Cierpliwości, córeczko! Teraz jesteś w innej rodzinie, musisz słuchać ich zwyczajów. Nie po to przyjechałaś, że się ożeniłaś, a nie wpadłaś w odwiedziny.
Jakich zwyczajów, mamo? Wszystko tu jest na opak! A zwłaszcza teściowa! Ona mnie nienawidzi, to oczywiste!
A słyszałaś kiedyś, że teściowe mogą być miłe?
Bawi się! Bawi się! O co tam chodzi! Zofia Piotrowska stała pośrodku kuchni, twarz jej zaróżowiona gniewem, oczy płonęły jadem. Gdy mąż się bawi, winna jest żona. Co mam ci jeszcze wyjaśniać?
Teściowa krzyczała na swoją synową, Jadwigę, jak zwierzę szalone. Wszystko przez to, że Jadwiga podejrzewała jej syna, Borysa, o zdradę.
Jadwiga, młoda, delikatna dziewczyna o dużych, naiwnych oczach, przyklejona do ściany, próbowała uspokoić wściekłą kobietę.
Zofio Piotrowsko, to przecież nielogiczne. On ma rodzinę, dzieci zaczęła się bronić Jadwiga, lecz teściowa przerwała ją machnięciem ręki, jakby odganiała natrętną muchę.
To twoja rodzina? Czy może twoje dziecko, które nie wpuszcza nas z dziadkiem? zlekceważyła teściowa. Twoje wychowanie, nawiasem mówiąc!
Jakie wychowanie, Zofio Piotrowsko? Iwanowi dopiero rok. On jeszcze maleńki cicho zaprzeczyła Jadwiga.
Maleńki? zmarszczyła brwi kobieta. U Jegołowicza wnuk jeszcze mniejszy. I nie umie trzymać się ręki, nie powtarza, jak ten twój wymachała ręką w stronę pokoju dziecięcego.
Przecież on jest twoim wnukiem odparła Jadwiga, choć głos jej drżał. A dzieci wyczuwają złe serca. Może dlatego nie przychodzi do was.
My jesteśmy źli? To już wcale nie ja! wykrzyknęła teściowa. A w czyim domu, piękna nasza, żyjesz na darmo? Czyje jedzenie zjadłaś? Czyje pieniądze wydawałaś? Niewdzięczna!
Jadwiga już nie chciała spierania się z nieprzejednanymi teściową. Tysiąc razy błagała Borysa, by zamieszkał oddzielnie od rodziców, lecz syn, rozpieszczony przez mamę, nie dostrzegał potrzeby zmiany.
Lubował się w życiu przy rodzicach, czuł się jak w chrześcijańskiej kołdrze. Pracował spokojnie, a wszystkie domowe sprawy rozwiązywały staruszki pranie, sprzątanie, gotowanie. Nie życie, a bajka!
Z drugiej strony, Zofia, pełna intryg, pytała o każdy szczegół. Najpierw Jadwiga usiłowała nawiązać kontakt, pomagała w domu, wspierała we wszystkim, nawet słuchała niekończących się narzekań o sąsiadach. Z czasem jednak zrozumiała, że to na nic.
Cokolwiek dobrej i pożytecznej nie chciała być dla teściowej, nienawidziła ją i nie ukrywała tego.
Przyniosłaś do domu tę nieudaczną, jakby nie było normalnych dziewczyn opowiadała Zofia Piotrowska sąsiadce, gdy Jadwiga zbierała porozrzucane przez Borysa zabawki, słysząc cały kocioł plotek.
Aż do kolejnej wsi po niej jechała! Gdyby nie było czegoś! Nasze babcie są lepsze, pracowite i mądrzejsze.
Nie mów! popierała ją sąsiadka, plotkarz baba Mania, która już wyprasowała kości całej wsi.
Rozumiem, że mogłabyś coś zrobić. Ale ty, Piotrowsko, sama przyznałaś, że ręce nie z tego miejsca. Nic nie może zrobić.
