Dwadzieścia po siódmej wpisałem hasło do drzwi mieszkania na Bora-Komorowskiego w Krakowie i przez chwilę stałem w progu, słuchając, jak żona krząta się w kuchni. Pachniało pieczonym kurczakiem i tym sosem żurawinowym, którego zawsze robiła za dużo. Telewizor w salonie mruczał wiadomości sportowe – zostawiałem go włączonego, żeby nie było tak cicho, kiedy wracałem sam. Tego wieczoru nie byłem sam.
Nazywam się Marek Wojnicz, mam trzydzieści osiem lat, prowadzę warsztat blacharski przy Wielickiej. Żonę mam pięć lat – Kaśkę, księgową w firmie transportowej. Za mną stała Ola. Miała dwadzieścia sześć lat, ósmy miesiąc ciąży i różową bluzkę opiętą na brzuchu tak, że guziki ledwie trzymały. Za ręką ciągnąłem torbę z niebieskimi śpiochami, które kupiłem po drodze w sklepie przy rondzie Mogilskim – sprzedawczyni zapytała, czy to na chrzciny, i długo się uśmiechała.
Wiem, jak to wygląda z zewnątrz. Wiem, że w tamtej chwili, gdy Kaśka wyszła z kuchni z ręcznikiem w dłoniach, w jej twarzy coś zamarzło. Ale ja od miesięcy nosiłem w sobie coś, czego jej nie powiedziałem: że pięć lat czekania na dziecko, pięć lat wizyt u lekarzy, pięć lat kalendarzyków i termometrów, we mnie też coś zżerało. Nie usprawiedliwiam się. Mówię tylko, jak to wyglądało od środka.
– Poznaj, Kasiu – powiedziałem, i sam słyszałem, że mój głos brzmi jak głos spikera na scenie, za głośno, za wesoło, żeby nie było ciszy. – To Ola. Będzie mieszkać z nami. Nosi mojego syna.
Nie patrzyłem jej w oczy. Rzuciłem klucze na komódkę i zdjąłem buty, bo bałem się, że jeśli spojrzę, to się zatrzymam. A jeśli się zatrzymam, to już nigdy nie dokończę tego, co zacząłem.
Za mną w progu stanęła moja matka, Halina Wojnicz, z bukietem białych chryzantem kupionym na targu przy Kalwaryjskiej i drugą torbą – z pieluchami. Uśmiechała się tak, jakby przyszła na chrzest, a nie na scenę, którą sama pomogła zaaranżować.
– Kasiu, kochanie, pomożesz z torbami? – zawołała, jakby nic się nie działo. – Olu nie wolno dźwigać.
Widziałem, jak Kaśka wzięła te kwiaty. Odruchowo, jak automat. Krople wody z łodyg spadły jej na tę wiśniową sukienkę, którą kiedyś nazwałem „kolorem namiętności” – i przez sekundę pomyślałem, że wygląda dokładnie tak samo jak na naszym ślubie w Wieliczce, tylko starsza o pięć lat i o tę jedną minutę, która właśnie się wydarzyła.
Nie zapytałem, dlaczego założyła tę sukienkę tego wieczoru. Nie zauważyłem świec na stole, nie zauważyłem, że wanilia w powietrzu to jej perfumy, których nie kupowałem jej od dawna. Zobaczyłem to dopiero później, kiedy siedziałem sam w warsztacie i nie mogłem spać.
Ola rozglądała się po korytarzu jak po mieszkaniu z ogłoszenia.
– Fajny układ, Marek, tylko ta tapeta w przedpokoju musi zniknąć – powiedziała, marszcząc nos.
– Zmienimy, zmienimy wszystko – odpowiedziałem, całując ją w czoło, bo bałem się, że jeśli przestanę mówić do niej, zacznę mówić do Kaśki, a nie miałem gotowych słów.
Matka wcisnęła Kaśce do ręki czajnik elektryczny, jakby to była nagroda pocieszenia.
– Postaw wodę, dziecko. Ola ma mdłości, musi pić rumianek co godzinę.
Kaśka postawiła czajnik. Nie powiedziała ani słowa. To mnie wtedy uderzyło bardziej niż krzyk – że milczy. Krzyczącej kobiecie można coś odpowiedzieć. Milczącej – nie ma jak.
Przez następne dni mieszkaliśmy we czwórkę w mieszkaniu, które kupiliśmy razem z Kaśką na kredyt w mBanku, gdzie razem kładliśmy panele w salonie, gdzie na balkonie stała donica z bazylią, którą sadziła co wiosnę. Ola zajęła nasz pokój gościnny. Matka przyjeżdżała codziennie z Bochni, gdzie mieszka, żeby „doglądać ciężarnej". Kaśka spała na kanapie w salonie, po drugiej stronie ściany od pokoju, w którym leżały niebieskie śpiochy.
