Nazywam się Bogdan Wrona i od jedenastu lat prowadzę stację paliw przy trasie na Legionowo, tuż za wiaduktem, gdzie droga skręca ostro w lewo i wszyscy zwalniają, bo inaczej wypadają na pobocze. Tego dnia, dwudziestego trzeciego kwietnia, otwierałem sklep o szóstej, jak zawsze, i akurat układałem gazety przy kasie, kiedy usłyszałem pisk opon.
Wybiegłem zza lady. Zobaczyłem srebrną Škodę Octavię zatrzymaną w poprzek pasa awaryjnego, a przy niej mężczyznę w garniturze, klęczącego nad kimś leżącym na trawie. Nie od razu podszedłem — miałem klienta przy dystrybutorze czwartym, starszego pana, który akurat płacił kartą i pytał, czy przyjmuję Biedronka Karta Płatnicza. Powiedziałem, że nie, że tylko zwykłe karty, i dopiero wtedy ruszyłem w stronę tamtych dwojga.
Kobieta na trawie miała może sześćdziesiąt lat, kurtkę w kolorze musztardowym i torebkę rozrzuconą obok, jakby upadła w trakcie chodzenia. Mężczyzna trzymał ją za rękę i mówił coś cicho, powtarzał jej imię — Krystyna, Krystyno, słyszy mnie pani. Zadzwoniłem po karetkę z telefonu w biurze, bo zasięg przy dystrybutorach zawsze jest słaby. Dyspozytorka zapytała o adres, powiedziałem: stacja Orlen, trzynasty kilometr, za wiaduktem, i usłyszałem w tle, jak ktoś krzyczy, że karetka jedzie z Legionowa, więc dwadzieścia minut.
Ten mężczyzna — jak się później dowiedziałem, nazywał się Tomasz Gruszka, pracował w agencji reklamowej gdzieś przy placu Bankowym — nie odszedł ani na krok. Zdjął marynarkę i podłożył jej pod głowę. Rozluźnił jej kołnierz płaszcza. W pewnym momencie kobieta przestała oddychać równo, a on zaczął liczyć na głos, jakby robił resuscytację, której nauczył się kiedyś na kursie, ale nigdy nie musiał używać. Widziałem, jak trzęsły mu się ręce, kiedy próbował znaleźć puls na jej nadgarstku.
Ja tam stałem z boku, bo nie umiem robić nic z medycyny poza otwieraniem apteczki, którą trzymam pod kasą dla klientów, którzy tną się przy otwieraniu puszek z olejem. Przyniosłem koc z bagażnika swojego auta i butelkę wody. Karetka spóźniła się jeszcze bardziej, bo na obwodnicy był wypadek — dwadzieścia sześć minut, sprawdziłem na zegarku przy kasie, kiedy w końcu odjechali.
Ten mężczyzna spojrzał wtedy na zegarek i zbladł tak, że pomyślałem, że to on zaraz zemdleje. Powiedział coś w stylu, że ma za dwadzieścia minut prezentację, na którą jechał trzy tygodnie, i że już jej nie zdąży. Zapytałem, czy chce, żebym zadzwonił po taksówkę, ale on tylko pokręcił głową i wsiadł do samochodu, i odjechał w stronę Warszawy tak szybko, że aż zapiszczały opony na wjeździe na trasę.
Nie sądziłem, że jeszcze kiedyś go zobaczę. Ale trzy dni później przyjechał ponownie, tym razem bez garnituru, w bluzie i dżinsach, z twarzą kogoś, kto nie spał kilka nocy. Zapytał, czy pamiętam tę kobietę, czy zostawiła może jakieś dane, bo w szpitalu nie chcieli mu nic powiedzieć, bo nie był rodziną. Powiedziałem mu, że karetka zabrała ją do szpitala na Wolskiej, tyle wiem, bo ratownik zapisał to w moim notesie, żeby mieć adres na wypadek pytań policji.