Nie wyobrażasz sobie, jak to jest! Nie można jej nic powierzyć. Albo zgubi, albo zepsuje. A dzieciak nie taki.
U Jegołowiczów wnuk to inna sprawa. Spokojny, rozważny chłopiec. A ten cały czas ćwiczy, marudzi. Geny chyba nie po drodze.
Gdy życie stało się nie do zniesienia, Jadwiga dzwoniła do matki w sąsiedniej wsi, narzekała, płakała, a matka odpowiadała:
Cierpliwości, córeczko! Jesteś już w innej rodzinie, musisz szanować ich zwyczaje. Nie przybyłaś tu po gościnę, lecz po małżeństwo.
Jakie zwyczaje, mamo? Wszystko tu jest na opak, zwłaszcza teściowa! Ona mnie nienawidzi, to jasne!
Czy słyszałaś kiedyś, że teściowe mogą być miłe? Przeszłyśmy to wszystkie, i ty też musisz. Najważniejsze nie pokazuj, że ci ciężko. Cierpliwość.
Zdając sobie sprawę, że nie da się ugotować z matką, Jadwiga groziła, że zadzwoni i narzeka na ojca.
Pożałuj taty! przestraszyła się matka. Wiesz, że ma on warunkowy wyrok. Jeden krok i wciągną go za kratki!
Jadwiga wiedziała, że ojciec kocha swoją jedyną córkę. Otrzymał karę warunkową za bójkę w karczmie, kiedy ktoś obraził Jadwigę. Wiedziała też, że ojciec nie zamilknie, gdy usłyszy, jak jego kochana córeczka jest wyprana w obcej rodzinie. Był człowiekiem gorącym.
Nie powiem ojcu odpowiedziała Jadwiga. Ale jeśli będą dalej postępować tak, nie wiem, co zrobię.
Wszystko się ułoży, córeczko powtarzała matka, starając się ją ukołysnąć. Za kilka tygodni nie przypomnisz sobie tej rozmowy.
Jadwiga chciałaby o tym nie myśleć, ale relacje z teściową nie poprawiały się. Zofia Piotrowska zdawała się coraz bardziej zżerać synową, jakby Jadwiga była przyczyną wszystkich jej nieszczęść. Nawet jej mąż, Iwan Stawski, staruszek wyczerpany życiem, nie wytrzymał.
Po co krzyczysz na dziewczynę cały czas? pewnego poranka, gdy kłótnia osiągnęła szczyt, Iwan próbował interweniować. Ona i tak od nas odejdzie! I dobrze zrobi!
Ja jej pójdę! wybuchła Zofia, rzucając całą swoją złość na męża. Złożę sprawę w sąd, odzyskam każdą złotówkę, którą wydałaś w tych latach! I zabiorę dziecko, by nie rosło w takiej nędznej rodzinie!
Jadwiga czuła, że teściowa bredzi, lecz nadal bała się. Tym bardziej, że wciąż kochała swojego męża Borusa.
Plotki o tym, że Borus potajemnie spotyka się ze swoją byłą Oktą, były jedynie wiosennymi paplaninami, które babcie takie jak Zofia rozprzestrzeniały po okolicy.
Nie wiadomo, jak długo trwałyby kolejne draki teściowej, gdyby nie jej długa język. Pewnego dnia, po kolejnej zwycięstwie nad synową, Zofia w farbach opowiadała o swoich wyczynach najbliższej przyjaciółce, babci Mani. Dodała coś nowego, przyozdobiła, a potem przekazała to kolejnej znajomej i mężowi tak historia o głupiej synowej i surowej teściowej, wraz z wiejskimi domysłami, dotarła do ojca Jadwigi.
Ojciec Jadwigi, surowy mężczyzna, dwa metry wzrostu, szerokie barki, nie myślał dłużej. Wziął topór, którym świeżo ciął drewno, nie zdejmuje płaszcza roboczego, wsiadł na stary motocykl Ural i, nie mówiąc nic żonie, ruszył do sąsiedniej wsi, by uwolnić córkę z poniżającego pułapki.
