Paweł, skończył się olej rzepakowy i proszku do prania zostało na jedno pranie powiedziała Basia, stojąc w drzwiach pokoju i wycierając mokre dłonie o fartuch. Trzeba iść do sklepu, lista już się zrobiła długa.
Paweł nawet nie oderwał wzroku od telewizora, gdzie właśnie leciał nerwowy mecz Ekstraklasy. Skrzywił się tylko niezadowolony.
Basia, przecież wiesz, jak jest jęknął bez przekręcenia głowy. W stoczni znowu opóźnienia. Majster mówił, że premii w tym miesiącu nie będzie, jak własnych uszu nie zobaczysz. Przedwczoraj dałem ci ostatnie czterysta złotych. Oszczędzaj jakoś.
Basia westchnęła ciężko. To oszczędzaj słyszała od niego już pół roku każdego tygodnia. Jakby nasz budżet był z gumy, co się może ciągnąć w nieskończoność. Wróciła do kuchni milcząc, otworzyła lodówkę i spojrzała ze smutkiem na samotny słoik ogórków kiszonych i garnek z resztkami wczorajszej zupy. Zupa była byle jaka, na kurzych szyjach, bo od trzech tygodni normalnego mięsa nie kupowali.
Basia pracowała jako oddziałowa pielęgniarka w miejskiej przychodni. Jej pensja była pewna, lecz niezbyt wysoka. Kiedyś, gdy Paweł przynosił do domu dobre pieniądze, żyli choć przeciętnie: raz w roku nad morzem, ubrania nowe, lodówka zawsze napchana. Potem, jak opowiadał mąż, kryzys w fabryce cięcia pensji, premii nie było, a pieniądze ledwie starczały na czynsz, rachunki i jego paliwo.
Wszystkie domowe zakupy i rachunki spoczęły na barkach Basi. Brała dodatkowe dyżury, pracowała w weekendy. A Paweł? Przychodził z pracy zmęczony, kładł się na kanapie i narzekał na los, oczekując obiadu z trzech dań.
Oszczędzaj wyszeptała patrząc na pustą butelkę po oleju. Ile można ciągnąć, aż pęknie.
Następnego dnia po pracy Basia zajrzała do Biedronki. Długo patrzyła na apetyczne kawałki karkówki, ale ostatecznie wzięła tackę kurzych żołądków. Tanio i do przeżycia. Na kasie wygarnęła ostatnie drobniaki. Do wypłaty trzy dni, portmonetka pusta.
Wieczorem, kiedy żołądki pyrkały na gazie, Basia postanowiła zetrzeć kurz w przedpokoju. Paweł spał już, najedzony i po dwóch piwach, które jak twierdził kupił za zaoszczędzone grosze.
Wzięła jego kurtkę, żeby złożyć równo i w kieszeni wyczuła coś twardego. Wiedziała, że nie wypada grzebać w kieszeniach, ale nawyk prania zrobił swoje jej dłoń natrafiła na złożony świstek.
To był wydruk z bankomatu. Dzisiaj, 18:45. Basia rozwinęła papier i zakręciło jej się w głowie.
Saldo: 22 300 zł.
Basia mrugnęła może pomyliła przecinek? Nic z tych rzeczy. Tuż nad tym ostro widniało: Wpływ wynagrodzenia: 5 800 zł.
Pięć tysięcy osiemset. A w domu Paweł dał jej czterysta. Powiedział, że to wszystko.
Basia usiadła na pufie, czując szum w głowie. Przypomniała sobie zeszły miesiąc, kiedy łaziła w starych butach, przeciekających już jak sito, bo Paweł stwierdził: Basia, wytrzymaj, nie ma pieniędzy. Jak tłumiła ból zęba tabletkami, bo nie było na dentystę. Kurze szyje i żołądki.
Złość piekąca jak wrzątek rozlała się w piersi. To już nie była złość to była zdrada. Ona rezygnowała z podpasek i dobrego herbatnika, a on odkładał tysiące. Na co? Nowe auto? Inną kobietę? A może po prostu myślał, że żona ma go karmić za własne?
Układając rachunek z powrotem w kurtce, miała ochotę wbiec do sypialni, rzucić mu nim w twarz. Narobić rabanu, potłuc talerze, wygonić. Ale się powstrzymała. Raban nic nie zmieni. Usprawiedliwi się, wymyśli historyjkę, że to na niespodziankę, albo bank się pomylił.
Nie, trzeba inaczej.
Basia wróciła do kuchni i wyłączyła gaz. Przełożyła jedzenie do pojemnika i włożyła do swojej torebki, tej, którą nosiła do pracy.
Jak nie ma pieniędzy, to nie ma, pomyślała.
Rano wyszła do pracy dużo wcześniej, zostawiając na stole tylko pusty talerz i kartkę: Przepraszam, nie ma jedzenia ani pieniędzy. Napoij się wodą.
Cały dzień w przychodni działała automatycznie. W stołówce pierwszy raz od dawna wzięła cały obiad schabowego z ziemniakami i kompotem. Najadła się.
