Mamo, moje trampki są kompletnie wyprane! Michał stał w progu, nieśmiało poprawiając rękaw koszulki.
Co to znaczy wyprane? Dopiero dwa miesiące temu je kupiliśmy!
Marzena ledwo nie upuściła ścierki. Ostatnia rzecz, której teraz potrzebowała, to kolejny dramat. Tydzień do wypłaty i w portfelu nic, oprócz kilku monet.
Nie mam innych, jęknął syn. Noszę je codziennie.
Pewnie znowu piłkę kopasz? Marzena starała się mówić spokojnie, choć w środku gotowała się wściekłość.
Michał przewrócił oczami, a Zosia młodsza siostra, nieustanna obrończyni brata wtrąciła się:
Mamo, co z Tobą? Każdy chłopak gra w piłkę! My mamy siedzieć na ławce?
Marzena opadła ciężko na stołek. Córeczko, gdybyś tylko wiedziała, jak bardzo chciałabym pociągnąć się do łez
Rozumiem wszystko, kochanie. Ale musisz też mnie zrozumieć: zakład zamknął się, tata jądrzyła tata przestał płacić alimenty. Skąd wezmę pieniądze na nowe trampki?
Co to ma nas obchodzić?! wybuchł Michał. Nie mieliśmy Was, gdybyśmy mieli tak cierpieć!
Podskoczył, przetarł drzwi i wytrzasnął je z hukiem. Marzena siedziała, wpatrzona w podłogę. Chciała płakać, ale łzy dopuszcza się dopiero nocą, kiedy dzieci śpią. Teraz nie ma czasu. Za parę godzin musi iść do pracy.
Praca Pracowała w fabryce dziesięć lat, była nawet brygadzistą. Potem bum! wszystko się skończyło. Fabryka zamknięta. Mieli nadzieję, że to chwilowe, ale los miał inne plany. Ktoś kupił zakład i zatrudnił głównie cudzoziemców, przywożonych nocnymi autobusami.
Roman, który też pracował w tej samej fabryce, po zamknięciu spróbował taksówki, a potem przypomniała sobie tamten wieczór. Spakował walizki i powiedział:
Marzenko, czasy są ciężkie Życie przypomina grzebanie się żywcem w ziemi.
Marzena zaśmiała się, myśląc, że żartuje. Zaproponowała ucieczkę gdzieś lepiej. Roman spojrzał poważnie:
Nie, jadę sam. Nie wytrzymam już dłużej. Zaraz zwariuję.
A dzieci? To Twoje dzieci, Rom!
Co zrobić? Nazwij mnie draniem, ale odchodzę. Decyzja podjęta.
I zniknął. Wtedy prawdziwy strach wypełnił Marzenę. Michał chodzi do szkoły, Zosia wciąż jest mała Same jedzenie i media kosztują, a w mieście brakuje miejsc pracy. Kolejka na sprzątaczy, a połowa z nich ma wyższe wykształcenie.
Dwa dni przeszły, a ona krążyła po mieście najpierw do zakładu, który obiecywał przyzwoite wynagrodzenie, potem do takiego, co płaciło chociaż trochę, i w końcu do takiego, co nie wiedziało, czy w ogóle zapłaci. Teraz w Polsce jest mnóstwo firm, gdzie czekasz na wypłatę dłużej niż na powrót Chrystusa.
Na szczęście dostała posadę sprzątaczki w biurze. Biura mnożą się niczym grzyby po deszczu ludzie siedzą, przewracają papierki, ale co właściwie robią, nie wiadomo. Pensja? Śmiesznie mała, ale przynajmniej jakaś. Mięso drogie jak złoto, olej stał się luksusem, ale przetrwać dało się. Gdy chodziło o buty czy ubrania, wpadła w cykl pożycz i oddaj.
Sprzedała złoty naszyjnik i obrączkę ślubną. Nie zostało nic cennego.
Michał! Zosiu! Wychodzę! krzyknęła Marzena.
W pokoju rozległy się nierozpoznawalne szumy. Nikt nie przyszedł pożegnać. Ach, rozpieprzyła dzieci Ale co się spodziewać? Inne dzieci chwalą się nowymi rzeczami, a jej dzieci noszą to, co mają.
