Miałam siedemnaście lat, kiedy tata powiedział mi o rozwodzie na wakacjach w Zakopanem, w małym pensjonacie przy Krupówkach, gdzie z okna było widać Giewont i gdzie codziennie rano kupował mi oscypka z tej samej budki. Powiedział to spokojnym tonem, przy śniadaniu, jakby mówił o pogodzie. Mama została w Radomiu, bo akurat miała nadgodziny w przychodni.
Nie zdziwiłam się. Kłócili się odkąd pamiętam — o pieniądze, o to, kto odbiera mnie z korepetycji, o byle co. Poczułam nawet coś w rodzaju ulgi. Skoro się nie kochają, niech się rozejdą, pomyślałam wtedy, gryząc tego oscypka.
Wróciliśmy do domu w niedzielę wieczorem. Mama już wiedziała — zadzwonił do niej ktoś z rodziny, ciotka może, nie pamiętam dokładnie. Gdy tylko przekroczyłam próg, zobaczyłam jej twarz i wiedziałam, że coś się zaraz stanie.
— Ty jej powiedziałeś? Beze mnie? — krzyczała na tatę, ale patrzyła na mnie.
Tego samego wieczoru tata spakował dwie walizki i wyniósł się do brata w Skarżysku. Zostałam z mamą sama, w mieszkaniu na czwartym piętrze bloku przy ulicy Struga, gdzie winda od lat pachniała wilgocią, a sąsiad z dołu trzymał psa, który szczekał na każde trzaśnięcie drzwiami.
Byłam wtedy w maturalnej klasie, egzaminy za pięć miesięcy. Uciekać nie było dokąd.
Od tamtego dnia zaczęło się coś, czego nie potrafiłam wtedy nazwać. Mama nigdy nie była delikatna — pamiętam klapsy z dzieciństwa, pamiętam też, jak rzucała talerzami, kiedy się wściekała. Ale po odejściu taty to się nasiliło. Krzyczała, że to przeze mnie odszedł, że gdybym się lepiej uczyła, gdybym nie była taka zamknięta w sobie, może by został. Innym razem siadała na kuchennym krześle, paliła papierosa przy uchylonym oknie i mówiła cicho, prawie do siebie:
— I tak niedługo umrę. Serce mam słabe. Zobaczysz.
Robiłam wszystko, żeby ją udobruchać. Gotowałam obiady, chociaż miałam ledwie czas na naukę do matury z chemii. Przestałam odbierać telefony od taty — myślałam, że jeśli pokażę mamie, że wybieram ją, to może się uspokoi, może wróci do siebie sprzed lat. Nie wróciła. Im więcej dawałam, tym więcej ode mnie brała.
Zdałam maturę na tyle dobrze, że dostałam się na pielęgniarstwo w Kielcach, ale zostałam w Radomiu, bo mama powiedziała, że sama sobie nie poradzi. Dojeżdżałam codziennie pociągiem, prawie dwie godziny w jedną stronę. Traciłam się z tygodnia na tydzień — nie potrafię tego inaczej opisać. Przestałam się malować, przestałam odpisywać koleżankom, nawet jedzenie przestało mieć smak.
Pamiętam ten dzień jak przez mgłę i jednocześnie zbyt wyraźnie. Siedziałam w starym volkswagenie polo, który dostałam po babci, na parkingu przed Carrefourem przy Wjazdowej. Silnik pracował na jałowym biegu, radio grało coś, czego nie słuchałam. I nagle pomyślałam — spokojnie, bez emocji, jakby to była lista zakupów — że wystarczyłoby skręcić kierownicą na wysokości wiaduktu na Wośnickiej, że to by wszystko zakończyło.
Ta myśl trwała ze trzy sekundy. Ale te trzy sekundy przeraziły mnie bardziej niż cokolwiek, co mama kiedykolwiek mi powiedziała.
Wysiadłam z auta, zadzwoniłam do koleżanki ze studiów, Kasi, i powiedziałam jej rzeczy, których nigdy wcześniej nikomu nie mówiłam. Ona załatwiła mi kontakt do psychologa, który przyjmował w gabinecie przy placu Konstytucji, gorzej niż tanio, bo za darmo — w ramach jakiegoś programu dla studentów.
Na trzeciej wizycie powiedziałam na głos to, czego bałam się przyznać nawet sama przed sobą: że nie jestem w stanie uratować mamy. Że nie moja to rola, mieć trzydzieści dwa lata mniej niż ona i dźwigać jej całe życie na plecach.
Wyprowadziłam się trzy miesiące później, do kawalerki przy ulicy Wośnickiej, tej samej, obok której wcześniej stał wiadukt z mojej najgorszej myśli. Zapłaciłam kaucję z pieniędzy, które odkładałam na studia — cztery tysiące złotych, ostatnie, jakie miałam. Zmieniłam numer telefonu. Nie zablokowałam mamy demonstracyjnie, po prostu przestałam odbierać, kiedy dzwoniła po raz piąty tego samego dnia.
Minęły cztery lata. Skończyłam pielęgniarstwo, pracuję teraz na oddziale kardiologii w szpitalu przy Aleksandrowskiej. Z tatą odbudowałam kontakt — spotykamy się co dwa tygodnie na obiad, czasem u niego w Skarżysku, czasem u mnie. Przynosi mi zawsze te same drożdżówki z piekarni na rogu, bo pamięta, że lubiłam je jako dziecko.
Z mamą nie rozmawiam. Dzwoniła jeszcze przez rok, potem przestała. Ciotka mówi, że mieszka teraz sama, że sprzedała mieszkanie przy Struga i kupiła mniejsze, na Gołębiowie. Nie pytam o szczegóły.
W zeszłym tygodniu znalazłam w szufladzie starą fotografię z Zakopanego, tę z wakacji, kiedy tata mi powiedział. Jestem na niej z oscypkiem w ręku, uśmiechnięta, nieświadoma niczego. Odłożyłam ją z powrotem do szuflady i poszłam do pracy na nocną zmianę.
