A gdzie ja mam postawić tę michę z galaretką z nóżek? W lodówce nie ma miejsca, wszystko zawalone tymi twoimi… jak one… carpaccio i awokado, phi, język można połamać zrzędziła ciotka, próbując wepchnąć wielką emaliowaną miskę na dolną półkę, przesuwając starannie poustawiane pojemniki.
Magda, stojąca przy kuchence i mieszająca sos do gorącego dania, westchnęła głęboko i w myślach policzyła do dziesięciu. To był dopiero początek. Goście pojawili się dwadzieścia minut temu, a wrażenie było takie, jakby do mieszkania wprowadził się zgiełkliwy tabun, który zamierza przestawić wszystko wedle własnych zasad.
Ciociu Haniu, postawcie proszę na balkonie, jest chłodno, zamknięty, z galaretką nic się nie stanie odpowiedziała Magda najdelikatniej jak potrafiła i nie podnosząc głosu. W lodówce mam składniki do sałatek, nie wolno ich przemrażać.
Na balkon?! fuknęła oburzona ciotka, masywna kobieta w trwałej ondulacji i wielobarwnym, kwiecistym szlafroku, który przywiozła ze sobą i natychmiast założyła w przedpokoju. Tam przecież kurz i pył z miasta wpada! No i w ogóle, jedzenia na podłodze trzymać nie wypada. Dobra, przesunę twoje słoiki z zielskiem, i tak nikt tego nie tknie. Chłopom trzeba mięso, a nie jakieś siano.
Magda posłała rozpaczliwe spojrzenie mężowi. Marek, wysoki i opanowany, siedział przy kuchennym stole i kroił chleb, usiłując stać się niewidzialnym. Doskonale znał charakter cioci Hani i jej córki, kuzynki Magdy Celiny, która właśnie oglądała łazienkę, głośno komentując kafelki.
Marek, pomóż cioci Hani wnieść galaretę na balkon powiedziała Magda stanowczo. Przygotowałam tam specjalną półkę, wszystko czyste, żadnego kurzu.
Marek bez słowa zabrał ciężką michę od opornej ciotki i zniknął w korytarzu. Ciocia Hania, pozbawiona galarety, natychmiast przerzuciła uwagę na Magdę.
Ty taka blada ostatnio, Magdo! Pewnie znów na tych swoich dietach siedzisz? Skóra, kości, zero zdrowia. Patrz na moją Celinkę rumiana, piękna, aż miło popatrzeć. A ty wszystko chudniesz. I ten wasz remont to taki… szpitalny. Wszystko białe, szare. Nuda. Trzeba było tapety złote przykleić, teraz takie modne są, bogato wyglądają.
My lubimy minimalizm, ciociu odparła Magda, próbując sos. Każdy ma swój gust.
W tym momencie do kuchni weszła Celina. Była o trzy lata starsza od Magdy, choć zachowywała się jakby miała przewagę lat piętnastu i czuła obowiązek pouczania młodszej. Za nią biegli jej dwaj synkowie pięcio- i sześcioletni już umorusani czekoladą.
Magda, ty masz w łazience tylko prysznic? jęknęła rozczarowana Celina i rozsiadła się na krześle z nogą założoną na nogę. Myślałam, że będzie wanna. Jak ja chłopców wykąpię? Oni lubią chlapać się wieczorem.
Celina, remont był dla nas. Wolimy prysznic. Chłopców też można spryskać, przecież to nie niemowlaki odparła Magda, czując jak złość rośnie.
Ten wyjazd rodziny był planowany już długo, ale Magda do ostatniej chwili miała nadzieję, że plany się zmienią. Ciocia Hania z Celiną i dziećmi wprosiły się na święta do Warszawy, twierdząc, że trzeba rodzinę zobaczyć i pochodzić po pięknej stolicy. Magda, wychowana w duchu gościnności, nie potrafiła odmówić, choć doskonale pamiętała ich poprzednią wizytę sprzed trzech lat po której przez tydzień zbierała nerwy i czyściła mieszkanie.
Wtedy mieszkali w starej dwójce z podniszczonym parkietem. Teraz Magda i Marek doczekali się przestronnego mieszkania z trzema pokojami, świeżym, drogim, designerskim remontem. To było ich gniazdko, ich duma. Każdy szczegół był przemyślany, wywalczony w bojach z fachowcami.
