Tego dnia przyszła do mnie kobieta, której nie widziałam na swoim progu od pięciu lat. Tamara Nikityczna. U nas w Zalesiu nazywano ją po kątach generałową. Nie z powodu męża-żołnierza, nie, ale z powodu jej postawy, kolącego spojrzenia, ostrzejszego niż jakikolwiek skalpel, i dumy, którą można by otoczyć naszą wieś trzy razy, jak płotem. Zawsze chodziła z wyprostowanymi plecami, podbródek do góry, jakby stąpała nie po naszej wiejskiej błocie, a po pałacowym parkiecie. I z nikim się specjalnie nie przyjaźniła skinie przez ramię i tyle rozmowy.
A teraz stała na progu mojego punktu medycznego. Nie do poznania. Plecy niby proste z przyzwyczajenia, ale w oczach taka zaszczuta tęsknota. Kolorową chustkę naciągnęła aż po brwi, jakby chciała się schować. Mięła się w dłoniach, nie mogąc przekroczyć progu.
Wchodź, Nikityczna mówię łagodnie. Po co w sieni zimno roznosić? Widać, że nie po aspirynę przyszłaś.
Weszła, przysiadła na stołeczku przy piecu, ręce złożyła na kolanach. Dłonie zawsze miała wypielęgnowane, a teraz skóra sucha, popękana, palce drżą drobniutko. Milczy. A ja się nie śpieszę. Nalałam jej herbaty z miętą i lipą. Postawiłam przed nią na stole.
Pij mówię. Duszę rozgrzejesz.
Wzięła filiżankę, a w oczach zabłysły łzy. Nie popłynęły, nie, duma nie pozwoliła, ale stały jak woda w studni.
Zupełnie sama jestem, Szymonówno westchnęła w końcu, a głos miała obcy, połamany. Sił brak. Rękę niedawno wykręciłam, nie złamałam, chwała Bogu, ale boli, psiakrew, ani drzewa przynieść, ani wody. A plecy tak łamią, że ani westchnąć, ani jęknąć.
I popłynęła jej skarga, jak wiosenny strumyk, mętny i gorzki. A ja siedzę, słucham, kiwam głową, ale widzę nie jej obecną niedolę, a to, co było pięć lat temu. Przypominam sobie, jak w jej domu, najporządniejszym w całej wsi, rozbrzmiewał śmiech. Jej jedyny syn, Igor, przystojniak i pracowity, przyprowadził narzeczoną. Lenkę.
Dziewczyna była cichy anioł. Igor przywiózł ją z miasta. Oczy jasne, ufne. Włosy jasne splecione w gruby warkocz. Rączki do każdej pracy przyzwyczajone, choć delikatne. Za co podobała się Igorowi jasne. Ale dlaczego Tamarze nie przypadła do gustu tego nikt we wsi nie rozumiał.
A nie przypadła i już. Od pierwszego dnia Nikityczna ją zjadała oczami. Nie tak siedzi, nie tak patrzy. Barszcz, widzisz, nie dość czerwony, a podłogi nie dość czyste. Kompot ugotuje cukru na marne, rozrzutna. Ogódek wypieli wszystką pokrzywę na zupę wyrwała, niezdara.
Igor początkowo się ujmował, ale potem przycichł. Bo to był maminsynek, całe życie pod jej skrzydłem. Miotał się między nimi jak osikowy liść na wietrze. A Lenka milczała. Tylko chudła i bladła z każdym dniem. Spotkałam ją raz przy studni, patrzę a u niej oczy na mokrym miejscu.
Czemu, córuś pytam cierpisz?
A ona uśmiechnęła się tak gorzko:
A gdzie mam pójść, ciociu Walu? Kocham go. Może ona się do mnie przyzwyczai, zmiłuje
Nie zmiłowała się. Ostatnią kroplą była stara haftowana serwetka, którą jeszcze matka Tamary robiła. Lenka ją nieostrożnie wyprała i wzór trochę wyblakł. Oj, co się wtedy działo Krzyku było na całą ulicę.
Tej samej nocy Leni uciekła. Cicho, po angielsku. Igor rano jak oszalały, szukał jej, a potem przyszedł do matki, oczy suche, straszne.
To ty, mamo powiedział tylko. Ty moje szczęście zniszczyłaś.
I też wyjechał. Podobno znalazł swoją Lenkę w mieście, pobrali się, córeczka im się urodziła. A do matki ani noga. Ani listu, ani telefonu. Jak ucięło.
Tamara początkowo się puszyła. I chwała Bogu mówiła sąsiadkom. Nie potrzebuję takiej synowej, a syn, widzę, nie syn, skoro matkę na spódnicę zamienił. A sama z dnia na dzień postarzała, zmizerniała. W swoim idealnym, czystym jak sala operacyjna domu została sama jak palec. I oto teraz siedzi przede mną, a cała jej duma, cała generalska postawa, odleciała jak łupina z cebuli. Została tylko stara, chora, samotna kobieta. Bumerang przecież nie z złośliwości wraca po prostu krąży i wraca tam, skąd został wypuszczony.
I nikomu nie jestem potrzebna, Szymonówno szepcze, a po policzku płynie pierwsza, skąpa łza. Chyba się powieszę.
Grzech tak mówić, Nikityczna odpowiadam stanowczo, ale sama duszę się ze współczucia. Życie dane jest, by żyć, a nie by się wieszać. Zrobię ci zastrzyk, plecy odpuszczą. A tam zobaczymy.
Zrobiłam zastrzyk, natarłam plecy maścią. Ożywiła się trochę, ramiona rozprostowała.
Dziękuję ci, Szymonówno mówi. Nie spodziewałam się, że doczekam się od kogoś dobroci.
Wyszła, a ja miałam kamień na sercu. Leczyć to ja leczę, ale są choroby, na które nie ma tabletek ani zastrzyków. Ta choroba nazywa się samotnością. A leczy się ją tylko drugim człowiekiem.
Przez kilka dni myślałam, męczyłam się. Dusza nie na miejscu. A potem wzięłam i przez znajomych w powiecie znalazłam telefon Igora. Ręce mi się trzęsły, gdy wybierałam numer. Co mu powiem? Jak zacznę? A on podniósł słuchawkę, głos znajomy, tylko dojrzalszy, z chrypką.
Igor, witaj mówię. To Szymonówno z Zalesia. Nie przeszkadzam?
Milczał z pół minuty. Już myślałam, że się rozłączył.
Witajcie, ciociu Walu odpowiedział w końcu. Coś się stało?
Stało się, synku wzdycham. Matka twoja zupełnie sama. Słabnie. Choruje, ale się nie przyznaje. Dumna jak
Znowu milczy. Słyszę, jak w słuchawce żona jego, Lenka, coś cicho pyta. A potem jej głos, taki sam delikatny, tylko teraz silny, pewny:
Daj, ja pogadam.
Witajcie, cioci
