Nazywam się Tomasz, mam czterdzieści trzy lata i przez jedenaście lat prowadziłem warsztat lakierniczy przy Stępińskiej, w Pradze-Południe, trzy przecznice od Dworca Wschodniego. Teściowa, pani Danuta, nigdy nie potrafiła wymówić tego bez przycinka: "warsztat Tomasza". Jakbym go ukradł.
A przecież to ja go postawiłem. Krystyna, moja żona, była przy tym od pierwszego dnia – nosiła mi kanapki, kiedy jeszcze pracowałem w garażu wynajętym od sąsiada, zanim w ogóle było nas stać na własny lokal. Ale w umyśle pani Danuty to zawsze był "warsztat córki", bo to ona, jak twierdziła, dała nam pierwsze dwadzieścia tysięcy złotych na start. Dwadzieścia tysięcy piętnaście lat temu. Odpracowałem to chyba z nawiązką, licząc same tylko świąteczne naprawy jej starej Astry za darmo.
Problem zaczął się naprawdę, kiedy Krystyna zachorowała. Dwa lata temu, w listopadzie, akurat kiedy za oknem warsztatu pierwszy śnieg topniał na asfalcie, a radio grało te same świąteczne reklamy co zawsze. Diagnoza przyszła znienacka – nowotwór piersi, drugi stopień. Chemia, później operacja. Rzuciłem się w to bez zastanowienia: woziłem ją na Banacha codziennie, siedziałem na tych plastikowych krzesłach w poczekalni, aż mi się wrastało w kość krzyżową. Warsztat zamknąłem na trzy miesiące. Klienci odeszli do konkurencji przy Grochowskiej, nie będę ściemniał.
Pani Danuta przyjeżdżała wtedy czasem, przywoziła rosół w słoiku i siadała przy łóżku córki z miną męczennicy. Mnie traktowała jak powietrze. Raz usłyszałem, jak mówi do sąsiadki na klatce: "no bo on przecież pracuje, nie może się tak poświęcać jak ja". Pracuje. Jakby to było przestępstwo, że musiałem spłacać kredyt na sprzęt lakierniczy, żeby mieć co jeść, kiedy ona wróci do zdrowia.
Krystyna wyzdrowiała, chwała Bogu, remisja trwa już rok i trzy miesiące. Ale coś się między nami nadpsuło. Nie między mną a żoną – między mną a jej matką. Bo gdy warsztat zaczął znowu przynosić pieniądze, pani Danuta nagle przypomniała sobie o tamtych dwudziestu tysiącach i zażądała, żebym wpisał ją na współwłaścicielkę. Formalnie. U notariusza przy Alei Waszyngtona.
Powiedziałem, że porozmawiamy, kiedy Krystyna będzie miała siłę usiąść do tego bez pośpiechu. Teściowa przestała się odzywać. Nie zadzwoniła nawet, gdy Krystyna miała ostatnie badanie kontrolne.
W zeszły czwartek, dwudziestego piątego września, przyszła do warsztatu bez zapowiedzi. Miałem akurat ręce całe w podkładzie, klient czekał na Passata. Postawiła na ladzie segregator – umowę, którą kazała sporządzić swojemu znajomemu prawnikowi, coś o "zwrocie nakładu z odsetkami", kwota sto dwanaście tysięcy złotych. Powiedziała, że jeśli nie podpiszę do końca miesiąca, pójdzie z tym do sądu i "zrobi z tego sprawę rodzinną na cały blok".
Zapytałem tylko, czy Krystyna o tym wie. Odpowiedziała, że to nie moja sprawa, tylko jej i córki, i wyszła, zostawiając segregator na ladzie, obok słoika z utwardzaczem.
Wieczorem przyjechała Krystyna – sama, autobusem, bo ja jeszcze kończyłem Passata. Usiadła na starym fotelu w biurze warsztatu, tym obitym sztuczną skórą, co pamięta jeszcze czasy garażu u sąsiada. Wyjęła z torebki telefon i otworzyła zrzut ekranu z rozmowy, w której jej matka pisała do niej, jeszcze w szpitalu, że "trzeba zabezpieczyć majątek, póki Tomek jest zajęty tobą, bo nigdy nie wiadomo, co mu strzeli do głowy". Podała mi telefon i czekała, aż przeczytam to dwa razy, zanim zabrała go z powrotem.
Nie krzyczałem. Nie trzasnąłem drzwiami. Zrobiłem coś prostszego. Następnego dnia, w piątek, pojechaliśmy razem – ja i Krystyna – do tego samego notariusza przy Alei Waszyngtona. Nie po to, żeby dopisać teściową. Przepisałem połowę udziałów w warsztacie na żonę, formalnie, na papierze, z pieczątką i numerem repertorium. Spółka cywilna, pięćdziesiąt na pięćdziesiąt, Krystyna i ja. Teściowa nie miała tam nic do powiedzenia, bo nigdy formalnie nie była współwłaścicielką niczego – tylko wierzycielką dwudziestu tysięcy sprzed piętnastu lat, które i tak dawno spłaciłem gotówką, co mam udokumentowane w starym zeszycie z rachunkami.
Zadzwoniła w sobotę rano. Krystyna odebrała, trzymając telefon z dala od ucha, bo matka krzyczała tak, że słychać było w całym mieszkaniu. Pytała, dlaczego nie została poinformowana, że to "jej prawo jako matki". Krystyna odpowiedziała bez podniesionego tonu, że warsztat zawsze był nasz, że dwadzieścia tysięcy to był prezent, bo tak to zostało nazwane piętnaście lat temu, przy świadkach, i że segregator z umową może sobie zabrać z powrotem.
Pani Danuta przyjechała w niedzielę. Stanęła pod warsztatem, bo akurat było zamknięte, i czekała prawie godzinę, aż ktoś otworzy. Nikt nie otworzył. Krystyna widziała ją z okna mieszkania nad warsztatem, przez chwilę, jak stoi z tym segregatorem pod pachą, wpatrując się w zamknięte żaluzje. Potem poszła.
Nie wiem, czy to był dobry sposób. Wiem, że warsztat jest teraz na papierze tym, czym był od początku w rzeczywistości – moim i Krystyny. I że nikt więcej nie zadzwoni do niej w szpitalu, żeby szeptać o zabezpieczaniu majątku, zanim jeszcze wyniki przyjdą z laboratorium.