Najbardziej Magda ceniła sypialnię. To był jej azyl, miejsce ciszy i spokoju. Granatowe ściany, zaciemniające zasłony, ogromne łóżko z ortopedycznym materacem za kilka tysięcy złotych, puszysty dywan, w którym zapadały się stopy. Magda z Markiem umówili się od razu: goście mają salon z dużą rozkładaną kanapą, w razie czego mogą spać jeszcze w gabinecie na wygodnej leżance. Do sypialni drzwi zamknięte.
Mamo, pić mi się chce! jęknął młodszy syn Celiny, ciągnąc ją za rękaw.
Idź do cioci Magdy, poproś o sok rzuciła Celina. Magda, podaj coś dzieciom, bo z tej podróży się już zmęczyły.
Magda wyjęła karton soku jabłkowego z lodówki i nalała do dwóch szklanek.
Tylko nie rozlejcie, na podłogę nie kapcie, bo tu jest parkiet dębowy uprzedziła.
Oj daj spokój z tym parkietem rzuciła ciotka Hania. Dom dla ludzi, nie ludzie dla rzeczy. Dziecko, jak nakapie, to się zetrze. Magda, zrobiłaś się jakaś spięta, sama nie do poznania, w tej Warszawie ci odbiło.
Marek wrócił z balkonu i chcąc rozładować atmosferę zaproponował:
To co, powoli siadajmy do stołu? Już piąta, za chwilę koniec starego roku.
Biesiada zaczęła się chaotycznie. Chłopcy biegali wokół stołu, łapiąc kawałki kiełbasy i sera, Celina głośno rozmawiała z koleżanką przez telefon, a ciotka Hania kręciła nosem nad każdym daniem.
Sałatka z krewetkami? obracała widelcem skorupiaka. Nie rozumiem tego. Śledź po kaszubsku to rzecz! A to tylko jakieś liście i guma. Magda, ugotowałaś chociaż ziemniaki z koperkiem? Bo to puree z truflami dziwnie pachnie, jakby się popsuło.
To przysmak, mamo leniwie odezwała się Celina, odkładając telefon. Ale ja też wolę zwykłe jedzenie. Magda, podaj te grzybki. Sama przygotowałaś, czy kupne?
Kupne, wiejskie, z targu odpowiedziała Magda.
No jasne. Nie chciało ci się samej zrobić skwitowała ciotka. Ja swoje sama marynowałam, zaraz otworzę słoik, spróbujecie, co to prawdziwe grzyby.
Magda milczała, patrząc w talerz. Marek pod stołem położył dłoń na jej ręce, ścisnął ją w geście wsparcia. Wytrzymaj tylko trzy dni mówiły jego oczy.
Po godzinie, gdy pierwsza butelka szampana była już pusta, a dzieci pochłonęły się tabletami, padło pytanie o miejsca do spania.
Och, zmęczyłam się tą podróżą, kręgosłup mnie boli żaliła się ciotka Hania i masowała plecy. Pociąg trzęsło jak furmankę, całą duszę wytrzęsło. Muszę się położyć, nogi wyciągnąć.
Tak, mamo, odpocznij sobie konkretnie potakiwała Celina. Magda, gdzie nas położysz?
Magda była przygotowana.
Przygotowałam salon powiedziała spokojnie. Kanapa jest duża, rozkładana, dla dwóch dorosłych spokojnie wystarczy. Celina z chłopcami mogą spać w gabinecie na leżance, ona też się rozkłada. A gdyby było zbyt ciasno, mamy jeszcze materac dmuchany, taki wysoki i wygodny.
Zapanowała cisza.
Czyli… kanapa? dopytała ciotka Hania, patrząc na Magdę jakby jej odbiło. Ty żartujesz? Moje kręgi nie wytrzymają kanapy, rano nie wstanę! Ja muszę mieć normalne łóżko, wygodne, miękkie.
Ciociu Haniu, kanapa jest ortopedyczna, specjalnie kupowana z myślą o gościach, sztywna, bez szczelin… próbowała tłumaczyć Magda.
Kanapa to kanapa! ucięła ciotka. To dobre dla młodych. Ja jestem starsza, schorowana. Myślałam, że oddacie nam swoją sypialnię. Słyszałam, że tam macie jakiś cudowny materac.
Magda zamarła. Spodziewała się kaprysów, ale tak bezczelnego żądania oddania ich prywatnej przestrzeni nie.
Chcecie moją sypialnię? spytał poważnie Marek, marszcząc brwi. Ciociu, to nasz pokój, tam śpimy.
