Grzegorz Nowicki miał czterdzieści jeden lat, kiedy usłyszał w słuchawce głos siostry po raz pierwszy od czterech i pół roku. Mieszkał w Radomiu, prowadził serwis klimatyzacji samochodowej przy ulicy Wjazdowej, i tego wtorku o siedemnastej trzydzieści właśnie zamykał bramę warsztatu, gdy telefon zawibrował w kieszeni kombinezonu.
— Tata umiera — powiedziała Ilona bez żadnego wstępu. — Szpital na Alei Wojska Polskiego. Oddział kardiologii, drugie piętro.
Nie zapytała, jak się miewa. Nie powiedziała "cześć". Cztery i pół roku ciszy, odkąd na weselu ich kuzynki Grzegorz powiedział głośno przy całej rodzinie, że ojciec przepisał warsztat na siostrę, a nie na niego — mimo że to on tam pracował od osiemnastego roku życia, mimo że to on trzymał interes na powierzchni, kiedy ojciec chorował na wątrobę. Ilona wtedy tylko wzięła torebkę i wyszła z sali weselnej, nie odzywając się do brata już nigdy.
A teraz to.
Pojechał od razu, w kombinezonie, z rękami jeszcze pachnącymi czynnikiem chłodniczym. Po drodze minął market przy Wjazdowej, gdzie na wystawie wisiały już banery z okazji Dożynek — koniec września, sierpniowe słońce jeszcze grzało, ale sklepy już szykowały się na jesień. Zaparkował krzywo, biegiem przez izbę przyjęć.
Ojciec, Bogdan Nowicki, siedemdziesiąt trzy lata, leżał podłączony do kroplówki, twarz szarawa, usta spierzchnięte. Obok stał Marek — mąż Ilony — z termosem kawy w ręku, i sama Ilona, w fartuchu pielęgniarskim, bo przyjechała prosto z dyżuru w przychodni na Struga.
— Co się stało? — zapytał Grzegorz od progu.
— Zawał. Drugi w tym roku — odpowiedział Marek, zanim Ilona zdążyła cokolwiek powiedzieć.
Ilona nie spojrzała na brata. Wpatrywała się w monitor, gdzie linia biła miarowo, ale za wolno. Grzegorz podszedł do łóżka, wziął ojca za rękę — sztywną, chłodną mimo ciepła sali.
— Tato. To ja.
Bogdan otworzył oczy powoli, jakby powieki ważyły kilogram każda. Spróbował coś powiedzieć, ale wyszedł tylko chrapliwy oddech. Grzegorz nachylił się bliżej.
— Papiery… — wyszeptał ojciec. — W komodzie. Sypialnia. Dolna szuflada.
I zasnął, albo stracił przytomność — lekarz później powiedział, że to była po prostu wyczerpująca dawka morfiny.
Grzegorz pojechał do domu rodziców tej samej nocy. Klucz jeszcze pasował, mimo lat — ojciec nigdy nie wymienił zamków, choć syn się nie odzywał. Dom przy Kieleckiej pachniał starym drewnem i tytoniem, tym samym co zawsze, tylko teraz do tego doszedł zapach leków porozkładanych na kuchennym stole w plastikowych pudełkach z dniami tygodnia.
W dolnej szufladzie komody, pod stertą starych rachunków za prąd, leżała teczka z napisem "WARSZTAT — DOKUMENTY" napisanym odręcznie flamastrem. W środku akt notarialny sprzed czterech i pół roku — ten sam, przez który Grzegorz przestał rozmawiać z siostrą — i coś jeszcze: aneks podpisany trzy miesiące temu, kiedy ojciec wrócił z pierwszego zawału. Aneks, o którym nikt mu nie powiedział.
Bogdan przepisywał warsztat z powrotem. Pół na Ilonę, pół na Grzegorza. Notariusz z kancelarii przy placu Konstytucji 3 Maja poświadczył podpis siedemnastego czerwca.
