Kamila siedziała na podłodze w przedpokoju i trzeci raz czytała ten sam SMS z banku. Czterysta złotych. Wyszło z konta o 19:42, BLIK-iem, do odbiorcy zapisanego w telefonie Tomasza jako „Mama”.
Wczoraj o tej porze stali w sklepie z farbami na placu Grunwaldzkim we Wrocławiu. Tomasz trzymał wzornik kolorów, Kamila przyciskała do brzucha próbkę tapety w szare misie. Piąty miesiąc. Wybrali farbę „Mleczna mgła” do pokoju dziecięcego i łóżeczko z drewna sosnowego, które pachniało żywicą. Sprzedawca wpisał ich do zeszytu rezerwacji, wziął sto złotych zaliczki.
Teraz Kamila patrzyła na ten SMS i na tapetę, której próbkę nadal ściskała w palcach. Kartonowy róg zagiął się od potu.
— Tomasz! — zawołała w stronę kuchni.
Nie odpowiedział. Wiedziała, że tam stoi. Przy oknie, tyłem do drzwi, z kubkiem herbaty, której nie pije. Zawsze tak stawał, gdy kłamał.
Wstała. Podłoga w starym mieszkaniu na Nadodrzu zaskrzypiała. Minęła wózek dziecięcy, który tydzień temu przywiozła jej siostra — używany, po swoim synku, zielony, z wygiętym jednym kółkiem. Minęła pudełko ze śpioszkami, które uprała dzień wcześniej i nie zdążyła schować.
Weszła do kuchni. Tomasz opierał się o parapet. Za oknem, po drugiej stronie ulicy, paliła się żarówka nad bramą. Paliła się i gasła, paliła i gasła — ktoś dawno temu obiecał sąsiadom wymienić fotokomórkę.
— Czterysta złotych — położyła telefon na stole, ekranem do góry.
Tomasz nawet nie drgnął.
— Mama dzwoniła wczoraj wieczorem — powiedział do szyby. — Prosili o dopłatę za prąd. Miała odcięty termin do dzisiaj.
Kamila oparła dłonie o blat. Blat był lepki od soku, który rano rozlała, bo myślała o czym innym.
— Twoja matka trzy miesiące temu sprzedała garaż za czterdzieści tysięcy. W lutym wzięła od nas dwa tysiące na „nowe okno”. W maju tysiąc dwieście na „pogrzeb ciotki z Lublina”. Jakoś ciotka potem dzwoniła z sanatorium.
Tomasz odstawił kubek. Nie odwrócił się.
— To jej pieniądze, Kamila. Nie moja sprawa, co zrobiła z garażem.
— Nasze pieniądze to twoja sprawa? — Kamila uniosła próbkę tapety, którą wciąż trzymała. — Wpłaciliśmy zaliczkę na łóżeczko. Sto złotych. Zostało do zapłaty dziewięćset. A ty wysyłasz jej czterysta, nie pytając mnie o zdanie.
— Ona jest moją matką.
— A ja kim? — Kamila rzuciła próbkę na stół. Karton odbił się od brzegu kubka. Herbata chlusnęła na ceratę w kratę. — Ja noszę twoje dziecko. Myślisz, że to nic?
Tomasz w końcu się odwrócił. Twarz miał czerwoną, jak po mrozie. Ale na dworze był wrzesień.
— Nie dramatyzuj. Łóżeczko kupimy później. Dziecko się nie rozpadnie, jak przez miesiąc pośpi w wózku.
Kamila patrzyła na niego. Na jego zaciśnięte szczęki. Na kciuk, którym pocierał brzeg blatu, zawsze w tym samym miejscu — tam, gdzie laminat odchodził od płyty.
— Kiedy? — spytała cicho. — Kiedy twoja matka przestanie być ważniejsza od twojego dziecka?
Nie odpowiedział. Za oknem żarówka zgasła na dobre.
Kamila położyła dłoń na brzuchu. Poczuła kopnięcie. Małe, mocne, jakby dziecko chciało coś powiedzieć.
— Wiesz co, Tomek — powiedziała — przywiozłam ci coś z pracy.
Wyszła do przedpokoju i wróciła z teczką. Położyła ją obok rozlanej herbaty.
— Co to?
— Umowa najmu. Spisana. To mieszkanie nie jest twoje. Nie jest moje. Jest cioci Ireny. — Otworzyła teczkę, wyjęła dwie kartki. — Płacimy tysiąc osiemset miesięcznie. Od stycznia czynsz idzie w górę o dziesięć procent, bo wspólnota podnosi zaliczki. Masz tu napisane, czarno na białym.
Tomasz patrzył na kartki. Jego kciuk znieruchomiał.
— I co z tego?
— To, że nie stać nas na twoją matkę. To, że od dzisiaj nie wpłacam ani złotówki na konto, z którego jej pomagasz. — Kamila wyjęła z kieszeni telefon. — Masz wybór. Albo założymy wspólne subkonto tylko na dziecko, z limitem, którego nie ruszasz bez mojego podpisu. Albo ja wyprowadzam się do siostry.
