BEZ DOMU
Nie miałam dokąd pójść. Naprawdę, zupełnie nigdzie… Jeszcze dwie, trzy noce mogę spędzić na dworcu. A potem? Nagle spadła na mnie zbawienna myśl: Działka! Jak mogłam o niej zapomnieć? Choć… Działka to zbyt duże słowo! Raczej ledwo stojąca, stara chatka. Ale i tak lepiej się tam wybrać niż nocować na dworcu rozważałam.
Wsiadłam do pociągu podmiejskiego, przysunęłam się do zimnego okna i zamknęłam oczy. Przytłoczyły mnie wspomnienia ostatnich zdarzeń. Dwa lata temu straciłam rodziców i zostałam zupełnie sama, bez pomocy. Nie miałam z czego opłacać studiów, więc rzuciłam uniwersytet i poszłam pracować na targu.
Po wszystkich tych przeżyciach los się do mnie uśmiechnął i niedługo potem spotkałam swoją miłość. Damian okazał się czułym i porządnym człowiekiem. Po dwóch miesiącach wzięliśmy skromny ślub.
Wydawało się, że mogę wreszcie być szczęśliwa… Ale życie przygotowało już dla mnie kolejną próbę. Damian zaproponował, żebym sprzedała mieszkanie po rodzicach w centrum Warszawy i założyliśmy wspólnie mały interes.
Tak pięknie o wszystkim opowiadał, że nawet przez chwilę nie miałam wątpliwości byłam pewna, że właśnie słusznie postępujemy i już niedługo zapomnimy o finansowych trudach. Jak już staniemy na nogi, pomyślimy o dziecku… Tak bardzo chciałabym zostać mamą! marzyłam naiwnie.
Biznes Damiana jednak nie wypalił. Narastające kłótnie o wyrzucone w błoto pieniądze szybko zniszczyły nasze relacje. Niedługo potem Damian przyprowadził do domu inną kobietę i bez skrupułów wyrzucił mnie za drzwi.
Chciałam iść na policję, ale po chwili zrozumiałam, że nie mam przeciwko niemu żadnych dowodów. Sama sprzedałam mieszkanie i wręczyłam mu wszystkie oszczędności…
***
Wysiadłam na małej stacyjce i samotnie ruszyłam pustym peronem. Była wczesna wiosna; sezon działkowy jeszcze się nie zaczął. Przez trzy lata wszystko zarosło i popadło w ruinę. Nic nie szkodzi, posprzątam i znowu nabierze blasku próbowałam się pocieszyć, choć dobrze wiedziałam, że nic już nie będzie jak dawniej.
Bez trudu znalazłam klucz pod schodami, jednak stara, drewniana drzwi opadły i nie chciały się otworzyć. Próbowałam wszystkiego, ale nie poradziłam sobie. Opadłam bezradnie przy progu i wybuchłam płaczem.
Nagle na sąsiedniej działce zobaczyłam dym i usłyszałam jakieś odgłosy. Ucieszyłam się, że ktoś tam jednak jest, i pobiegłam.
Pani Halino! Jest pani?! zawołałam.
Na podwórku zobaczyłam zaniedbanego, starszego mężczyznę. Stał nad ogniskiem i podgrzewał wodę w wyszczerbionym kubku.
Kim pan jest? Gdzie pani Halina? spytałam z przestrachem.
Nie bój się mnie. I proszę, nie wzywaj policji. Nikomu nie robię krzywdy. Do domu się nie wpycham, mieszkam tutaj tylko na podwórzu…
Ku mojemu zaskoczeniu, jego głos był przyjemny i wykształcony. Tak mówili tylko ludzie inteligentni.
Jest pan bezdomny? wypaliłam bez zastanowienia.
Tak, masz rację odpowiedział cicho, spuszczając wzrok. Mieszkasz tu obok? Nie martw się, nie będę ci przeszkadzał.
Jak pan ma na imię?
Marian.
A jak dalej? dopytałam.
Wacławowicz odpowiedział ze zdziwieniem.
Przyjrzałam się panu Marianowi Wacławowiczowi. Jego ubranie było co prawda znoszone, ale czyste. Sam wyglądał na zadbanego jak na swoje warunki.
Nie wiem, do kogo się zwrócić o pomoc… westchnęłam ciężko.
Co się stało? zapytał troskliwie.
Drzwi opadły… Nie mogę ich otworzyć.
Jeśli pozwolisz, mogę spróbować zaproponował.
Byłabym wdzięczna! powiedziałam z rozpaczą.
Kiedy majstrował przy drzwiach, siedziałam na ławce i rozmyślałam: Kim ja jestem, żeby go oceniać? Przecież ja też jestem teraz bezdomna, jesteśmy w podobnej sytuacji…
Emilko, spójrz! uśmiechnął się pan Marian, otwierając nareszcie drzwi. Już możesz wejść. Zostajesz tu na noc?
Tak, przecież nie mam gdzie indziej mieszkać zdziwiłam się.
Jest tu ogrzewanie?
Powinna być koza… ale sama nie dam rady jej rozpalić.
Rozumiem. A drewno gdzie?
Nie wiem… spuściłam głowę.
Dobra. Wejdź do środka, ja coś wymyślę powiedział stanowczo i wyszedł za furtkę.
Przez godzinę sprzątałam. W domu było zimno, wilgotno, ponuro. Obleciał mnie strach, jak ja tu wytrzymam? Po jakimś czasie pan Marian wrócił z naręczem drewna. Dość niespodziewanie ucieszyłam się, że nie jestem zupełnie sama.