Grzegorz usiadł na łóżku rodziców, trzymając papier w rękach, które nagle zaczęły drżeć nie od zmęczenia, tylko od czegoś, czego nie potrafił nazwać. Ojciec próbował naprawić błąd — a może nigdy nie uważał tego za błąd, tylko za sposób na to, żeby oboje dzieci w końcu ze sobą usiadły przy jednym stole.
Rano wrócił do szpitala. Ilona siedziała na korytarzu, w tej samej pozycji co wczoraj, jakby się w ogóle nie ruszyła — plecy proste, dłonie splecione na kolanach. Obok niej leżała gazeta, nieotwarta, z datą sprzed dwóch dni.
— Wiedziałaś o aneksie? — zapytał Grzegorz, siadając obok, zostawiając między nimi wolne miejsce na krześle.
Ilona przez chwilę milczała, patrząc na drzwi oddziału.
— Wiedziałam. Powiedział mi w maju, że to zrobi. Pytał, czy się zgadzam.
— I co mu powiedziałaś?
— Że nie chcę tego warsztatu bez ciebie. Nigdy nie chciałam. — Odwróciła głowę, spojrzała na brata, a w jej oczach nie było ani triumfu, ani żalu, tylko zmęczenie kogoś, kto zbyt długo dźwigał coś, co nie było jego. — Tylko nie umiałam ci tego powiedzieć na tym weselu. Byłam wściekła, że w ogóle musiałam tłumaczyć się przed całą rodziną, dlaczego tata dał mi połowę czegoś, czego nawet nie chciałam.
Marek przyniósł z automatu dwie kawy w papierowych kubkach i postawił jedną przy Grzegorzu, bez słowa, jakby to była jakaś cicha propozycja rozejmu.
Bogdan przeżył. Wybudził się trzeciego dnia, słabszy, z ręką, która drżała przy podnoszeniu łyżki, ale przytomny. Kiedy Grzegorz pokazał mu aneks i zapytał wprost, dlaczego nie powiedział mu o tym od razu, ojciec tylko uśmiechnął się kącikiem ust.
— Bo chciałem, żebyście to sami znaleźli. Papier was nie pogodzi. Ale przynajmniej nie będzie już powodu się kłócić.
Dwa tygodnie później, kiedy Bogdana wypisano ze szpitala, Grzegorz i Ilona pojechali razem do tej samej kancelarii notarialnej przy placu Konstytucji, żeby formalnie potwierdzić podział. Notariusz, starszy pan w okularach, patrzył na nich znad dokumentów, jakby coś wyczuwał, ale nie pytał.
Podpisali. Grzegorz trzymał długopis dłużej, niż było trzeba, patrząc na swoje nazwisko obok nazwiska siostry na tej samej stronie.
Wychodząc, Ilona zatrzymała się na schodach kancelarii, tam gdzie kiedyś, cztery i pół roku temu, przechodziła sama, z aktem na swoje nazwisko, nie mówiąc bratu ani słowa.
— Sto dwadzieścia tysięcy złotych wart jest ten warsztat, wiesz? — powiedziała. — Rzeczoznawca wycenił w zeszłym miesiącu, jak tata robił papiery.
— Wiem. Widziałem wycenę w teczce.
— I to było warte cztery i pół roku ciszy?
Grzegorz nie odpowiedział od razu. Patrzył na ulicę, na tramwaj numer jeden, który akurat mijał plac, na kobietę z siatką pełną jabłek czekającą na przystanku.
— Nie — powiedział w końcu. — Ale teraz przynajmniej wiemy, ile to kosztowało.
Zeszli razem po schodach, w milczeniu, każde ze swoim egzemplarzem aktu w teczce pod pachą. Marek czekał przy samochodzie, oparty o maskę, z telefonem w ręku — dzwonił do Bogdana, żeby powiedzieć, że wszystko podpisane. Grzegorz usłyszał, jak ojciec po drugiej stronie linii pyta tylko jedno: czy dzieci wyszły razem.