Dowiedziałem się od niego dopiero wtedy, co się stało po drodze — że wrócił do biura, że szef, niejaki Nikodem Sroka, wyrzucił go na oczach całego open space'u, bo przez niego firma straciła kontrakt z jakąś siecią sklepów budowlanych, którą mieli podpisać tego ranka. Tomasz powiedział to bez większych emocji, jakby opowiadał o kimś innym, ale zauważyłem, że kiedy mówił o tym szefie, zaciskał palce na kubku kawy, który kupił u mnie przy kasie, aż plastik zatrzeszczał.
Zapytałem go, co teraz zrobi. Wzruszył ramionami. Powiedział, że ma dwie córki, siedem i dziewięć lat, i że nie wie, jak im to wytłumaczy. Zostawił mi numer telefonu, na wypadek gdyby ktoś pytał o tamten dzień, i pojechał w stronę Wolskiej.
Nie widziałem go potem przez prawie miesiąc. Aż pewnego wieczoru, gdy zamykałem sklep, zatrzymał się przy stacji inny samochód — czarne BMW, nowe, lakier jeszcze pachniał salonem. Wysiadła z niego starsza kobieta w musztardowej kurtce, ta sama, tylko już bez tamtej bladości na twarzy, i zapytała, czy to ja dzwoniłem po karetkę dwudziestego trzeciego kwietnia. Powiedziałem, że tak, i że to nie ja klękałem przy niej na trawie, tylko pewien mężczyzna, którego numer mam gdzieś zapisany.
Okazało się, że nazywa się Krystyna Bartosik i że przed emeryturą prowadziła fundację inwestującą w agencje marketingowe — coś, co ludziom z zewnątrz brzmi nudno, dopóki nie zobaczą kwot, jakimi ta fundacja operuje. Zapytała mnie wprost, czy wiem, gdzie teraz pracuje Tomasz. Powiedziałam, że nie pracuje, że został zwolniony tego samego dnia, kiedy jej pomagał. Spojrzała na mnie tak, jakby ktoś jej powiedział, że zgasło słońce.
Dała mi swoją wizytówkę i poprosiła, żebym przekazał mu, że chce się z nim spotkać, jeśli jeszcze kiedyś tu wpadnie. Wpadł tydzień później, sam, kupić papierosy, których wcześniej nie palił — zauważyłem, bo pytał, które są najtańsze. Dałem mu tę wizytówkę. Przez chwilę stał przy ladzie, czytał nazwisko, i widziałem, jak zmienia mu się twarz, jakby przypomniał sobie, gdzie już to nazwisko słyszał.
Zadzwonił do niej tego samego dnia, na zapleczu mojego sklepu, bo powiedział, że nie chce, żeby ktoś go słyszał. Nie wiem, co dokładnie powiedzieli sobie przez telefon, ale wyszedł stamtąd inny — wyprostowany, jakby ktoś zdjął mu z pleców coś, co dźwigał od miesiąca.
Trzy tygodnie później Krystyna Bartosik wróciła na stację, tym razem razem z nim. Poprosiła mnie, żebym był świadkiem — mówiła, że lubi mieć świadków przy ważnych rzeczach, bo w jej wieku papiery czasem giną, a ludzie pamiętają. Na masce jego samochodu rozłożyła teczkę z dokumentami: umowa założycielska nowej agencji, w której Tomasz miał być współwłaścicielem z dwudziestoprocentowym udziałem, sfinansowanym przez jej fundację kwotą osiemset tysięcy złotych. Podpisał długopisem, który pożyczyłem mu z kasy, bo swojego nie miał przy sobie.
Nie wiem, co się stało potem z tamtą agencją reklamową przy placu Bankowym ani z tym Nikodemem Srogą. Tomasz wspominał kiedyś, mijając stację w drodze do nowego biura na Woli, że klient, którego wtedy stracili, sam do niego zadzwonił pół roku później, bo usłyszał, gdzie teraz pracuje, i chciał podpisać umowę właśnie z nim, a nie z jego dawną firmą. Nie potwierdzę tego, bo tego nie widziałem na własne oczy — wiem tylko, że od tamtej pory, kiedy Tomasz przejeżdża moją trasą, zawsze zatrzymuje się na kawę, nawet jeśli nie musi tankować, i zawsze pyta, czy u mnie wszystko w porządku, zanim zapyta o cokolwiek innego.
