Вчера się rozwiedli, ona jutro się wyprowadza oznajmił syn w korytarzu.
Zofii Stanisławowo, popatrz tylko na te ceny! wtrąciła sąsiadka Walentyna Iwanowa, wskazując palcem w witrynę sklepu. Za kilogram pomidorów żądają 30 złotych! Toż to rozbiór w biały dzień!
No tak, to już nie życie, a ciągłe nędzenie westchnęła Zofia, potrząsając torbą na ramieniu. Kiedyś na emeryturę można było przetrwać, a teraz ledwo wiążę koniec z końcem.
A pan nie mieszka sama? Syn nie pomaga?
Mieszkam z synem. Antoni jest ciągle zajęty, pracuje dużo. Pieniądze przynosi, ale w domu prawie go nie widać.
No cóż, przynajmniej tak westchnęła Walentyna. Moje dzieci wyjechały, wnuki widuję tylko przy świętach.
Po pożegnaniu Zofia ruszyła do domu. Torby ciągnęły jej ręce, nogi drżały po długim marszu po sklepach. Sześćdziesiąt trzy lata coraz głośniej przypominały o sobie.
Mieszkanie przywitało ciszą. Antonia nie było, jak zwykle. Zofia rozłożyła zakupy, postawiła czajnik i usiadła przy oknie z filiżanką herbaty, patrząc na szary, jesienny podwórze.
Jej życie było spokojne i uporządkowane. Po śmierci męża minęło już piętnaście lat. Przyzwyczaiła się do samotności, nauczyła radzić sobie sama. Wychowała syna, dała mu wykształcenie, pomogła stanąć na nogi.
Antoni ma już trzydzieści pięć lat. Pracuje programistą w dużej korporacji, zarabia dobrze. Mieszkają we trójpokojowym mieszkaniu, które Zofia otrzymała od dawnego zakładu przemysłowego.
Syn zajmuje jeden pokój, ona drugi, trzeci to salon. Każdy żyje własnym życiem, spotykają się tylko przy kolacji, a i to rzadko.
Zofia nie narzeka. Antoni jest dobrym synem, wspiera ją pieniędzmi, nie pije, nie robi zamieszania. Jego życie uczuciowe jednak nie układa się gładko raz jedna dziewczyna, raz druga, ale nic poważnego.
Mamo, nie spiesz się ze mną mówił, kiedy ostrożnie poruszał temat małżeństwa. Znajdę kiedy trzeba.
Aż w końcu, wydawało się, naprawdę znalazł. Ostatnie pół roku zostawał późno w domu, rzadziej go widywać. Odpowiadał wymijająco, lecz Zofia widziała, że jest zakochany.
Przedstawisz mi ją? zapytała pewnego wieczoru.
Przedstawię, mamo. Gdy przyjdzie czas.
Czas przyszedł nagle. Zofia po kolacji zmywała naczynia, gdy usłyszała otwarcie drzwi wejściowych. Antoni wrócił wcześniej niż zwykle.
Mamo, jesteś w domu? jego głos drżał z podniecenia.
W kuchni!
W progu pojawił się, nieogolony, oczy płonące. Zofia natychmiast wyczuła, że coś ważnego się wydarzyło.
Muszę ci coś powiedzieć.
Mów, słucham.
Antoni wszedł do pokoju, Zofia za nim. Chodził nerwowo tam i z powrotem, szukając słów.
Wczoraj się rozwiedliśmy, ona jutro się wyprowadza wciągnął w końcu, zatrzymując się pośrodku pomieszczenia.
Zofia opadła na krzesło. Świat wokół niej się zachwiało.
Co? wydobyło się z jej ust.
Żeniłem się. Wczoraj się pobraliśmy. Jadwiga jutro wprowadza się tutaj.
Antoni, żartujesz?
Nie, mamo. Wszystko poważne.
Dlaczego mi nic nie powiedziałeś?
Po prostu stało się spontanicznie.
Spontanicznie? Małżeństwo przypadkowo? drżał głos Zofii.
Mamo, nie zaczynaj. Jestem dorosły, sam podejmuję decyzje.
Nawet nie widziałam tej tej Jadwigi!
Zobaczysz jutro. To dobra osoba, spodoba ci się.
Zofia siedziała, nie mogąc ruszyć. Szok był tak silny, że słowa urosły w gardle.
Mamo, powiedz coś usiadł przy niej, klękając.
Co mam powiedzieć? Gratulować? Kiedy nie dałaś mi choćby przedsmaku?