Wieczorem wróciła do domu bez żadnych toreb, bez ciężkiej siatki. Ręce wolne, plecy wyprostowane.
Paweł czekał w korytarzu, wyraźnie naburmuszony.
Basia, co tak późno? Jestem głodny jak wilk! W lodówce pustka, nie ma nawet jajek. Byłaś w sklepie?
Basia spokojnie zdjęła płaszcz i przeszła do pokoju.
Nie, Pawle, nie byłam.
Jak to nie byłaś? To co zjemy?
Nic. Przedwczoraj mówiłam, nie ma pieniędzy. W pracy też dziś tylko herbatę piłam, musisz wytrzymać. Kryzys, przecież sam mówiłeś.
Paweł zrobił wielkie oczy.
Żartujesz? A zupa? A drugie? Zawsze coś wymyślałaś!
Wyobraźnia się skończyła, kochanie. Z powietrza kotletów nie zrobię. Swoje grosze dałam na rachunki i dojazdy. Budżet pusty.
Stał chwile, otwierając i zamykając usta. Może czekał na cud: pożyczkę od koleżanki, niespodziewaną tajną skarbonkę, czy zapomniane konserwy.
No, ładnie I co teraz?
Wypij wodę. Albo połóż się wcześnie, w śnie głód mniej się czuje.
Paweł zatrzasnął drzwi i poszedł do kuchni. Basia słyszała szelest worków w szafkach. W końcu znalazł resztki makaronu, bo zaczęło pachnieć gotowanym ciastem. Pokrętnie pomyślała: puste kluski dla milionera z dwudziestoma tysiącami na koncie.
Następnego dnia powtórka. Na obiad w pracy wzięła sobie kawę i drożdżówkę, którą zjadła z przyjemnością w parku. W domu była już syta i spokojna.
Paweł zareagował już nie zdziwieniem, a agresją.
To już przestaje być śmieszne, Basiu! Drugi dzień jadę same kluski! Robisz sobie ze mnie żarty? Ty jesteś gospodynią czy nie?
Jestem żoną, Pawle, nie czarodziejką. Bez pieniędzy nie kupię obiadu, nie ugotuję zupy. Dasz pieniądze pójdę do sklepu, zrobię schabowe. Gdzie widzisz problem?
Mówiłem, że nie mam! warknął, a wzrok mu uciekł. Znowu opóźnienie!
Ja też nie mam. To siedzimy na diecie. Podobno zdrowe.
Wieczorem Paweł wyszedł i wrócił po godzinie, pachnąc kebabem. Basia się nie odezwała. Tak szybko znalazł na kebab? Nic jednak ze sobą nie przyniósł.
Minął tydzień. Dziwny tydzień. W domu zapanował zimny, przeszywający spokój. Basia przestała gotować, przestała zmywać Pawłowi naczynia (zostawiał brudne, nie ruszała ich), przestała prać jego ubrania.
Nie ma proszku odpowiadała na jego narzekania. Skończył się. Nowego nie kupię.
Paweł pieklił się, próbował wzbudzić litość, wysuwał pretensje.
Totalnie zobojętniałaś! wrzasnął w piątek. Pracuję, zmęczony wracam, chlewu się dorobiłem! Nic do jedzenia, koszule brudne! Po co mi taka żona?!
A po co mi taki mąż? spojrzała mu w oczy spokojnie. Który nie potrafi zapewnić rodzinie kromki chleba i proszku? Ja też pracuję. Też mam dość, ale z jakiegoś powodu wszystko muszę ogarniać ja.
Bo jesteś kobietą! Twój obowiązek!
Mój obowiązek to kochać i dbać, gdy się o mnie dba. Granie w jednostronną grę skończone.
W sobotę Basia obudziła się od zapachu smażonej kiełbasy. Na kuchni siedział Paweł i wcinał jajecznicę z pomidorem, popijając kawę. Przed nim talerz z kanapkami i droga kiełbasa.
Widział Basię, zakrztusił się, lecz szybko się pozbierał.
O, wstałaś. Siadaj, jak chcesz. Znalazłem trochę drobnych w zimowej kurtce, poszedłem do sklepu.
Usiadła naprzeciw. Nowa kiełbasa, dobry ser, jajka z pierwszego sortu świetne drobne.
Nie, dziękuję, nie jestem głodna.
Paweł jadł, unikając jej wzroku.
Basia odezwał się po chwili. Skończmy ten cyrk. Pożyczyłem od Michała pięć stówek. Weź, idź po normalne zakupy, ugotuj zupę. Ile można tak żyć.
Położył banknot na stole. Basia obejrzała go uważnie.
Od Michała? A oddasz z czego, skoro wypłaty nie ma?
Oddam, jakoś! Co ci zależy? Idź do sklepu.
Basia machnęła pieniędzmi.
Okej. Kupię tylko dla siebie. Ty stołuj się u Michała, skoro taki hojny.
Co ty wygadujesz?! Dałem ci pieniądze! Na rodzinę!