No i co z tego? bez cienia wstydu odparła Celina. Wy młodzi, zdrowi. Na kanapie przez dwa dni wytrzymacie. A mamie wygodniej będzie z dzieciakami, w sypialni drzwi się zamyka i nie słychać, jak biegają w nocy.
Zaraz Magda poczuła, jak krew napływa jej do twarzy. Czy wy naprawdę chcecie, żebyśmy z Markiem wyszli z własnej sypialni, oddali wam nasze łóżko, a sami spali w salonie?
Magda, nie dramatyzuj machnęła ręką ciotka. Przecież to tylko na święta. Gościom się zawsze daje najlepsze. Mama mnie tak uczyła, babcia tak robiła. Ty już miastowa, tradycji nie pamiętasz.
Ciociu Haniu, tradycja to nakarmić i napoić odparła twardo Magda. Ale łóżko to rzecz intymna, jak szczoteczka do zębów. Przepraszam, sypialnia jest zamknięta. Temat nie podlega dyskusji. Jeśli komuś przeszkadza kanapa w pobliżu są hotele, mogę pomóc z rezerwacją.
Hotel?! aż zadławiła się Celina. Wy nas wyganiacie? Hotel, na koszt własny? Mamo, słyszysz to?
Słyszę, słyszę ciotka Hania teatralnie chwyciła się za serce. Oj, niedobrze mi… ciśnienie mi skoczyło. Wody, szybko!
Celina rzuciła się do dzbanka, podała wodę i tabletki. Dzieci, czując zbliżającą się aferę, przycichły obserwując wszystko z zainteresowaniem.
Tak w końcu odezwała się Celina rozkazującym tonem. Albo śpimy w sypialni, jak ludzie, albo wyjeżdżamy natychmiast. Nogą więcej nie postawimy w tym domu, a cała rodzina się dowie, jaka z ciebie Magda zarozumiała warszawianka. Wybieraj.
Magda spojrzała na Marka. Ten miał kamienny wyraz twarzy, ale w oczach pełne wsparcie. Też był zmęczony chamstwem, brakiem szacunku, tym, że próbuje się zrobić z ich mieszkania schronisko.
Wybór jest dziwny, Celino odpowiedziała Magda spokojnie, wstając od stołu. Mam dla was gościnę, dobry stół, wygodne spanie. Wy chcecie moją prywatną sypialnię i stawiacie ultimatum. Jeśli liczy się tylko łóżko, nie bliskość rodziny, to może rzeczywiście nasze drogi się rozchodzą.
Tak?! ciotka Hania zerwała się z krzesła, zapominając o kręgosłupie. Celina, pakuj się! Ubieraj chłopaków! Nie zostaniemy tu ani minuty! Lepiej nocować na dworcu niż u takich krewnych!
Mamo, ale gdzie my teraz pojedziemy? Wieczór, pociągi nie kursują… wystraszyła się Celina, która liczyła, że Magda się przestraszy i ustąpi.
Taksi zamówimy! Do Krysi pojedziemy, na Pradze! Może i mieszka w starej kamienicy, ale dobry człowiek, koszulę odda, a wy tu niech się dławicie truflami!
Zaczęło się zamieszanie. Celina zła i obrażona pakowała rzeczy do walizek, ciotka Hania chodziła po mieszkaniu, lamentując na niesprawiedliwości losu.
Oddajcie prezenty! zażądała w przedpokoju ciotka. Przywiozłam wam ręczniki, lniane! Nie zasłużyliście. Krysi oddam.
Magda bez słowa weszła do pokoju, zabrała szorstkie ręczniki (i tak nie planowała ich używać) i podała ciotce w korytarzu.
Proszę, zabierzcie. I te swoje grzyby też.
Jasne, zabieramy! warknęła Celina, chwytając paczkę. I cukierki, które przywieźliśmy dzieciom też!
Marek milczał, oparty o futrynę. Było mu wstyd za dorosłych, którzy zachowywali się gorzej niż dzieci.
Pakowanie trwało kwadrans. Przez cały czas ciotka Hania nie zamykała ust, wyzywając Magdę i Marka, przypominając dawne urazy i wieszcząc im samotną starość nikt wam nie poda szklanki wody.
Zamówiliście nam taksówkę? spytał Marek, gdy goście byli już w butach.
Nie potrzebujemy nic od was! Sami zamówimy! prychnęła Celina, stukając w telefon. Mamo, wychodzimy, auto będzie za pięć minut. Poczekamy na dworze, tu się oddychać nie da od złości.
