W Nowy Rok przyszła sąsiadka:
Mogę do was na chwilę?
zapytała cicho.
Wypłaty nie dali.
W domu pusto, dzieci nawet herbatnikami nie mam czym poczęstować.
Siedzę sama z chłopakami, a oni przecież chcą święta…
Ludwika stała przy kuchence, z zadowoleniem patrząc na kaczkę z pomarańczami, właśnie wyjętą z piekarnika.
Zapach był tak intensywny, że chciało się zamknąć oczy i po prostu oddychać.
Od samego rana czarowała przy ptaku: polewała sokiem, pilnowała czasu, nie odchodziła nawet na krok.
Efekt był doskonały.
Błażej, chodź popatrz!
zawołała męża.
Błażej wyszedł z pokoju, zagwizdał i skinął z uznaniem:
Ludka, jak z restauracji!
No bo jak inaczej?
uśmiechnęła się dumnie.
Zaraz przełożę na półmisek, udekoruję będzie cud-miód.
Przeniosła delikatnie kaczkę na wielki ceramiczny półmisek, rozłożyła wokół plastry pomarańczy, dodała gałązki rozmarynu.
Wyglądało jak zdjęcie z okładki magazynu kulinarnego.
Stół był już zastawiony: trzy sałatki jarzynowa, śledziowa z burakami i grecka, kanapki z czerwonym kawiorem, talerze z wykwintnymi serami i wędlinami, misa owoców winogron i kiwi.
Osobno stała taca z domowymi kotletami i ziemniakami.
Chyba otwieramy bankiet?
zażartował Błażej.
Nie, spokojnie odpowiedziała Ludwika.
Po prostu chcę świętować Nowy Rok po ludzku.
Pracowaliśmy cały rok, należy się nam.
Mąż objął ją ramieniem:
Zgadzam się.
Dawno tak nie świętowaliśmy.
Rzeczywiście, ostatnie lata oszczędzali zbierali na remont.
Teraz był już skończony, dochody się ustabilizowały, można było wreszcie pozwolić sobie na święto.
Ludwika starannie układała sztućce, wyjmowała kryształowe kieliszki, które zwykle stały w szafce i zbierały kurz.
Wszystko miało być piękne i prawdziwie odświętne.
Około dziesiątej wieczorem stół był gotowy.
Małżonkowie przebrali się, zasiedli naprzeciw siebie.
Błażej rozlał napoje.
Za nas?
Za nas.
Stuknęli się kieliszkami.
Ludwika spróbowała sałatki wyszło świetnie.
Błażej nałożył sobie kaczkę i przewrócił oczami z zachwytu:
Co za smak!
Ludka, jesteś czarodziejką.
Była zadowolona.
Ten stół, ten spokojny wieczór, możliwość nigdzie się nie spieszyć wszystko wydawało się prawdziwym szczęściem.
O jedenastej zadzwonił dzwonek do drzwi.
Małżonkowie spojrzeli po sobie.
Kto może przyjść tak późno?
Błażej poszedł otworzyć.
Na progu stała sąsiadka Iwona z dwoma synami.
Miała zagubioną minę, oczy czerwone od płaczu.
Przepraszam, że tak…
zaczęła niepewnie.
Mogę na chwilę?
Jest mi bardzo źle.
Co się stało?
spytał ostrożnie.
Wszystko naraz…
wyszlochała Iwona.
Nie dali wypłaty.
Robiłam na czarno, to mnie oszukali przed samymi świętami.
W domu nic nie ma, nawet dla dzieci do herbaty.
Koleżanki obiecały, że wpadną żadna nie przyszła.
A chłopcy chcą świętować…
Synowie stali za jej plecami chudzi, w starych swetrach, milczący.
Błażej był zakłopotany.
Wyrzucić sąsiadkę z dziećmi w sylwestrową noc to nie po polsku.
Proszę, wejdźcie, rzekł.
Zawołam Ludwikę.
Gdy Ludwika wyszła z kuchni i zobaczyła gości, wiedziała już, że ich cichy wieczór dobiegł końca.
Dobry wieczór, Iwona…
chłopcy.
Przepraszam, że tak wpadliśmy, sąsiadka nerwowo otarła oczy.
Naprawdę nie mamy gdzie pójść.
Dosłownie na dwadzieścia minut?
Ludwika spojrzała na dzieci.
Milczeli, lecz ich spojrzenia były wbite w kuchnię, skąd dobiegały zapachy.
Proszę do stołu, westchnęła.
Goście weszli i wszystko popłynęło.
Mamo, patrz ile jedzenia!
wykrzyknął starszy.
Mogę kawior?
od razu sięgnął młodszy.
Siadajcie, rzuciła Ludwika.
Chłopcy usiedli.
Starszy złapał kaczą nogę ręką:
Ciociu Ludko, mogę?
I nie czekając odpowiedzi, odgryzł kawałek.
Młodszy już pochłaniał kanapki z kawiorem.
Pycha!
krzyknął z radością.
Mamo, jeszcze mogę?
Iwona nie powstrzymywała synów, sama nakładała im jedzenie:
Jedzcie, chłopcy, jedzcie.
W domu tylko makaron, trzeba się najeść.
Nastolatki jadły szybko i łapczywie.
Starszy zgarnął pół sałatki jarzynowej, młodszy wyjadł cały kawior.
Potem przyszła kolej na wędliny, sery, szynkę.
W kilka minut talerz był pusty.
Ludwika patrzyła z niedowierzaniem, jakby to był zły sen.
