Teresa stała przy krawędzi grobu, patrząc, jak trumna powoli znika pod warstwą ziemi.
Listopadowe powietrze było przenikliwe. Wiatr szarpał czarną wstążkę na wieńcu, wciskał się pod płaszcz i sprawiał, że ramiona mimowolnie się kurczyły.
Obok szlochała ciocia Marzena daleka krewna, którą Teresa widywała zaledwie kilka razy w życiu.
Mama wytrzymywała wszystko z godnością, choć jej palce mocno ściskające dłoń Teresy były lodowate.
A ojciec…
Teresa wpatrywała się w trumnę i próbowała zrozumieć, co czuje.
Nic.
Czysta, bolesna pustka. Jak w opuszczonym domu w środku zimy, gdzie dawno zabrakło ogrzewania.
Dobry był człowiek odezwał się ktoś za jej plecami. Niech mu ziemia lekką będzie.
Teresa ledwie powstrzymała się od ironicznego śmiechu.
Dobry?!
Skąd oni to wiedzą?!
Widzieli go na rodzinnych uroczystościach, trzeźwego, uśmiechniętego, z akordeonem. Złote ręce, dusza towarzystwa, wesoły facet.
I tylko tyle.
Nie mieli pojęcia, jaki był naprawdę w domu.
Teresa zamknęła oczy. W jej głowie od razu pojawił się obraz sprzed lat siedmioletnia dziewczynka budzi się w nocy od hałasu. Ojciec wpada do przedpokoju, nie trafia w drzwi, od niego czuć wódką i czymś kwaśnym. Mama próbuje odciągnąć go do pokoju, a on rzuca się, wymachuje rękami, krzyczy: Ty mnie nie szanujesz! Teresa zaciska powieki i zakrywa się kołdrą aż po oczy, żeby nic nie widzieć i nie słyszeć.
Rano ojciec siedzi w kuchni ze skruszoną miną, pije ogórkową zalewę i mówi: Wybacz mi, córko, przepraszam. To już się nie powtórzy.
A jednak.
Zawsze się powtarzało.
Teresa otworzyła oczy. Trumna była już zasypana, na kopcu leżały wieńce. Ludzie zaczynali opuszczać cmentarz. Mama dotknęła ją lekko za łokieć:
Chodź, dziecko. Czas na stypę…
Za stołem Teresa siedziała jak obca. Jadła, kiwała głową, odpowiadała na kondolencje. A w głowie wciąż błądziła jedna myśl, od której chciała uciec:
Dlaczego nic nie czuję? Dlaczego nie boli?
Wieczorem, gdy wszyscy wyszli, została z mamą w kuchni. Piły herbatę, milczały. Nagle mama powiedziała:
Wiesz co, pomyślałam… coś dziwnego.
Teresa spojrzała na nią.
Pomyślałam, że teraz już nie musimy się bać. Że on nie upadnie gdzieś, nie zamarznie, nie zniknie. Możemy po prostu… żyć.
Teresa patrzyła w oczy mamy i widziała ten sam strach, który czuła sama. Strach przed tym, że zamiast żałoby, pojawiła się ulga.
Czy jestem złą matką? szepnęła mama.
Teresa przesunęła się bliżej, objęła ją ramieniem.
Nie, mamo. Nie jesteśmy złe. Jesteśmy tylko bardzo zmęczone.
Siedziały tak do świtu. Wspominały. Nie to, jak ojciec pił, ale jak budował Teresie domek dla lalek, jak uczył ją jeździć na rowerze, jak pewnego dnia przyniósł z targu wielkiego arbuza i jedli go razem, siedząc na podłodze, bo nie mieścili się przy stole.
Był różny. I to też była prawda.
Potem mama poszła spać, a Teresa została sama. Wyjęła telefon i napisała do męża: U mnie wszystko w porządku. Jutro wracam.
I nagle przyłapała się na tym, że od wielu dni pierwszy raz oddycha spokojnie. Bez napięcia, bez oczekiwania na telefon z tragiczną wiadomością, bez ciągłego, uciążliwego lęku.
Ojciec nie żyje. I życie wreszcie jest ciche.
Wiedziała, że ta myśl będzie wracać. Że nieraz obudzi się w nocy z poczuciem winy. Że ciocia Marzena i reszta krewnych jeszcze długo będą szeptać: Jaka bezduszna, nawet nie płakała.
Ale teraz, w tej cichej kuchni, gdzie nie unosi się już zapach alkoholu i nie słychać nocnych awantur, Teresa pozwoliła sobie na chwilę szczerości.
Wybacz, tato powiedziała w pustkę. Kochałam cię. To prawda. Ale już nie mam siły cię nienawidzić.
Rano wyjechała.
W pociągu długo patrzyła za okno na szary, listopadowy krajobraz, potem wyjęła notes i zapisała myśl, która nie dawała jej spokoju:
Dzieci alkoholików nie płaczą na pogrzebach. Płakały już przez całe życie u boku tej choroby. To nie zimność to przetrwanie.
Teresa zamknęła notes i po raz pierwszy od dawna się uśmiechnęła.
Pociąg zabierał ją w nowe życie. W życie, w którym nie trzeba się bać…