Ostrzegam. Oto i teraz.
Po tym, jak się pobrałeś! To nie ostrzeżenie, to fakt!
Przepraszam, tak się stało.
Wstała, przeszła do swojej sypialni, zamknęła drzwi i usiadła na łóżku, twarz włożyła w dłonie. Łzy spływały po policzkach, ale trzymała się, by nie wydać się za słabą.
Syn wziął ślub bez jej zgody, bez jej błogosławieństwa. Jutro przywiezie do domu obcą kobietę i co ma robić? Cieszyć się?
Zofia nie spała całą noc. Przewracała się, myślała, płakała. Kim jest Jadwiga? Dlaczego Antoni pospieszył z małżeństwem? Czy jest może w ciąży?
Rankiem wstała z ciężką głową i czerwonymi oczami. Antoni już był w pracy, zostawił na kuchni liścik: Mamo, wrócimy wieczorem. Przygotuj coś na kolację. Kocham cię.
Kocham cię łatwo powiedzieć. A jej uczucia? Jej zdanie?
Zofia automatycznie zaczęła gotować. Ugotowała barszcz, usmażyła kotlety, zrobiła sałatkę. Ręce same działały, a myślami była daleko.
Wieczorem umyła podłogi, wytrzeć kurz, nakryła stół. Dom lśnił czystością, lecz w sercu były koty.
Około ósmej drzwi otworzyły się. Zofia stała w kuchni, wycierając ręce ręcznikiem, serce biło jak szalone.
Mamo, jesteśmy w domu! głos Antonia był radosny, szczęśliwy.
W korytarzu stał syn z dziewczyną. Wysoka, szczupła, długie blond włosy, wyrazisty makijaż. Wyglądała na dwadzieścia pięć, nie więcej.
Mamo, to Jadwiga. Jadwiga, to moja mama, Zofia.
Dzień dobry podała rękę, uśmiechając się.
Dzień dobry Zofia przycisnęła zimną dłoń.
Jadwiga nosiła drogą skórzaną kurtkę, modne dżinsy, złoty łańcuszek na szyi. Wyglądała jak z okładki magazynu.
Antoni mówił, że gotujesz obiad. Ależ słodko! pisnęła Jadwiga, zrzucając kurtkę.
Antoś. Zofia zmarszczyła brwi. Nikt nie nazywał jej syna tak.
Proszę, wejdźcie do kuchni odparła chłodno.
Podczas kolacji Jadwiga gadała nieprzerwanie, opowiadała o ślubie, o tym, jak Antoni jest wspaniały, jak jest szczęśliwa. Antoni patrzył na nią zakochany, łapał każde słowo.
Zofia jadła cicho barszcz, od czasu do czasu przytakując. Nic jej nie podobało. Nie podobała się ta roztrzepana dziewczyna, nie podobało się, jak syn na nią patrzy, nie podobało się, że wszystko stało się tak nagle.
Zofio, mogę cię nazywać mamą? zapytała nagle Jadwiga, mrugając oczami.
Jak chcesz odpowiedziała zimno Zofia.
Och, wspaniale! Nie mam już mamy, umarła dawno. A ty najwspanialszą teściową!
Po kolacji Antoni pokazał żonie mieszkanie. Zofia została sprzątać przy stole, słysząc ich głosy, śmiech Jadwigi, kroki po pokojach.
To będzie nasza sypialnia mówił Antoni.
A gdzie mama będzie spać? zdziwiła się Jadwiga.
Oczywiście w swojej. Ma swój pokój.
Aa, jasne.
Zofia ściśnęła wargi. Czy Jadwiga myśli, że odda jej pokój? Jakby nie tak.
Wieczorem, gdy młoda para usiadła w pokoju Antonia, Zofia położyła się w swoim. Słyszała zza ściany ich stłumione głosy, śmiech. Było jej samotno i gorzko.
Rano wstała wcześnie, jak zwykle, poszła do kuchni przygotować śniadanie. Jadwiga pojawiła się po godzinie, ziewając i rozciągając się.
Dzień dobry, mamo! zawołała.
Dzień dobry mruknęła Zofia.
Och, już przygotowujesz śniadanie? Jak miło!
Zawsze przygotowuję.
Ja nie lubię rano jeść, tylko kawę.
Antoni lubi pożywne śniadanie.
Nic, przyzwyczai się powiedziała Jadwiga, nalewając kawę.
Zofia stała przy palniku, przewracając serniki. Przyzwyczai się więc dziewczyna już planuje zmieniać nawyki syna.