Błażej próbował rozładować atmosferę:
Ale macie apetyt, chłopaki!
Nie usłyszeli.
Już atakowali kaczkę.
Duże kawałki znikały jeden po drugim.
Chleb jest?
spytał starszy.
Ludwika bez słowa przyniosła chleb.
Chłopcy natychmiast zaczęli robić kanapki.
Iwona również nie miała skrupułów nakładała sałatki, próbowała kaczkę, brała kotlety.
Przepraszam, że tak mówiła z pełnymi ustami.
Ale sami wiecie, dzieci głodne.
Po dwudziestu minutach ze świątecznego stołu zostały prawie tylko okruszki.
Sałatki zniknęły, kaczkę rozebrano, kawior, sery, wędliny i owoce wszystko zostało pożarte przez niespodziewanych gości.
Ludwika siedziała nieruchomo, z kamienną twarzą.
Dwa dni gotowała, wydała niemało złotych, włożyła serce, marząc o spokojnym święcie z mężem.
A dostała coś zupełnie innego.
Kiedy zegar pokazał za piętnaście dwunasta, Iwona wstała:
No, już czas.
Wielkie dzięki!
Naprawdę nas uratowaliście!
Chłopcy też się zbierali.
Młodszy zgarnął ciastko i spytał:
Mogę zabrać?
Weź, odpowiedziała Ludwika, nawet nie patrząc.
Goście wyszli, zostawili grzeczne życzenia.
Drzwi się zamknęły.
Ludwika i Błażej długo patrzyli na to, co jeszcze pół godziny wcześniej było świątecznym stołem.
Na talerzach zostały tylko okruszki, miski puste, owoce zniknęły do ostatniego winogrona.
Uratowało się kilka mandarynek w misie.
Widziałeś?
wyszeptała Ludwika.
Widziałem, równie cicho odpowiedział Błażej.
Zjedli wszystko.
Absolutnie wszystko, co gotowałam przez dwa dni.
Ludka
Nawet porządnie nie podziękowali.
Ani jeden.
Tylko łapali, żuli i prosili o więcej.
Błażej objął żonę.
Ludwika nie płakała patrzyła na puste talerze, próbując zrozumieć, co się wydarzyło.
Przy biciu zegara stuknęli się kieliszkami.
Ale święto było nieodwracalnie popsute, jak i nastrój.
Następnego dnia Ludwika sprzątała kuchnię: myła naczynia, usuwała resztki.
Tak naprawdę cokolwiek, co zostało, trudno było nazwać resztkami.
Wiesz, Błażej, powiedziała, rozumiem, że ludzie mają trudności.
Rozumiem, że nie dali pieniędzy.
Ale czemu ona nie zatrzymała dzieci?
Czemu nie powiedziała: Wystarczy, chłopcy, to nie nasze?
Nie wiem, wzruszył ramionami mąż.
Może naprawdę byli głodni.
Głodny to jedno, odpowiedziała spokojnie Ludwika.
Chciwość to coś zupełnie innego.
Oni nie jedli.
Oni łapali, jakby nigdy więcej nie zobaczą jedzenia.
Błażej milczał, ona ciągnęła dalej:
I ta Iwona wzdycha, udaje biedną, a sama dzieciom podsadza talerze: Jedzcie, chłopcy.
A o nas pomyślała?
Co my mieliśmy potem jeść?
Wieczorem pierwszego stycznia Ludwika spotkała Iwonę na klatce.
Sąsiadka radośnie się uśmiechnęła:
Ludka, witaj!
Szczęśliwego Nowego Roku jeszcze raz!
Dziękuję za wczorajsze gościnność!
Ludwika spojrzała na zadowoloną twarz sąsiadki i coś w niej się ostatecznie przełamało.
Dzień dobry, odparła sucho i przeszła obok.
Iwona ze zdumieniem patrzyła, jak Ludwika znika.
Ludwika wyniosła śmieci i wróciła do mieszkania.
Spotkałaś Iwonę?
spytał Błażej.
Spotkałam.
I jak?
Nie będę z nią więcej rozmawiać.
Niech szuka innych sponsorów.
Minął tydzień.
Kilka razy Ludwika trafiła na sąsiadkę w windzie czy klatce.
Za każdym razem odwracała się, udając, że nie widzi.
Iwona próbowała zagadać odpowiedzią była cisza.
Ludka, może już przestań się boczyć?
zagadnął kiedyś Błażej.
Nie boczę się, odpowiedziała spokojnie.
Po prostu zdałam sobie sprawę: litość jest złym doradcą.
Żałowaliśmy, wpuszczaliśmy.
Dostaliśmy zrujnowany stół i zniszczone święto.
Ale oni mieli naprawdę trudną sytuację…
Błażej, Ludwika spojrzała poważnie, trudności nie usprawiedliwiają utraty sumienia.
Można było poprosić o herbatę, trochę jedzenia.
Ale oni zjedli wszystko.
Nawet nie przeprosili porządnie.
Mąż ciężko westchnął dyskusja była bez sensu.
Minął miesiąc.
Relacje z sąsiadką nie wróciły do normy.
Ludwika dzień dobry mówiła krótko, bez uśmiechu, czasem przechodziła obok w milczeniu.
Iwona żaliła się innym, że Ludwika się wywyższa, ale jej było to obojętne.
Ten Nowy Rok zapamiętała na zawsze.
Pusty stół, zadowolone twarze nieproszonych gości i własne poczucie pustki.
I postanowiła twardo: już nigdy nie wpuści do domu tych, którzy mylą gościnność z okazją do żerowania.
