Mąż powiedział, że mam obsłużyć jego kumpli, a ja wyszłam na spacer do parku.
Ania, co ty kombinujesz? Chłopaki za pół godziny, a nasz stół jeszcze nie ma nic na nim. Pośpiesz się. Zrób ziemniaki z cebulą, tak jak lubią, wyjmij kiszone ogórki, te, co babcia przekazywała. Pokrój boczek w cienkie paski, ale ładnie, nie grubo jak ostatnim razem.
Wojciech stał w progach kuchni w domowych spodniach i rozciągniętej koszulce, niecierpliwie patrząc na zegarek. Jadwiga, właśnie wchodząca z dwoma ciężkimi torbami zakupów, powoli położyła je na podłodze. Torby cicho uderzyły w płytkę. Ramiona bolały, a zimowe buty wciąż paliły się od zimna dziś w supermarkecie był szaleńczy tłok, przed świętami ludzie jakby wybiegli z kajdan, zrzucając z półek wszystko, co się dało.
Wojciech, co to za goście? zapytała cicho, rozpinając suwak puchowej kurtki. Palce zamarzły w chłodzie, bo czekała na autobus. Piątek, wieczór. Ledwo żyję. Myślałam, że po prostu zjemy kolację i obejrzymy film.
No i zaczyna się, mruknął mąż, przewodząc oczami. Ledwo żyję, zmęczona. Wszyscy pracują, Aniu. Ja też nie leżę przy kominku. Sławek dzwonił, on z Tomkiem i Witkiem przejeżdżali, postanowili wpaść. Sto lat nie widzieliśmy się. Co ja, nie wpuścić przyjaciół na próg? To już nie szacunek.
A nie dało się mnie uprzedzić? Zadzwonić w dzień?
To był impuls! Po co rozdmuchujesz problem z niczego? Do roboty przystawkę zorganizować. Nie jadą jeść, a pogadać. Mamy butelkę w barze. Ty głównie szybciej nakryj stół. Sałatkę jakąś, sałatkę jarzynową albo z krabem, wiesz, tak zwyczajnie. I ciepłe danie, bo chłopaki głodni po pracy.
Jadwiga patrzyła na męża i czuła, jak w okolicy splotu słonecznego rośnie wielka, gorąca bańka gniewu. Jak zwykle. To znaczyło, że nie może usiąść choć chwilę, musi biec do kuchenki, przeskakiwać między zlewem a patelnią, kroić sałatki, nakrywać, a potem całą noc podawać czyste talerze, zabierać brudne, pilnować, żeby goście mieli chleb, i słuchać ich tępych żartów i głośnego chichotu. A kiedy w końcu wyjdą po północy, zostanie jej góra naczyń, zadymiona kuchnia i lepiąca podłoga.
Wojciech, nie będę gotować, powiedziała stanowczo, patrząc mu prosto w oczy. Jestem zmęczona. Chcę wziąć prysznic i iść spać. Jeśli twoi kumple są głodni, zamów pizzę. Albo pierogi sam ugotuj.
Wojciech na sekundę się wytrącił. Brwi podniosły się.
Co ty, Aniu? Jaką pizzę? Chłopaki chcą domowego jedzenia. Już obiecałem, że moja gospodyni przyrządzi. Sławek wciąż wspomina twoje pierogi. Nie zawstydzaj mnie przed ludźmi. Co pomyślą? Że nie potrafię zrobić żony?
Nie umiem? zapytała Jadwiga, czując chłód przebiegający po plecach. Ja cię za nowicjusza na placu? Czy za służącą?
Nie wykręcaj! Wojciech podniósł głos. Jesteś kobietą, gospodyną domu. To twoja bezpośrednia obowiązka przyjmować gości. Ja zarabiam pieniądze, przynoszę do domu, mam prawo raz w miesiącu usiąść spokojnie z przyjaciółmi? Żeby żona dbała, nakładała, tworzyła przytulność? Czy zbyt wiele proszę? Nie kombinuj. Oto torby, rozłóż je. Kurczaka włóż do piekarnika, a kiedy będziesz obierać ziemniaki, sam się dopiecze. I wódkę schowaj do zamrażarki, żeby się skraplała.
Odwrócił się i ruszył w salon, rzucając po drodze:
I ogarnij się, wyglądasz jak straszak w ogródku. Witkiem z nową dziewczyną nie chcę, żebyś przy niej bladła.
