Dzisiaj znów czuję się, jakbym żyła nie w rzeczywistości, a w jakimś absurdalnym przedstawieniu. Mój syn, dorosły mężczyzna, zachowuje się jak chłopiec, za którego decyzje podejmują inni. A moja synowa, Wiola, niczym reżyserka tej sztuki, dyryguje ich wspólnym życiem, a ja stoję za kulisami – zawsze z portfelem w dłoni, gotowa pomóc. Tylko że sił mam coraz mniej, a ich żądania wobec mojej cierpliwości wciąż rosną.
Od początku mieszkali razem, jeszcze przed ślubem. Najpierw syn był u mnie, w moim domu w Szczecinie, a Wiola wynajmowała pokój w Warszawie ze swoją koleżanką. Gdy zaczęli mówić o małżeństwie, wynajęli wspólnie mieszkanie. Nie wtrącałam się – niech budują swoje życie, jak potrafią. Pomagałam finansowo, gdy prosili. Nie jesteśmy milionerami, ale rozumiałam – młodzi, trudno, sama przez to przechodziłam.
Ale tego nie mogę pojąć – ich pomysł, żeby teraz, właśnie teraz, mieć dziecko. Żadnej stabilnej pracy, własnego kąta, oszczędności. Za to głośne deklaracje: „Dziecko nie poczeka”, „czas ucieka”, „po trzydziestce będzie trudniej”, „jakoś to będzie”. A mój syn, jak zwykle, tylko przytakuje, bez cienia wątpliwości. Patrzę na niego i nie poznaję. Gdzie twój rozsądek, synu? Gdzie twoje dorosłe stanowisko? Dlaczego znowu pozwalasz, by decydowano za ciebie?
Pracuje, owszem, ale w takiej firmie, gdzie wypłatę mogą wstrzymać albo zwolnić bez ostrzeżenia. Zmieniał pracę już chyba z pięć razy. Zawsze coś nie tak – raz szef zawodzi, raz firma się wali. A Wiola zarabia grosze. A do tego ciągle zmieniają mieszkania. Na razie we dwoje – jeszcze pół biedy. Ale z dzieckiem na rękach? Z przeprowadzkami, pakowaniem, kartonami i płaczem w środku nocy? Kto to wytrzyma?
Próbowałam rozmawiać spokojnie. Mówiłam: „Poczekajcie, postawcie się na nogi, odkładajcie, a potem dziecko”. Nic. Decyzja podjęta. Ona „musi” teraz. A syn jak zahipnotyzowany – „pewnie, Wiolu, zróbmy to”. A ja mam się szykować nie tylko na babcię, ale i na drugą matkę dla tego dziecka? Pomagać – naturalnie, to święta rzecz. Ale ja też nie mam wiecznej młodości i nieograniczonych środków.
A co, jeśli nie dadzą rady? Jeśli po kilku miesiącach okaże się, że nie mają za co płacić za czynsz, za pieluchy, za mleko? Kto zostanie z tym sam? Oczywiście – ja. Bo nie potrafię odmówić własnemu synowi i wnukowi. I to mnie przeraża. Bo już teraz żyję na granicy – mam swoje rachunki, swoje problemy, w końcu zdrowie. Nie jestem ze stali.
A Wiola… mówi z uśmiechem, niemal wesoło: „Jakoś to będzie”. I to „jakoś” brzmi u niej tak lekko, jakby chodziło o wycieczkę za miasto, a nie o nowe życie. A we mnie wszystko się ściska – dlaczego nie pomyśleć, nie przeliczyć, nie zastanowić się?
Nie jestem przeciwna dzieciom. Nie jestem przeciw wnukom. Marzę, by je niańczyć, uczyć, czytać bajki. Ale chcę, żeby było to w miłości, dostatku, świadomości. A nie w chaosie i długach. Chcę, by mój wnuk nie czuł się ciężarem, by miał wszystko – od łóżeczka po ciepłe ubranka. By rósł w przekonaniu, że mama i tata dadzą radę. A nie w poczuciu, że wszystko trzyma się na babci.
Patrzę na nich i myślę: gdyby odłożyli to choć na dwa lata, wszystko mogłoby wyglądać inaczej. Znaleźć lepszą pracę, oszczędzać, wynająć porządne mieszkanie, a może nawet wziąć kredyt. Przecież można żyć rozumnie, a nie na łapu-capu? Ale w ich domu najwyraźniej najpierw się skacze, a dopiero potem szuka spadochronu. I liczy na to, że ktoś inny ich wyciągnie z tarapatów.
Milczę. Wiem, że moje słowa wpadną jednym uchem, a wypadną drugim. A gdzieś głęboko w środku już się szykuję. Na nieprzespane noce, kolejne wydatki, na odpowiedzialność, której nie chciałam, ale która pewnie spadnie na mnie. Bo gdy w rodzinie pojawiają się dzieci, poświęcać się muszą ci starsi. Bo miłość to nie tylko radość, ale i ofiara. I ogromna nadzieja, że w końcu ktoś w tym łańcuchu dorośnie.
