Dom po babci
— I jak ty się na to decydujesz? — dziwiła się córka. — Mamo, przecież będziesz tam sama, na wsi. Nie boisz się?
— Wszędzie są ludzie — spokojnie odpowiadała Elżbieta Kowalska. — Znajdę sobie i tam przyjaciół, nie martw się. Ale ciebie zawsze będę wypatrywać z wizytą. Do miasta już na pewno nie wrócę. Czekałam na emeryturę jak na nagrodę. I dom znalazłam porządny, nawet na raty. Czy to nie cud?
Elżbieta była w świetnym humorze. Nie dość, że spełniła marzenie o domku w podwarszawskiej wsi, to jeszcze miał inny powód, by wyjechać. Córka miała już trzydzieści lat, a wciąż nie mogła znaleźć sobie męża. Dlatego Elżbieta postanowiła zostawić jej mieszkanie — może wreszcie urządzi sobie życie.
— Rządź tu sobie, a ja będę wpadać, jak przyjadę na targ albo po zakupy — przytuliła Lenę i wsiadła do autobusu, który wiózł ją prosto do spełnienia marzeń.
Na wsi Elżbieta zadomowiła się szybko. Wcale nie tęskniła za miejskim blokiem, bo i wcześniej większość czasu spędzała na działce, którą sprzedała, bo już nie była potrzebna. Wieś była przyzwoita: z sklepem, przystankiem, nawet z ośrodkiem zdrowia i biblioteką.
— Pięknie! — lubiła powtarzać Elżbieta, przeciągając się rankiem na ganku. Sąsiedzi byli uczynni i oferowali pomoc, ale ona wolała robić wszystko sama.
Przez pierwsze miesiące często przyjeżdżała Lena, która nie mogła przywyknąć do nieobecności matki. Żartem mówiąc, żyły przecież ramię w ramię przez tyle lat, a teraz Lena miała założyć rodzinę, by nie zawieść mamy. Tak właśnie Elżbieta jej kazała.
Wiosna była ciepła i wilgotna.
— To dobrze — mawiał sąsiad Elżbiety, siedemdziesięcioletni emeryt Jan Nowak. — W wilgotną ziemię siać — to jest to. Będzie urodzaj.
Elżbieta nie tylko uporała się z ogródkiem, ale i zaopiekowała kurkami, w dodatku z kaczkami, bo chlew stał w niezłym stanie. Kobieta krzątała się od świtu: karmiła ptactwo, otwierała szklarnię, plewiła, a jej miejski kot, Bonifacy, dreptał za nią, z podejrzliwym spojrzeniem obserwując koguta.
— Nic się nie bój, Boniu, do dobrego szybko się przyzwyczaja. Widzę, że już tu rozpanoszyłeś się jak u siebie. Brawo.
Wkrótce do Elżbiety dołączyła też bezdomna suka Dżulka, która wcześniej żebrała po całej wsi — kto co dał, zimą marzła. Ale Elżbieta z litości wpuściła ją na podwórko, i już tam została, patrząc szczęśliwymi oczami, jak dobra gospodyni sypie jej kaszę z resztkami mięsa.
Dżulka zamieszkała pod gankiem, aż w końcu Jan zbudował jej ocieplaną budę na prośbę Elżbiety.
We wsi zaczęli mówić o nowej sąsiadce jak o dobrej i gospodarnej kobiecie, uśmiechając się na jej widok.
A Lena przez jakiś czas nie mogła przywyknąć do matczynej nieobecności, jakby czuła się winna.
— Jak ja ci się odwdzięczę, mamo? — pytała, gdy przyjeżdżała na weekendy.
Ale gdy Lena poznała swojego Jacka, zrozumiała, co zrobiła dla niej matka. Wyszła za mąż, a rok później urodziła córeczkę Olę.
— No i już mi się odwdzięczyłaś — śmiała się uradowana babcia Elżbieta. — Ród się ciągnie! Wnuczko, jakie to cudowne… Będziecie do mnie przyjeżdżać na lato, kupię kozę, żeby Ola piła zdrowe mleko.
Tak mijały lata, a Elżbieta stała się prawdziwą gospodynią. Lena z mężem przyjeżdżali się wykąpać w bani, pomóc w ogrodzie, zabrać przetwory.
Raz po raz córka pytała:
— Nie męczy cię to wszystko na wsi? Wiek nie ten, osiemdziesiąte już na karku… A ty sama, my tylko tak z wizytami. Oboje pracujemy, a Ola niedługo do szkoły.
— Jakoś daję radę — odpowiadała Elżbieta. — A jak będzie ciężko, to trochę zwolnię. Bez tego bym tu co, w okno gapiła się? A z nimi weselej…
Gdy wiek dał o sobie znać bólami w nogach, nawet wtedy kobieta nie odpuściła kaczkom i kozie.
Zostawiła je dopiero, gdy przekroczyła osiemdziesiątkę, zostawiając tylko kury. Dżulki i Bonifacego już nie było, ale na podwórku pojawiły się dwie porzucone kotki, jak to bywa na wsi.
— Mamo, nie bierz już więcej zwierząt — prosiła Lena. — I tak już jestem zmęczona ciągłymi dojazdami. Sam czterdziesty piąty za pasem, niedługo i ja na emeryturę.
Z Jackiem Lena nie wytrzymała długo. Rozwiedli się, gdy Ola skończyła szkołę i dostała się na studia do Warszawy. Ale ojciec pomagał córce, a Lena oddawała wszystko na jej edukację. Gdy Ola skończyła studia, została w stolicy, wyszła za mąż.
I tak Lena znów została sama w mieszkaniu. Rzadkimi gośćmi była córka z zięciem — nie da się często jeździć, mają swoje życie.
Tymczasem Elżbieta ledwo chodziła. Ogródek zmniejszyły z Leną, i nie było wizyty, by córka nie namawiała matki do miasta.
— No i co, zdecydowałaś się? Tam przychodnia pod nosem, twój pokój czeka, a ja przestanę się martwić — przekonywała.
Ale Elżbieta ani myślała wracać.
— Po co mam ci zawracać głowę, córeczko? Może jeszcze męża znajdziesz, nie taka stara. A ja nie dożyję dwustu lat i nie chcę. Tu mi dobrze! I uważam, że najlepsze lata życia spędziłam tu, na wsi, w tym domu — mówiła ze łzami.
Lenie nie pozostawało nic innego, jak pogodzić się z decyzją matki, którą rozumiała w głębi serca.
Gdy do jej pięćdziesiątki brakowało dwóch miesięcy, mówiła:
— Wytrzymaj jeszcze trochę, zaraz przejdę na emeryturę i przyjadę. Zrobimy porządki, ogródek.
Ale Elżbieta nie doczekała. Lena przyjechała na telefon sąsiadów — matka zasnęła i nie obudziła się. Odeszła cicho, we śnie…
— Jak aniołek, niby śpi — opowiadali sąsiedzi. — Dobrą duszę Pan Bóg łaskawie zabrał: spokojnie.
Po pogrzebie Lena zamierzała sprzedać dom. Sąsiedzi wzdychali, szukali kupców.Lena jednak po czterdziestu dniach wróciła do domu, w którym tyle lat żyła jej matka, i gdy poczuła zapach jabłoni w ogrodzie oraz zobaczył koty wygrzewające się na słońcu, zrozumiała, że to miejsce jest jej przeznaczeniem.