Drzwi do pokoju nie zamknęły się, a z wnętrza dochodził dźwięk włączonego telewizora. Wojciech usiadł na kanapie, uznając rozmowę za zakończoną. Dla niego wszystko było ustalone: żona dostała polecenie i teraz, jak wierna towarzyszka, rzuci się na kulinarny front.
Jadwiga stała w korytarzu, słuchając szumu wiadomości. Powoli zdjąła czapkę. Rozczochrane, naelektryzowane włosy opadły na twarz. Straszak w ogródku. Słowa męża brzmiały w uszach. Dwadzieścia lat małżeństwa. Dwadzieścia lat starała się być idealna. Dobrą gospodynią, troskliwą żoną, rozumiejącą przyjaciółkę. Cierpliwie znosiła jego spotkania w garażu, jego mamę z niekończącymi się radami, porozrzucane skarpetki i wieczne pretensje, że zupa jest za mało słona. Myślała, że to właśnie rodzina kompromisy, cierpliwość, wygładzanie zakrętów.
Spojrzała na torby z zakupami. Był tam kurczak, który miał zostać pieczony jutro na obiad. Warzywa do sałatki. Mleko, chleb. Wszystko ciężkie, obciążające ręce.
Pochyliła się, lecz nie po to, by rozpakować torby. Ponownie zapinała suwak kurtki. Założyła czapkę, starannie wciągając włosy pod nią. Poprawiła szalik.
Weszła na chwilę do pokoju.
Wojciech.
Mąż, nie odrywając wzroku od ekranu, machnął ręką:
Co jeszcze? Sól nie znalazłaś? Na górnym szufladzie.
Idę.
Dokąd? w końcu odwrócił głowę, a na twarzy malował się prawdziwy zdumienie. Do sklepu? Zapomniałaś coś? Masz chleb? Majonez?
Nie. Idę na spacer. Do parku.
Do którego parku? Wojciech wstał nawet z kanapy. Zwariowałaś? Jest siedem wieczorem, ciemno, zimno. Goście za dwadzieścia minut będą! Kto nakryje stół?
Ty, odpowiedziała spokojnie Jadwiga. Ty zaprosiłeś, więc nakryj. Ziemniaki w koszyku pod zlewem. Kurczak w torbie. Nóż w stojaku. Przepis znajdziesz w sieci.
Stój, Aniu! wykrzyknął Wojciech, wstając. Co robisz? Jaki park?! Wracaj! Rozbierz się i wróć do kuchni! Kazałem!
Jadwiga już nie słuchała. Wyszła z mieszkania, trzaskając ciężkimi metalowymi drzwiami. Kliknięcie zamka brzmiało jak strzał. Pobiegła po schodach, nie czekając na windę, bo bała się, że Wojciech wyjdzie za nią i przyciśnie ją siłą. Na klatce schodowej panował spokój najpewniej mąż był tak zszokowany jej odejściem, że stał w progu, z otwartymi ustami.
Na dworze sypał drobny, kolczasty śnieg. Wiatr wdzierał się pod kołnierz, lecz Jadwiga tego nie zauważyła. Wewnątrz rozgrzewał ją adrenalinowy przypływ i dawno zapomniane poczucie złowrogiej wolności. Szła szybko, prawie biegła, w stronę odległych domów i rozświetlonych okien, za którymi zapewne mąż próbował wymyślić, co powiedzieć przyjaciołom.
Park był dwa bloki dalej. Stary miejski park z szerokimi alejkami i wysokimi lipami, które teraz stały nagie i szumiały na wietrze. Ludzi było niewiele kilku przechodniów z psami, pośpiesznych robotników i para nastolatków przy ławce, wpatrzonych w telefony.
Jadwiga skręciła na boczną aleję, gdzie latarnie paliły się co dwie, rzucając dziwne cienie na śnieg. Dopiero wtedy zwolniła kroku. Oddech się cofnął, serce waliło w gardle.
Co zrobiłam? przeszła jej myśl w panice.
Zawsze bała się konfliktów. Od dziecka uczono ją być poddawaną. Cierpliwość miłość, milczenie złoto, mąż głowa, żona szyja. Mama mawiała: Jasiu, nie spieraj się, bądź mądrzejszy. Mężczyznę trzeba karmić i chwalić, wtedy w domu będzie pokój. I tak karmiła, tak chwaliła, nawet gdy Wojciech dosłownie siadał na jej szyi.
Telefon w kieszeni wibrował. Jadwiga wyciągnęła go. Na ekranie pojawiło się zdjęcie męża z napisem Wojciech. Odrzuciła połączenie. Po chwili zadzwonił ponownie, potem jeszcze raz. Naciśnęła przycisk wyciszenia i schowała ciemny ekran do kieszeni. Cisza. Teraz jedynie wiatr i skrzypiący pod butami śnieg.