Wyszła z domu z ciężkim sercem. Po drodze myślała o Romanie. Po jego odejściu złożyła pozew o rozwód i alimenty. Zero sensu ani pracuje, ani nie da się znaleźć. Zero grosza od roku.
Nie poślubiła go z miłości. Po prostu wydawało się, że to właściwy moment. Pracował w fabryce, nie pił, był porządnym człowiekiem. Zaczęli się spotykać krótko, a on powiedział: Marzenko, po co przeciągać? Pasujemy do siebie. I tak było. Obaj domatorzy, nielubiący hałaśliwych imprez. Kto pomyślał, że tak go zrujnują? Gdyby ktoś przewidział, nie uwierzyłaby.
W biurze od razu wyczuła, że coś się stało. Dziewczyny szeptały, nikt nie pracował.
Dlaczego takie smutki? spytała Marzena.
Marzenko, nie słyszałaś? Przygotowywali wielką transakcję, a teraz wszystko legło w gruzach.
Naprawdę?
Informacje potwierdzone. Jeśli jest tak źle, jak mówią, Paweł Wasiljewicz zostanie zwolniony. A z nim i my. Nie jest głupi nie przyjmie winy na siebie.
Marzena poczuła, że nogi się kruszą. Cholera Właśnie miałam poprosić o zaliczkę
Dlaczego? zapytała Ala, zdziwiona.
Michał potrzebuje trampki. Poproszę o zaliczkę.
Nie najgorszy moment Spróbuj. Przynajmniej się dowiesz, co i jak.
Zebrana myśl, zapukała do gabinetu menedżera.
Czy mogę wejść?
Andrzej Aleksandrowicz chciałby ją odesłać, ale rozpoznawszy sprzątaczkę, skinął ręką:
Proszę, wejdź.
Przypomniał sobie, że HR wspominała: mąż odszedł, dwa dzieci, głodny. W głowie zrodził się pomysł
Dzień dobry, panie Andrzeju Aleksandrowiczu. Chciałam z panem porozmawiać
Usiądź próbował się uśmiechnąć.
Dziękuję, wolałabym stać. Czy mógłby pan dać mi zaliczkę? Synowi skończyły się trampki, a nie ma co iść do szkoły w skarpetach
Menedżer przyjrzał się jej uważnie, a potem rozpromienił się zadowolonym uśmiechem:
No dobra, usiądź. Mam też coś do powiedzenia.
Zrobił pauzę, dobierając słowa. Pieniądze były potrzebne na coś więcej niż tylko buty widać było to. Pewnie się zgodzi.
Jeśli uda mu się udowodnić, że nie jest winny upadku transakcji, właściciel zostanie milczący. Gdyby jednak zwolnił go mimo wszystko zacznie się audyt, a potem cała sieć fałszywych dokumentów zostanie wykryta. Jedynym wyjściem byłoby obarczenie głównego księgowego. Oni planowali to razem, ale potem on wprowadził zmiany, które ona nazwała szaleństwem. On się obraził. Teraz nadszedł moment prawdy.
Co trzeba zrobić? zapytała Marzena.
Nie bój się ostrzegł Andrzej Aleksandrowicz. Za tę kwotę zadanie będzie nie do końca czyste.
Marzena poczuła pot na dłoniach. Menedżer zauważył jej zakłopotanie i szybko zapisał liczbę na kartce.
To mogło zmienić ich los: spłacić długi, ubrać dzieci, może nawet naprawić mieszkanie.
Co dokładnie trzeba zrobić? wyłała.
Podmienić dokumenty w teczce głównego księgowego. Zawsze nosi je ze sobą. Przynieś stare, wstaw moje.
Czyli ona ucierpi?
Straci pracę, oczywiście. Ale z jej doświadczeniem znajdzie nową w tydzień. Nie martw się. Dobrze płacę. Przemyśl do wieczora. Szef przyjeżdża za dwa dni wszystko musi być gotowe. I nic nikomu nie mów.
Marzena wstała mechanicznie i wyszła. Koledzy natychmiast otoczyli ją:
No i? Dał zaliczkę?
Najpierw skinęła głową, potem potrząsnęła, machnęła ręką i poszła do małego pokoju.
