmieniło. Zapomina, plącze się po mieszkaniu, gubi nici rzeczywistości ktoś musi z nią być nieustannie. Spadło to na mnie. Mam poczucie podwójnej egzystencji jedna noga w pracy, druga w domu wśród nieznanych przedmiotów, trzecia przy dzieciach, czwarta już chyba we śnie.
Proponuję dom opieki, w Warszawie, taki z jasnymi salami i mglistymi korytarzami, a Tadeusz wybucha. Mówi mi przez telefon: „Nie masz serca, Zdzisławo! Jak możesz wysłać naszą matkę tam, gdzie zapachy są inne, twarze niepamiętane?” Ale sam przecież mieszka w Poznaniu, z Jadwigą, swoją żoną, i mówi, że nawet kot się tam nie zmieści. Więc wszystko zostaje na moich barkach.
Dawniej byliśmy zwykłą rodziną. Ja, Zdzisława, rok starsza od niego. Rodzice Helena i Lech wrócili późno znad Bałtyku, żeby nas mieć. Mam teraz trzydzieści sześć lat, Tadeusz trzydzieści pięć, a mama siedemdziesiąt dwa. Kiedy ojciec odszedł, wszystko pękło. Tadeusz uciekł na studia do Poznania, potem na jakąś surrealistyczną ścieżkę życia, a ja zostałam w Toruniu. Zamieszkałam z mężem, Włodkiem, i mieliśmy plany, że kupimy mieszkanie, pojawią się dzieci, a mama będzie przychodzić na obiady z barszczem i uszkami.
Ojciec odszedł dwa lata temu świat się skurczył. Mama zrobiła się szara, jak ściany w listopadzie. Po udarze lekarze w szpitalu powtarzali, że to już nie wróci. Przeprowadziliśmy się z Włodkiem do jej mieszkania. Rzuciłam etat w banku, zostałam wolnym strzelcem, żeby być bliżej niej bo przecież nie można było jej zostawić samej. Nawet kiedy zaczęła chodzić, zamiast ciała, gubiła logikę. Mówiła dziwne rzeczy, że tata czeka na nią w sadzie niedaleko Wisły. Bełkot, łzy, ślady łapek na podłodze jedno wielkie rozedrganie.
Nie spałam w nocy, bałam się, że wyjdzie, a ja nie zdążę jej odnaleźć na wieczornym pustkowiu. Praca rozpływała się w palcach jak słońce przez mgłę nie mogłam skupić się na niczym więcej niż jej oddech. Włodek powiedział: Spróbuj domu opieki. Tam mają pielęgniarki, lekarzy, wszystko pod ręką. To drogie, ale jeśli się zrzucimy, te cztery tysiące złotych miesięcznie jakoś się uzbiera. Twój brat też powinien dorzucić, nie tylko ty.
Ja długo się wahałam, miałam koszmarek w głowie: czy mogę tak zrobić? Ale czułam, że nie dam rady. Pojechałam obejrzeć dom seniora w Warszawie ciche pokoje, ślady dawnych rozmów na ścianach, zdjęcia na parapecie. Bardzo drogie, ale co robić, kiedy świat się sypie?
Zadzwoniłam do Tadeusza. Wcisnął mi cały garnitur wyrzutów sumienia. „Zdzisławo, czy zwariowałaś? Jak możesz oddać matkę? Przecież ona nas wychowała, kochała, a ty teraz uciekniesz?” Krzyczał, a ja czułam, jak jego uraza rozlewa się przez telefon jak tłusta plama.
Tłumaczyłam: nie potrafię już, jestem zmęczona, nie mam siły nawet płakać. Poprosiłam: skoro nie chcesz domu opieki, to przyjedź, zabierz ją do Poznania, do siebie, niech Jadwiga też poczuje, czym pachnie codzienność z osobą zależną.
On na to, że nie ma gdzie, że przecież tam rządzi Jadwiga, a ona nie chce zajmować się teściową. A przecież mój mąż, Włodek, opiekuje się mamą, więc czemu nie jego żona? Czuję, jakby Tadeusz grał w szachy pod wodą, wszystko powolne, opóźnione, śmieszne.
Powiedziałam mu, że mogę odejść od mamy już teraz, zostawić wszystko za sobą. Ale on od razu, że pracuje, jest zajęty, rozproszony ja zaś wymyślam tylko dlatego, żeby pozbyć się obowiązków. Przepychanki w słowie i myśli, sen nad rozbitą łącznością.
Nie wiem, może to wszystko jest jak zepsuta szopka bożonarodzeniowa nieszczęsny aniołek, bez skrzydeł, uwięziony w pokoju mamy, która szuka taty wśród śladów na kaflach. Czuję, że muszę podjąć decyzję, choć leżę na granicy lojalności i potwornego poczucia winy. Mój mąż jest po mojej stronie. Musisz żyć własnym życiem, powtarza. Tam będą się nią opiekować, a my będziemy czasem przychodzić w niedzielę, z ciastem drożdżowym i bukietem tulipanów.
Daję Tadeuszowi ostatni tydzień jeśli się nie zdecyduje, zrobię to sama. Bo każdy może rzucać dobre rady, ale tylko ja wiem, jak niewyobrażalnie trudna jest ta codzienność. A Tadeusz może opowiadać znajomym swoje wersje mnie już to wszystko nie dotyczy. Świat zalewa szary kałużowy koszmar, w którym nie widać końca. Mam dość.