Podszedła do stawu. Woda była czarna, nie zamrożona pośrodku, gdzie pływały kaczki. Na brzegu utworzyła się cienka warstwa lodu. Jadwiga oprzyła się rękoma o zimne balustrady i spojrzała w dół.
Przypomniała sobie ostatni raz, gdy przychodzili goście. Tomek upił się i stłukł jej ulubioną wazon, prezent od siostry. Wojciech wtedy tylko się śmiał: Na szczęście! Nie płacz, kupimy nowy. Nowego nie kupili. A Sławek Sławek w tej samej nocy, kiedy sprzątała brudne talerze, przyciął ją w udo i oblepił smarowanym mrugnięciem: Miałaś szczęście, że Wojtek ma taką żonę nie odmówi, nie odmówi. Wojciech tego nie widział, a może udawał, że nie widzi. Jadwiga wtedy chciała wpaść w ziemię od wstrętu, ale milczała. Uśmiechnęła się wymuszonym uśmiechem i wróciła do kuchni myć naczynia. Nie zawstydzaj mnie przed ludźmi.
Nie będę, wyszeptała w ciemności. Już nie będę.
Szła dalej aleją. Mróz szczypał policzki, ale to było nawet przyjemne. Głowa się rozjaśniała. Nagle zrozumiała, że od rana nie jadła. Brzuch zamruczał.
W samym środku parku jaśniała żółtą poświatą mała budka z kawą i wypiekami. Jadwiga podeszła do okienka.
Dobry wieczór uśmiechnęła się sprzedawczyni w wełnianej czapce. Czego panowie życzą? Rozgrzać się?
Tak. Duży cappuccino, proszę. I spojrzała na witrynę. I tę ślimaczkę z cynamonem. I kanapkę z kurczakiem.
Doskonały wybór. Zaraz podgrzejemy.
Jadwiga wzięła parujący kubek, obejmując go lodowatymi dłońmi. Ciepło rozlewało się po palcach. Usiadła na ławce pod latarnią.
Kanapka była gorąca, ser rozciągał się, kurczak soczysty. To był najsmaczniejszy posiłek od lat. Nie dlatego, że jedzenie było wykwintne, lecz dlatego, że jadła je sama, w ciszy, nie służąc nikomu i nie zadowalając nikogo. Patrzyła na spadający śnieg, piła kawę i czuła się dziwnie żywa.
Obok przeszła starsza para. Szli powoli, trzymając się za ręce. Mężczyzna coś opowiadał, a kobieta śmiała się, patrząc na niego z czułością. Zatrzymali się niedaleko Jadwigi, by poprawić mu szalik.
Ojej, Skarbie, nie wyziębisz się, zażartowała żona.
A ja już mam ciepło przy tobie, Zuzanno, odparował dziadek.
Jadwiga patrzyła na nich i myślała: Czy tak będzie z nami, z Wojciechem? Czy będziemy w podeszłym wieku iść razem ręka w rękę?. Odpowiedź ją przerażała. Raczej Wojciech będzie przed siebie, warcząc, że idzie za wolno, a ona dźwigała torby i myślała, że jego plecy bolą i trzeba mu nałożyć maść.
W kieszeni znów coś pukało. Jadwiga drgnęła, ale przypomniała sobie, że telefon jest wyłączony. To nie był telefon, a zegarek, który pokazał, że osiągnęła cel 10000 kroków. Ironia losu. Wyszła z domu, by spełnić normę aktywności.
Minęły dwie godziny. Jadwiga obchodziła park trzy razy. Nogi nie już z zmęczenia po pracy, ale z długiego marszu. Kawa była wypita, bułka zjedzona. Zimno wdzierało się pod kurtkę. Trzeba wracać, nie spaść na ławkę na noc.
Powrót był przerażający. Co tam? Sprzeczka? Bójka? A może goście już odeszli i siedzi w domu, gniewny, przygotowując kłótnicę?
Jadwiga stanęła i zdecydowanie ruszyła w stronę wyjścia z parku. Im bliżej domu, tym wolniej szła. Przed nią był własny blok. Okna na trzecim piętrze jej mieszkanie. Światło paliło się wszędzie: w kuchni, w salonie.
Wjechała windąWreszcie, stojąc przy zamkniętych drzwiach, odetchnęła głęboko, uświadamiając sobie, że od tej tej nocy jej życie będzie budowane na własnych zasadach i szacunku, a nie na przykazaniach męża.
