„Nie zasłużyłaś na moje łzy,” powiedziała matka, wpinając we włosy spinkę z bursztynem. „Pamiętaj, Elżbieto: gdyby nie ja, nie byłabyś nikim. Wychowałam cię na własnych rękach, znalazłam dobrego męża, pomagam z dzieckiem a ty?”
Elżbieta w milczeniu zmywała naczynia. Jej ręce mechanicznie przesuwały się po talerzach, ale w środku wszystko ściskało się w ciasny węzeł. Wiedziała zaraz zacznie się wykład o tym, jak wszystko robi źle.
„A o twojej pracy to już nawet nie mówię. Kto zostaje księgową po filologii? Wstyd. Mogłaś uczyć, jak Ania, córka mojej koleżanki. A ty…”
Elżbieta nie odpowiedziała. Dawno nauczyła się milczeć. Cisza była jej jedyną tarczą. Kiedy próbowała się sprzeciwić wybuchała burza. Matka wiedziała, jak uderzać słowami.
Rodzina mieszkała w starej „trójce” na obrzeżach Wrocławia: Elżbieta, jej mężczyzna Marek, sześcioletnia córka Zosia i matka Bronisława Janówna. Po śmierci ojca Elżbieta nalegała, by matka się do nich wprowadziła. Początkowo wydawało się to dobrym pomysłem: babcia blisko, pomoże z Zosią, Elżbieta będzie mogła spokojnie pracować.
Ale wkrótce Bronisława Janówna zawładnęła przestrzenią. Rozporządzała domem, komentowała każdy krok, a w jej oczach nawet herbatę Elżbieta parzyła „źle”.
Marek znosił to cierpliwie. Czasem żartował, czasem znikał na długo w garażu. Był prostym, dobrym człowiekiem, trochę zmęczonym. Nie miał w sobie pretensji, ale miał ciepło. Elżbieta go kochała, z każdym rokiem jednak to ciepło oddalało się jakby coś zimnego stanęło między nimi. I to „coś” siedziało w kuchni, w kwiecistym szlafroku, i opowiadało, jak powinno być.
Wszystko zmieniło się po telefonie od lekarza rodzinnego. Matce pogarszało się: silne migreny, dezorientacja, mdłości. Diagnoza potwierdziła najgorsze glejak, nieoperacyjny. Lekarze mówili o „kilku miesiącach”, może roku.
Elżbieta nie płakała. Zamarła. Potem włączyła się jak automat: badania, wizyty w klinikach, konsultacje. Przekładała spotkania, prosiła szefa o pracę zdalną. Ten ustąpił. Marek też. Nawet Zosia, jakby wyczuła, że mama teraz działa sama.
Bronisława Janówna zdawała się niezmieniona. Narzekała na pielęgniarkę, odpyskowała lekarzowi, krytykowała zupę. Tylko czasem, gdy myślała, że nikt nie słyszy, wzdychała nocą w poduszkę.
Pewnego dnia Elżbieta sprzątała w schowku szukała starego koca. Wśród pudeł i zawiniątek znalazła buty kartonowe. W środku listy. Większość adresowana do niej, lecz pisana obcą ręką.
Pierwszy zaczynał się od:
„Elu, czekam na ciebie. Zadzwonię znowu, nie wierzę, że tak zniknęłaś. Twoja Ola.”
Ola. Jej przyjaciółka z uniwersytetu. Najbliższa. Ta, z którą marzyły o Paryżu, księgarni, pisaniu. Nie pokłóciły się po prostu przestały się kontaktować. A Elżbieta myślała, że Ola ją porzuciła.
Kolejne listy były od Oli, jeden od pracodawcy: zaproszenie na staż w Warszawie. Elżbieta pamiętała taką kopertę przyszła kiedyś, lecz była… ś…pusta wtedy uznała to za pomyłkę, lecz teraz zrozumiała, że to matka przez lata ukrywała przed nią życie, które mogła mieć.