Na rodzinę? A jak dostałeś trzy dni temu pięć tysięcy osiemset, czyje były te pieniądze? A dwadzieścia dwa tysiące na twoim koncie to jaki fundusz? Fundusz głodnych mężów?
Paweł zbladł, potem poczerwieniał. Otworzył usta, zamknął, znowu otworzył.
Grzebałaś w moich kieszeniach? Podsłuchujesz mnie?!
Nie zmieniaj tematu. Znalazłam rachunek przypadkiem przy sprzątaniu kurtki. Wiesz, co najgorsze? Nawet nie to, że chowasz kasę. Tylko że patrzysz, jak liczę grosze, odmawiam sobie wszystkiego, a ty wcinasz mój obiad za moje pieniądze. Nie wstyd ci?
Odkładałem! wrzasnął, bijąc pięścią w stół. Na samochód nam! Moja stara się rozpada! Chciałem niespodziankę! A ty wszystko o pieniądze!
Niespodzianka? Basia się roześmiała. Niespodzianka, to gdy kupujesz auto, nie każąc żonie jeść żołądków. Niespodzianka, to gdy o celu rozmawiamy razem. To, co robisz, to pasożytnictwo. Żyjesz na mój koszt, swoją pensję chowasz. Pasożytujesz, Paweł.
Co ty wiesz! Facet musi mieć porządny samochód! A ty ze swoimi żołądkami Przez miesiąc pooszczędzaliśmy, przecież przeżyłaś!
Przeżyłam. Ale coś we mnie umarło. Szacunek. Zaufanie.
Położyła pięćset złotych z powrotem.
Zabierz. Kup sobie za nie bilet.
Jaki bilet? wytrzeszczył oczy Paweł.
W nową przyszłość. Albo do mamy. Albo na wynajem. Mam dość. Nie chcę żyć z kimś, kto widzi we mnie służącą.
Wyrzucasz mnie przez pieniądze? Paweł patrzył z niezrozumieniem.
Nie przez pieniądze. Przez twoje podejście. Pakuj się.
Nie poszedł od razu. Była długa, lepka awantura. Krzyczał, wyzywał, potem spodziewał się, że go udobrucha na nową kurtkę czy futro, obiecywał cuda (za tamte trzymane pieniądze), potem znowu krzyczał. Basia była twarda. Jakby pierwszy raz widziała w nim tego zaborczego obcego.
Wieczorem wyniósł walizkę.
Pożałujesz! rzucił. Kto cię zechce w tym wieku? Zostaniesz sama z kotami! Znajdę sobie normalną, co doceni!
Powodzenia odpowiedziała Basia, zamykając drzwi.
Kiedy zamek zatrzasnął się, zsunęła się po drzwiach na podłogę. Łez nie było, sił też nie. Tylko pusta cisza.
Przeszła do kuchni. Leżała droga kiełbasa, którą Paweł kupił Basia wyrzuciła ją do kosza. Otworzyła lodówkę, pusta jak nowa, poza jej pojemnikiem z kurzymi żołądkami.
Nic nie szkodzi powiedziała na głos. Przynajmniej wiem teraz, na co idą moje pieniądze.
Minął miesiąc.
Basia wracała z pracy powoli. Maj rozkwitał, pachniało bzem i czystym powietrzem. Zajrzała do Lidla, spokojnie chodziła między półkami.
Do koszyka trafiły: słoiczek czerwonego kawioru (w promocji), kawałek błękitnego sera, butelka białego wytrawnego wina, świeże warzywa, pstrąg.
Przy kasie zapłaciła kartą, na której teraz zawsze były pieniądze. Okazało się, że życie w pojedynkę kosztuje połowę mniej. Rachunki mniejsze, mniej jedzenia, zero wydatków na piwo, papierosy, wieczne daj na paliwo, daj na części.
Basia wróciła do domu, włączyła ulubioną muzykę. Ugotowała rybę, nalała wina, usiadła przy oknie patrząc na zachód słońca.
Zadzwonił telefon. SMS od Pawła.
Basiu, cześć. Jak się masz? Może pogadamy? Przemyślałem. Byłem głupi. Samochodu nie kupiłem. Pieniądze są. Zacznijmy od nowa? Tęsknię.
Basia spojrzała na ekran, napiła się zimnego wina. Przypomniała sobie jego twarz, jak krzyczał o kurzych żołądkach. Przypomniała sobie upokorzenie, kiedy błagała go o pieniądze na proszek.
Usunęła wiadomość i zablokowała numer.
Ja też tęskniłam powiedziała do swojego odbicia w oknie. Za sobą. Za normalnym życiem. I nikomu już tego nie oddam.
Następnego dnia kupiła sobie nowe kozaki. Dobre, miękka skóra, włoskie. I wykupiła turnus w sanatorium na dwa tygodnie. Oszczędności z odzyskanej części pensji starczyły idealnie.
Życie po rozwodzie nie kończy się. Jest nawet smaczniejsze. I uczciwe.