Antoni pojawił się, usiadł przy stole. Zofia położyła mu talerz serników, nalała herbaty.
Dziękuję, mamo uśmiechnął się.
Antoś, naprawdę to zjesz? skrzywiła się Jadwiga. Tyle kalorii!
Zawsze tak jem.
Nie wiem, w twoim miejscu dbałbym o figurę.
Antoni spojrzał najpierw na żonę, potem na matkę. Zofia odwróciła się, by nie pokazywać, jak bardzo boli ją to.
Po śniadaniu Jadwiga zaczęła rozpakowywać rzeczy. Przyniosła trzy ogromne walizki, mnóstwo pudełek. Rozkładała w pokoju Antonia, wieszając w szafie.
Antoś, gdzie schowam kosmetyki? Tu mało miejsca!
Nie wiem, znajdziemy.
Może poproszę mamę, żeby zwolniła półkę w łazience?
Zofia przechodząc obok zatrzymała się.
W łazience nie ma wolnych półek.
Jak to nie ma? wychyliła się Jadwiga. Tam jest szafka!
Tam są moje rzeczy.
Trochę przesuwaj!
Nie mogę.
Jadwiga napukała wargami, spojrzała na Antonia.
Mamo, zwolnij jedną półkę, proszę poprosił syn.
Zofia milcząco poszła do łazienki, przestawiła swoje słoiki i zwolniła jedną półkę. Wróciła do pokoju, zamknęła drzwi. Łzy ponownie dławiły ją. Czuła się obca we własnym domu.
Minął tydzień. Jadwiga osiedliła się w mieszkaniu, przestawiała meble, wieszała obrazy.
Zofio, może przestawimy kanapę w salonie? Będzie przytulniej!
Stała w tym miejscu dwadzieścia lat.
No i co? Zmiany są dobre!
Nie potrzebuję zmian.
Ojej, dajcie spokój! Antoś, powiedz mamie, że tak będzie lepiej!
Antoni biegł między żoną a matką, starając się wszystkim dogodzić. Ostatecznie kanapę przestawili. Zofia nic nie powiedziała, tylko udała się do swojego pokoju.
Jadwiga nie lubiła gotować. Przychodziła na gotowe, jadła, zostawiała brudne naczynia. Zofia cicho sprzątała po niej.
Mamo, jesteś taka gospodyni! zachwycała się Jadwiga. Nie potrafię w ogóle gotować.
Mogę się nauczyć.
Po co? Gotujesz świetnie!
Zofia zdawała sobie sprawę, że synowa po prostu wykorzystuje ją, nie chce się angażować, przekłada wszystko na teściową.
Pewnego wieczoru zamierzała iść do sklepu. Jadwiga leżała na kanapie, oglądając telewizję.
Jadwigo, idź po chleb, proszę. Jest mi ciężko.
Och, Zofio, jestem zmęczona! Może poproszę Antosia?
Antoni w pracy.
Więc idźcie sami, i tak zawsze chodzicie.
Zofia wzięła torbę i wyszła. Łzy znów dusiły ją. Synowa nie chciała nawet po drodze pójść po zakupy.
Wracając, wąchała ciężką torbę, serce waliło się w piersi. Zatrzymała się na klatce schodowej, złapała oddech.
W domu Jadwiga wciąż leżała na kanapie. Antonia jeszcze nie było.
Wróciłam! Co kupiłaś?
Zofia milcząco podeszła do kuchni, zaczęła rozpakowywać zakupy. Ręce drżały, serce waliło.
Wieczorem przy kolacji Jadwiga oświadczyła:
Antoś, zróbmy imprezę? Zaproszę znajomych!
Dobry pomysł ucieszył się Antoni.
Mamo, nie macie nic przeciw?
Czy moje zdanie kogoś interesuje? zapytała zmęczona Zofia.
Mamo, proszę! wtrął Antoni, marszcząc brwi. Oczywiście, że tak!
W takim razie jestem przeciw. Czuję się źle, potrzebuję ciszy.
Och, Zofio, raz na życie! Będziemy cicho! namawiała Jadwiga.
Nie.
Antoś, powiedz jej!
Antoni spojrzał najpierw na matkę, potem na żonę.
Mamo, proszę. Chcę uczcićW końcu Zofia, z ciężkim sercem, podjęła decyzję, że rodzinę zbuduje na nowo, ale już nie w murach starego mieszkania, lecz w miejscu, gdzie każdy będzie mógł oddychać wolno.