W kuchni zapanowała cisza. Tylko lodówka buczała.
— Grozisz mi — mruknął.
— Nie. Informuję cię.
— W ciąży się nie wyprowadza.
— W ciąży się nie okrada żony — odparła. I wyszła.
Wieczorem Tomasz wyszedł do matki. Słyszała, jak zamyka drzwi. Jak przekręca klucz dwa razy. Jak schodzi po schodach, przeskakując co drugi stopień — tak samo, jak chodził, odkąd go znała.
Zadzwoniła do siostry. Potem do cioci Ireny. Potem wyjęła z szafy torbę i zaczęła pakować rzeczy dziecka.
Pakowała spokojnie. Pieluszki tetrowe, które wybrała babcia. Kaftanik z kaczuszką, który kupiła w lumpeksie na Jedności Narodowej za osiem złotych. I próbkę tapety, zagiętą, z misiami.
Tomasz wrócił po dwudziestej trzeciej. Trzeźwy. To była nowość — zwykle po wizytach u matki wracał z butelką „Żubrówki”. Tym razem nie.
— Kamila, porozmawiajmy — stanął w progu sypialni.
Leżała na łóżku, w ubraniu. Na podłodze obok leżała spakowana torba.
— Twoja matka podpisała weksel — powiedziała cicho. — W zeszłym tygodniu. Na sześć tysięcy. Dać ci zgadnąć, kto miał go spłacać?
Tomasz zbladł.
— Skąd wiesz?
— Bo twoja matka dzwoniła do mnie w południe. Powiedziała, że skoro odmawiam jej pieniędzy, to niech chociaż dziecko urodzi się z nazwiskiem, na które ją stać. Zacytuję ci: „Tomek zawsze wybierze matkę”.
— Ona tak nie powiedziała.
— Zadzwoń do niej i zapytaj.
Tomasz sięgnął po telefon. Nie zadzwonił. Patrzył na wyświetlacz, jakby tam miała pojawić się odpowiedź.
— To kłamstwo — powiedział w końcu.
— A ty kłamiesz od pół roku. Od czasu, jak sprzedałeś nasze górskie narty, żeby dać jej pieniądze na „remont kuchni”. Zapomniałeś, że znalazłam paragon? Narty były warte tysiąc czterysta. Sprzedałeś za siedemset.
Tomasz siadł na brzegu łóżka. Materac ugiął się pod nim. Kamila poczuła jego zapach — wodę kolońską, którą dostał od matki na urodziny. Ciężką, słodką, duszącą.
— Ja tylko chciałem pomóc — szepnął.
— Pomoc, która niszczy twoją rodzinę, nie jest pomocą. — Kamila wstała. Podniosła torbę. — Jadę do siostry.
— Zostań. Proszę.
— Po co?
— Bo cię kocham.
— A ja kocham nasze dziecko. I nie dam mu dorastać w domu, gdzie pieniądze znikają, a ty udajesz, że to normalne.
Minęła go w drzwiach. Nie zatrzymał jej. Może chciał. Może podniósł rękę. Nie poczuła dotyku.
Rano wróciła po resztę rzeczy.
Tomasz spał na kanapie w salonie. Na stole leżała teczka, którą zostawiła w kuchni. Obok — jego telefon. I kartka.
„Zapłaciłem czynsz za październik. Cały. Nie wpłacaj nic. Tomasz.”
Kamila przeczytała dwa razy. Potem trzeciego razu nie było. Zgarnęła kartkę do torby, wzięła pudełko ze śpioszkami i wyszła.
Zadzwoniła do cioci Ireny z tramwaju. Tramwaj skręcał przy moście Pokoju, słońce odbijało się od Odry.
— Ciociu, wyprowadzam się. Chcę rozwiązać umowę najmu.
— A Tomek?
— Niech zostanie. Albo niech wraca do matki. To już jego wybór.
Ciocia Irena milczała chwilę.
— To moje mieszkanie — powiedziała w końcu. — Zawsze mówiłam, że ten chłopak ma za miękkie serce. Ale ty masz za twarde.
— Nie ciociu. Ja po prostu przestałam płacić za jego matkę.
Umowę rozwiązały we wtorek. Kamila wpłaciła cioci zaległy czynsz za wrzesień — czterysta osiemdziesiąt złotych. Tyle samo, ile Tomasz wysłał matce. Tylko że te poszły na remont klatki schodowej i nowe skrzynki na listy.
W środę zmieniła adres korespondencyjny na mieszkanie siostry.
W czwartek Tomasz zadzwonił. Nie odebrała. Napisał SMS-a: „Mama mówi, że jesteś złą żoną”.
Odpisała: „Mnie mówiła, że jestem złą matką, bo nie chcę oddać jej pieniędzy na twoje nazwisko”.
Nie napisał nic więcej.
W piątek poszła do banku. Założyła konto oszczędnościowe na dziecko. Wpłaciła pierwsze dwieście złotych. Tyle, ile zarobiła na nadgodzinach. Pani w okienku, starsza, w okularach z łańcuszkiem, zapytała:
— Na co zbieramy?