Wyparowali na klatkę jak burza. Ciotka Hania tak trzasnęła nowymi, solidnymi drzwiami, że z sufitu posypała się kruszonka.
W mieszkaniu zapanowała cisza. Słychać było tylko szum lodówki i tykanie zegara w salonie. Na stole został niedojedzony talerz sałatki z krewetkami, porozrzucane serwetki i plamy rozlanego soku na obrusie.
Magda wolno opadła na krzesło i ukryła twarz w dłoniach. Ramiona jej zadrżały.
Marek podszedł i objął ją za ramiona, całując w głowę.
Spokojnie, Magdziu. Już po wszystkim. Poszli.
Magda podniosła głowę. Nie płakała śmiała się. Śmiech był nerwowy, ale pełen ulgi.
Marek, słyszałeś? Lepiej na dworcu niż u was! O Matko, jaka ulga!
Wielka ulga uśmiechnął się Marek. A galarety zapomnieli! Miska została na balkonie!
Magda roześmiała się na głos.
Galareta! Rzeczywiście! Najważniejsze skarby zostały! Wiesz co, a Krysia na Pradze ma przecież kawalerkę dwanaście metrów z mężem pijakiem. Wyobrażam sobie jej radość w sylwestrową noc…
Już nie nasz problem filozoficznie stwierdził Marek, nalewając sobie szampana. Wiesz, początkowo było mi głupio, ale jak zaczęła gadać o twojej mamie… Ledwo się powstrzymałem, żeby sam ich nie wyrzucić. Dobra robota. Jesteś bardzo odważna.
Po prostu kocham naszą sypialnię przyznała Magda, upijając łyk z jego kieliszka. I ciebie. I nasz spokój. Wiesz, myślę, że to będzie najlepszy Sylwester. We dwoje, jedzenia na pluton wojska, i nikt nie marudzi nad uchem o złej sałatce.
Zabrali się do zmywania stołu. Magda zebrała talerze, Marek zaniósł je do zmywarki. Powietrze w mieszkaniu jakby się oczyściło zniknęła ciężka aura zawiści i roszczeń.
Magda podeszła do okna. Za nim padał duży, biały śnieg, zakrywając ślady odjeżdżającej taksówki. Miasto błyszczało światłami. Tam, w zimowej zawiei, jechała rodzina Magdy, niosąc swoją złość i rozczarowanie. Trochę jej nawet było ich żal żyć z takim ciężarem musi być trudniej niż przespać się na kanapie.
Marek zawołała. Włączymy muzykę? Zapalimy świeczki? W końcu święto.
Pewnie odpowiedział z kuchni. Zaraz będzie danie główne. Ta kaczka z jabłkami, której nawet nie spróbowali.
Godzinę później siedzieli przy świeżo nakrytym stole, płonęły świeczki, sączył się jazz. Kaczka była idealna złota skórka, soczyste mięso, aromatyczna.
To za nas wzniosł Marek toast. Za nasz dom. I za to, żeby zawsze było w nim miejsce tylko dla ludzi, którzy nas szanują.
I za granice dodała Magda, stukając się kieliszkiem. Które umiemy stawiać.
Późną nocą, leżąc w ukochanej sypialni na tym spornym materacu, Magda czuła czyste szczęście. Cisza otulała, pościel pachniała świeżością i lawendą, a nie cudzymi perfumami. Przyszło jej na myśl, że rodzina pewnie śpi na podłodze u Krysi albo siedzi na dworcu, narzekając na warszawską Magdę. Ale ta myśl nie bolała.
Zrozumiała, że nie da się być dobrą dla wszystkich, szczególnie kosztem siebie. Jeśli cena spokoju to uraza roszczeniowej rodziny to bardzo przystępna cena.
Rano telefon Magdy wyjął od powiadomień. Rodzina już rozsyłała plotki, jak Magda wygoniła biedną, chorą ciotkę na mróz. Magda niczego nie czytała, nikomu nie odpisywała. Przełączyła telefon w tryb samolotowy, przeciągnęła się w łóżku i uśmiechnęła się do nowego dnia.
A galaretkę z balkonu potem z Markiem zanieśli pod blok, dla bezpańskich psów. Psy były bardzo wdzięczne, nie narzekały ani na czosnek, ani na konsystencję. W odróżnieniu od niektórych ludzi, zwierzęta doceniają dobro.