Boże, co zrobić? Pierwszy impuls: nie! Ale jeśli odmówię, znajdzie kogoś innego. Kto przyjmie pieniądze i udawać, że się zgadza? Niebezpieczne. Ma dzieci
Usłyszała pukanie.
Tak?
Olga Gawriłowna, główna księgowa, weszła.
Dzień dobry, Marzenko. Andrzej Aleksandrowicz odszedł, chciałam z tobą pogadać.
Marzena podskoczyła:
Dobrze, że przyszłaś!
I zaczęła płakać. Nie mogła powstrzymać napięcia.
Kobieta usiadła na skrzynce:
Myślałam o tym. Ma zrobić ze mnie kozła ofiarnego?
Rozmawiając krótko, Olga podała jej kopertę:
Trochę tu jest, ale wystarczy na trampki. Nie mam więcej.
Dziękuję szepnęła Marzena, łkając.
Nie odmawiaj. Do wieczora.
W domu dzieci przywitały ją. Michał pierwszy:
Mamo, przepraszam. Po prostu
Nic nie szkodzi, synku. Weź to pieniądze na trampki. Kupiłam też ciasto. Mamy gości. Pomozesz posprzątać?
Jasne, mamo!
Marzena starała się nie myśleć o pomocy Andrzejowi Aleksandrowiczowi. Ale Olga Gawriłowna popchnęła ją w tę decyzję. Pieniądze leżały w torbie nie dotknęła ich.
Wieczorem Olga wróciła z kimś jeszcze. Marzena po raz pierwszy zobaczyła wielkiego szefa. Gdy drzwi się otworzyły
Wania?! Przepraszam Iwan Nikolaevicz
Mężczyzna zamarł w progu:
Marzenko? To nie może być!
Uczyli się razem w tej samej klasie. Potem Marzena poszła do technikum, bo rodzice zmarli i musiała się utrzymać. Wania skończył szkołę, a po roku jego rodzina wyprowadziła się z miasta.
Byli przyjaciółmi, ale Marzena zawsze trzymała dystans. Światy były zbyt różne.
Po kilku godzinach, gdy dzieci już spały, Olga wstała:
Muszę iść. Pewnie masz jeszcze wiele do omówienia.
Iwan patrzył, jak odchodzi:
Dzięki, Olgo. Odpocznę. Tydzień wystarczy, żebym ogarnął wszystko.
Zostali sami w kuchni. Cisza.
No, Marzenko, powiedz mi w końcu zapytał Wania. Jak ta dziewczyna, co tłumaczyła mi fizykę, stała się sprzątaczką?
Westchnęła i opowiedziała. O technikum, fabryce, małżeństwie
Więc po szkole wpadłaś do zakładu? I od razu wyszłaś za mąż?
Opcje były ograniczone. Chciałam spokój. Pamiętasz, jak żyłem? Rodzice codziennie pijackie kłótnie.
Wania stuknął palcami w stół:
Pamiętam. Posłuchaj, Marzenko, wrócisz do szkoły.
Jesteś szalony? W moim wieku?
Wszyscy się uczą! Ja też. Nie kłóć się. Wspieram cię finansowo. Mam czas. Właśnie się rozwiodłem. A potem wrócisz do zakładu. Nie jako sprzątaczka, oczywiście.
Wania, ja nie mogę
Pamiętasz, jak mówiłaś, że nie dam rady?
Marzena uśmiechnęła się przez łzy:
Pamiętam. I uderzyłam cię podręcznikiem, mówiąc: nie mów tego już więcej!
Dokładnie! A teraz nie chcę tego słyszeć. Daj mi dane exmałżonka. Chyba coś mu się wytknęło wobec dzieci.
Trzy lata minęły. Marzena Walentynowa prowadzi własny biznes. Mogła to zrobić wcześniej Wania zaproponował to dawno temu. Zdecydowała się skończyć szkołę, choć na przyspieszonym programie.
Teraz była nie do poznania. Postawa, styl, manierki wszystko się zmieniło. Czuła się silna, pewna siebie, kochana.
Kto pomyślał, że jedno szkolne zadanie z fizyki będzie początkiem takiego życia?