Myślałem, że to potrwa. Że Kaśka się z tym pogodzi, bo zawsze się godziła. Przez pięć lat, kiedy moja matka dzwoniła co niedzielę i pytała, kiedy będzie wnuk, Kaśka nigdy nie podniosła głosu. Przez pięć lat, kiedy ja wracałem z pracy zmęczony i milczący, ona gotowała kolację i pytała, jak minął dzień. Myślałem, że milczenie to jej sposób na wszystko.
Pomyliłem się.
Dziesiątego dnia wróciłem z warsztatu i mieszkanie było inne. Nie od razu zrozumiałem, co się zmieniło – dopiero w progu, kiedy klucz nie pasował do zamka. Nowy zamek, nowa wkładka, świeże opiłki mosiądzu na wycieraczce.
Zadzwoniłem domofonem. Otworzyła Kaśka, w tej samej wiśniowej sukience zresztą – nie, nie w tej samej, tylko w podobnej ciemnoczerwonej bluzce, ale ja w pierwszej chwili pomyliłem te dwa obrazy, jakby czas się złożył w pół.
– Mieszkanie jest w połowie moje, Marek – powiedziała spokojnym, urzędowym tonem, jakby czytała z kartki. Trzymała w ręku niebieską teczkę z dokumentami – akt notarialny, wyciąg z księgi wieczystej, umowę kredytową, gdzie oboje figurowaliśmy jako współkredytobiorcy. – Byłam dziś u notariusza przy Rynku Głównym. Złożyłam wniosek o zniesienie współwłasności. Ty i twoja rodzina macie czterdzieści osiem godzin, żeby zabrać swoje rzeczy. Ola i twoja matka nie są nigdzie wpisane – nie mają tu żadnego prawa.
Za jej plecami, na stoliku w przedpokoju, leżała otwarta aplikacja banku na telefonie – pokazywała wspólne konto, z którego przed godziną przelała swoją połowę oszczędności, sto dziewięćdziesiąt tysięcy złotych, na osobne konto, założone tego samego dnia w innym banku.
– Kasia, poczekaj – zacząłem, i po raz pierwszy od dziesięciu dni naprawdę na nią spojrzałem.
– Nie czekam już pięć lat, Marek. Nie będę czekać kolejnych czterdziestu ośmiu godzin dłużej, niż trzeba.
Za moimi plecami na klatce schodowej stanęła matka, zdyszana, z siatką pełną zakupów z Biedronki.
– Co to za pomysły?! – wykrzyknęła. – Ola lada dzień rodzi, gdzie ona ma…
– Pani Halino – przerwała jej Kaśka, i w tym momencie w jej głosie było coś, czego nigdy wcześniej nie słyszałem: nie krzyk, nie łzy, tylko chłodna, precyzyjna stanowczość. – Pani syn ma warsztat przy Wielickiej. Niech tam zawiezie Olę. Tu jest moje mieszkanie.
Zamknęła drzwi. Nie trzasnęła nimi – po prostu zamknęła, jak zamyka się szufladę po skończonej pracy.
Staliśmy na klatce schodowej: ja, matka z siatką zakupów, i Ola, która akurat podjechała pod blok taksówką, bo bolały ją plecy. Zobaczyła nas przez okno taksówki, zobaczyła zamknięte drzwi, zobaczyła moją twarz – i chyba wtedy pierwszy raz zrozumiała, że to mieszkanie nigdy nie było nasze wspólne, tylko moje i Kaśki, a ja tylko obiecywałem jej coś, czego nie miałem prawa obiecywać.
Trzy tygodnie później dostałem pismo od notariusza – potwierdzenie zniesienia współwłasności, moja połowa wykupiona za rynkową wartość, przelana na konto, z którego już nie mogłem swobodnie korzystać, bo większość poszła na spłatę wspólnego kredytu, którego resztę teraz musiałem spłacać sam. Mieszkam teraz w wynajętej kawalerce przy Prądnickiej, dwa przystanki tramwajem od warsztatu. Ola urodziła córkę, nie syna – nazwała ją Zosia. Matka dzwoni rzadziej.
A ja czasem, wieczorem, kiedy zamykam warsztat i idę pieszo do domu, mijam kwiaciarnię, w której kiedyś kupiłem te chryzantemy. Nie wchodzę już tam. Nie mam już komu ich zanieść.