Oczyścił trochę kozę, rozpalił i po godzinie w domu zrobiło się przyjemnie ciepło.
I już. Podrzucaj trochę drewna co jakiś czas, a na noc wygasz. Do rana będzie ciepło wyjaśnił.
A pan gdzie idzie? spytałam.
Do sąsiadów. Pozwolą mi przenocować w altanie. Do miasta mi się nie chce wracać… Nie chcę rozdrapywać przeszłości.
Panie Marianie, niech pan poczeka. Zjemy razem kolację, napijemy się gorącej herbaty, a potem pan pójdzie powiedziałam stanowczo.
Nie oponował. Zdjął kurtkę i usiadł przy piecu.
Przepraszam, że się wtrącam, ale… Jak to się stało, że mieszka pan na ulicy? Przecież nie wygląda pan na typowego bezdomnego. Co z rodziną?
Pan Marian opowiedział, że całe życie wykładał fizykę na politechnice. Pochłonięty nauką, nie założył rodziny, a starość nadeszła niespodziewanie. Gdy się zorientował, że został zupełnie sam, było już za późno na zmiany.
Zeszłego roku odwiedzać go zaczęła siostrzenica. Sugerowała delikatnie, że zaopiekuje się nim, jeśli zapisze jej mieszkanie w testamencie. Cieszył się i przystał na to.
Potem Joanna zdobyła jego zaufanie. Zaproponowała sprzedaż mieszkania w śródmieściu i zakup wygodnego domu pod Warszawą, z ogrodem i altaną okazyjnie, za niezłą cenę.
Zawsze marzył o ciszy i świeżym powietrzu. Zgodził się bez wahania. Po sprzedaży mieszkania Joanna namówiła go, by przelał pieniądze na wspólne konto w banku.
Wujku, usiądź na ławce przed wejściem, ja załatwię formalności. Wezmę torbę ze sobą, bo może ktoś nas śledzi powiedziała, a potem zniknęła we wnętrzu banku razem z pieniędzmi.
Czekał godzinę, drugą, trzecią… Joanna nie wróciła. Wszedł do banku, a tam nikogo nie było, tylko z drugiej strony drugie wyjście.
Pan Marian nie mógł uwierzyć, że własna siostrzenica tak podle go oszukała. Siedział jeszcze długie godziny na ławce. Następnego dnia poszedł do jej domu. Otworzyła mu obca kobieta i wyjaśniła, że Joanna już tu nie mieszka, a mieszkanie sprzedała dwa lata wcześniej…
Ot, taka to moja historia westchnął. Od tamtej pory mieszkam na ulicy. Do dzisiaj nie mogę uwierzyć, że nie mam już domu.
Ja też myślałam, że jestem jedyna w takiej sytuacji… powiedziałam i opowiedziałam mu swoją historię.
Niedobrze, Emilko. Ja swoje w życiu przeżyłem… Ale ty? Bez mieszkania, bez studiów… Nie poddawaj się jednak. Każdy problem da się rozwiązać. Jesteś młoda, przed tobą jeszcze wszystko pocieszał mnie pan Marian.
Dobrze, starczy o troskach! Kolacja czeka! próbowałam się uśmiechnąć.
Obserwowałam, jak z apetytem zajada makaron z kiełbasą. Zrobiło mi się go bardzo żal. Widziałam, jak bardzo jest samotny i bezradny.
Jak to straszne, zostać zupełnie samym, nie mieć nikogo, komu na tobie zależy pomyślałam.
Emilko, mogę ci pomóc wrócić na studia. Mam tam jeszcze znajomości. Może uda się dostać miejsce na darmowym kierunku powiedział niespodziewanie. Oczywiście sam nie pokażę się tam w takim stanie, ale napiszę list do rektora, a ty się z nim spotkasz. Konstanty, mój dawny przyjaciel. Zawsze mi pomagał.
Dziękuję! To byłoby cudowne! ucieszyłam się.
Dziękuję za kolację, za rozmowę. Idę już, późno powiedział, podnosząc się.
Proszę zostać. Przecież mam tu trzy pokoje. Może pan wybrać, który się panu podoba. A tak szczerze… boję się zostać tu sama. Boję się tej kozy, na której się nie znam. Nie zostawi mnie pan przecież w takim stanie?
Nie zostawię odparł poważnie.
***
Minęły dwa lata… Zdałam ostatnią sesję i w oczekiwaniu na wakacje wracałam do domu. Nadal zatrzymywałam się na działce w weekendy i wakacje, a na co dzień mieszkałam w akademiku.
Cześć! zawołałam radośnie, obejmując dziadka Mariana.
Emilka! Moja ukochana! Dlaczego nie zadzwoniłaś? Przyjechałbym po ciebie na stację. Jak poszły egzaminy?
Świetnie! Prawie same piątki pochwaliłam się. Kupiłam tort. Wstawiaj czajnik, będziemy świętować!
Siedzieliśmy przy herbacie i rozmawialiśmy, jak zwyczajna rodzina.
Posadziłem winogrona. Tam chce postawić altanę. Będzie tu przytulnie opowiadał z dumą.
Super! W końcu to pan tu jest gospodarzem, rób pan, co pan uważa za słuszne. Ja tylko przyjeżdżam i wyjeżdżam roześmiałam się.
Pan Marian zmienił się nie do poznania. Nie był już samotny. Miał dom, miał wnuczkę mnie. Ja także wróciłam do życia. Marian Wacławowicz stał mi się bliższy niż ktokolwiek. Jestem wdzięczna losowi, że postawił na mojej drodze zastępczego dziadka, który wsparł mnie, kiedy najbardziej tego potrzebowałam.
