Witek wrócił do domu zmęczony, jak zwykle. Pchnął drzwi kuchni — i zastygł jak słup soli: mama zalana łzami.
— Mamo, co się stało? — zapytał zaniepokojony.
Odpowiedzi nie było. Tylko cisza i spuszczone oczy.
Zza rogu wytoczyła się babcia.
— A nie mówiłam, Ludwiko, nie mówiłam, jak to się skończy?! — rzuciła z wyrzutem w stronę córki.
Witek miał wtedy czternaście lat. To właśnie tej nocy dorósł. Jego ojciec odszedł — do innej, tej „zawsze uśmiechniętej i na czasie”. Zostawił trójkę: Ludwikę, Witka i małą Lilkę. Ani grosza, ani alimentów. Tylko cień w progu.
Babcia wparadowała do nich następnego dnia i przejęła ster. Mama płakała, babcia gderala, Witek starał się nie przeszkadzać. Wcześnie zrozumiał: dzieciństwo to luksus, na który go nie stać.
Zaczął od pracy u piekarni — ciocia Halina ulitowała się nad chudym chłopakiem o dorosłych oczach. Dała gorącą herbatę, drożdżówkę i parę złotych. Tak zaczęła się jego droga — z dzieciństwa w przetrwanie.
Uczył się, pracował, dorabiał. Do wojska nie poszedł — pomogły „znajomości” Haliny. Stała się niemal rodziną: nie pieściła, nie litowała się, ale szanowała. Za siłę, za uczciwość, za ciche znoszenie losu.
W wieku dwudziestu czterech lat Witek stał się mężczyzną. Prawdziwym. Lilka dorosła — Witek był jej i bratem, i ojcem. Babcia, kiedyś surowa jak szkolna dyrektorka, teraz odkładała mu najlepsze kąski.
Poznał miłość. Ożenił się. Wsiąknął w kredyt. Kupił żonie samochód. Pomagał siostrze. Zabrał mamę i babcię do siebie — bo jak inaczej? W końcu był „głową rodziny”.
Dzieci przyszły na świat. Jedno, potem drugie. Żona została w domu. Witek harował. Bez weekendów, bez odpoczynku. Brakowało pieniędzy — brał dodatkowe zlecenia. Lato — rodzina na Mazury. Mama — do sanatorium. Siostrze — na wesele. Siostrzeńcom — ubrania. A Witek — na granicy wyczerpania.
Gdy babcia umarła, nie miał nawet czasu popłakać. Trzeba było zawieźć mamę do lekarza. Żona była zmęczona, marudna. Ale Witek ciągnął. Wszystkich. Bez narzekania.
Aż pewnego dnia… Kupił sobie gitarę. Marzenie z dzieciństwa. Wrócił do domu. Żona prychnęła:
— Rupieć. Po co?
Syn zażądał pieniędzy. Na wyjazd. Witek zapytał:
— Ile masz lat?
— Dwadzieścia jeden.
— To może już czas na zarabianie?
— Ale ja się uczę…
— Ja też się uczyłem. I pracowałem od czternastu!
Drzwi trzasnęły. Witek wyszedł. Wynajął mieszkanie na dobę. Złożył wniosek o urlop. Położył się i… pierwszy raz w życiu się wyspał.
Postanowił — teraz będzie żył. Dla siebie. Choć trochę. Choć spróbuje.
Zadzwonił do żony:
— Jedziemy na wakacje? Gdzie chcesz. Albo w Tatry, albo na Islandię.
— Po co?
— Żeby po prostu pobyć. Razem. Jak ludzie.
— Nie. Nie mam czasu.
— W takim razie żegnaj.
A w domu zaczęło się. „Witek to łajdak”, „porzucił”, „ja mu życie poświęciłam”. Znajomi kręcili głowami. „Jak mogłeś, Witek…”
A Witek? Stał na szczycie Rysów i oddychał. Po raz pierwszy naprawdę. Może i łajdak. A może… po prostu człowiek, który wreszcie odważył się żyć dla siebie.