— Na łóżeczko — powiedziała Kamila. — Z drewna. I na tapetę w misie.
Pani w okienku uśmiechnęła się.
— Mój wnuk miał takie. Wyszły przez niego, jak miał dwa lata. Zrywał ząbkami.
— To może lepiej bez misiów — mruknęła Kamila.
W sobotę Tomasz stanął przed drzwiami siostry. Zadzwonił domofonem. Kamila widziała go przez okno kuchni, jak przestępuje z nogi na nogę, jak poprawia kołnierzyk, jak patrzy w kamerę domofonu, jakby nie wiedział, co powiedzieć.
Nie otworzyła.
Zadzwonił drugi raz. Potem trzeci.
Wyszła na balkon. Tomasz podniósł głowę.
— Wracaj — powiedział. — Co mam zrobić, żebyś wróciła?
— Przelej matce czterysta złotych — odparła Kamila. — Swoich. Nie naszych. Nie mów mi o tym. Po prostu jej daj. A potem przyjdź i powiedz, że od dzisiaj nasze konto jest tylko nasze.
— Po co mam jej dawać?
— Żeby sprawdzić, czy umiesz powiedzieć „nie” dopiero wtedy, kiedy nikt nie patrzy.
Tomasz patrzył na nią z dołu. Żarówka nad bramą paliła się i gasła.
— A jak nie chce?
— To znaczy, że nic nie zrozumiałeś.
Zeszedł z podestu. Nie odszedł od razu. Stał chwilę przy śmietniku. Potem wsiadł do tramwaju.
Wieczorem dostała SMS-a z banku: wpływ czterysta złotych. Tytułem: „Zwrot dla dziecka”.
Zadzwoniła do niego.
— Co to?
— Powiedziałeś, żebym dał matce. Dałem. Swoje. Z oszczędności na PlayStation. A potem zrozumiałem, że tobie wiszę dokładnie tyle samo. — Głos mu się łamał. — Oddaję.
— To nie tak działa, Tomek.
— Wiem. Ale od czegoś trzeba zacząć.
Nie wróciła. Nie od razu.
Przez miesiąc spotykali się na neutralnym gruncie. W kawiarni przy Rynku, w przychodni na USG, na spacerach w Parku Szczytnickim. Tomasz nosił siatkę z zakupami. Przynosił jej kwas foliowy, bo zapominała. Nie dotykał jej telefonu.
W listopadzie poszła z nim do notariusza. Spisali intercyzę i pełnomocnictwo do konta, które założyli w nowym banku. Konto: „Na dziecko”. Każdy mógł wpłacać, wypłacać tylko oboje naraz, dwoma podpisami.
W grudniu Tomasz zadzwonił do matki przy Kamili. Włączył głośnik.
— Mamo, nie spłacę twojego weksla. Nie podpiszę żadnego poręczenia. I nie dam ci czterystu złotych na prąd. Chcesz pomocy, to najpierw pokaż mi wyciągi z konta.
Matka krzyczała. Długo. Kamila słyszała słowa, których nie powinno się mówić synowi. Tomasz słuchał. Kciukiem pocierał blat stołu. Ale nie przerwał.
— Mamo, kocham cię — powiedział na końcu. — Ale nie zapłacę za twoje kłamstwa.
Rozłączył się. Położył telefon na stole, ekranem do dołu.
Kamila podeszła. Wzięła go za rękę. Pierwszy raz od dwóch miesięcy.
— Zapłaciłeś — powiedziała.
— Za co?
— Za nas.
W styczniu urodziła się córka. W pokoju stało łóżeczko z drewna sosnowego. Na ścianie — tapeta w szare misie, ale tylko na jednej ścianie, bo na całą zabrakło.
Tomasz przyjechał do szpitala z wózkiem. Tym zielonym, po siostrzeńcu. Wniósł go po schodach, bo winda była zepsuta.
Kamila leżała z dzieckiem na piersi. Spała. Tomasz usiadł obok i patrzył na nie.
Na stoliku przy łóżku leżał paragon z apteki. Za kwas foliowy. Osiemnaście złotych. Obok leżał telefon z otwartą aplikacją banku. Na ekranie — konto „Na dziecko”. Saldo: tysiąc dwieście czterdzieści złotych.
Tomasz wyjął z portfela sto złotych i położył obok paragonu. Potem wziął telefon i wpisał przelew. Na kwotę: sto złotych. Tytułem: „Pierwsza rata za narty”.
Wpis nie zajął mu nawet minuty. Ale Kamila otworzyła oczy, akurat gdy klikał „Wyślij”.
— Co robisz? — spytała.
— Spłacam długi — powiedział. I pokazał jej ekran.
Kamila patrzyła na ekran. Potem na niego. Potem na córkę.
— Dziecko ma twoje oczy — powiedziała cicho.
Tomasz wstał, podszedł do łóżka. Pochylił się. Córka złapała go za palec. Mocno.
— I twoją siłę — dodał. — Całe szczęście.
Za oknem szpitala padał śnieg. Pierwszy tej zimy. Duże płatki przyklejały się do szyby i topniały, zanim zdążyły spłynąć.