W tym czasie w domu Zofii wybuchł prawdziwy skandal. Młoda matka zostawiła na chwilę małego Władka na nowym, jaskrawo żółto-pomarańczowym kanapie, by pobrać świeży pieluch. Gdy wróciła, pod dzieckiem pojawiła się mała brązowa plama. W oczach teściowej plama rozrosła się do niewyobrażalnych rozmiarów, niczym czarna dziura gotowa pochłonąć całe mieszkanie. Kobieta zjawiła się nagle, jak burza, i od razu zaczęła ryczeć na synową.
Zniszczyłaś kanapę! Mój ulubiony! Wiesz, ile kosztowała? Ręce ci odrywę, a potem zszyję, żeby nie krzyczało!
Naprawię wszystko. Posprzątam starała się uspokoić Zofia Jadwiga, drżąc rękami, trzymając ściereczkę.
Co sprzątasz? To nowa kanapa! Skąd ci wiadomo? Nigdy nie kupowałaś nic na własny koszt!
A wy jak to robicie? nie wytrzymała Jadwiga, i w tym momencie odważyła się przybić teściowej, że całe życie siedziała na szyi męża.
Patrz na nią! Wystarczy bezczelności, by obrazić teściową! twarz Zofii Piotrowskiej zapłonęła.
Teraz wytrzyj tę plamę, a potem marsz na dwór z synem! Będziecie u mnie mieszkać i głodować, dopóki nie nauczicie się zachowywać przyzwoicie!
Jadwiga, płacząc, próbowała wycierać plamę. Brązowy nabłysk na jaskrawo żółto-pomarańczowym obiciu buntował się, jakby drwił z jej bezsilności. Mały Władek, wyczuwając matczyną niepokój, krzyczał na cały głos, a jego płacz potęgował napiętą atmosferę w domu.
Zofia Piotrowska stała nad głową Jadwigi, wylewając na nią wyselekcjonowane przekleństwa. Nie zauważyła, że w drzwiach pojawił się nieznajomy. To był ojciec Jadwigi, Mikołaj. Stał tam jak pomnik, ręka mocno ściskała drewnianą rączkę topora.
W jednej chwili Zofia, jakby wyczuwając obecność, odwróciła się. Jej wzrok padł na narzędzie. Doskonale wiedziała, jak gorący był Mikołaj, i znała jego warunkowy wyrok. Strach przeszył Zofię.
Zrozumiawszy, że teść słyszy wystarczająco dużo, a sprawa nabiera powagi, Zofia próbowała zachować twarz i bronić swej racji, choć głos jej drżał.
O, witaj, Mikołaju! A ja właśnie wychowuję twoją córkę
Słyszałem, jak ją wychowujesz ryknął teść, wchodząc boso do pokoju.
Uniósł topór nad głową, zmuszając Zofię do zamrużenia i cofnięcia się. Zamiast uderzenia położył topór na ramię i wyciągnął rękę do córki.
Chodźmy, Jadwigo, nie masz tu niczego do roboty rzekł i poprowadził ją do wyjścia.
Stój, teściu Zofia, po chwili szoku, próbowała odzyskać kontrolę. Co powiem synowi?
Niech przyjdzie sam, po swoją żonę. Porozmawiam z nim po męsku Mikołaj rzucił na nią krótkie, lodowate spojrzenie, które mówiło więcej niż słowa.
Mikołaj zabrał córkę i małego Władka. Borus długo wahał się, by przyjechać po żonę i syna, bał się starcia z teściem. W końcu jednak podjął decyzję.
Mikołaj prowadził długą rozmowę ze swoim zięciem. Nie groził, nie krzyczał, lecz spokojny, twardy głos i topór leżący na stole nadawały słowom wagę. Borus obiecał, że będą mieszkać oddzielnie, że matka nie będzie im wtrącać się w życie i że będzie chronić żonę i dziecko.
Kiedy Mikołaj mocno uścisnął Borusowi dłoń, zięć poczuł, że żarty z tym mężczyzną to nie dowcip, a obietnice trzeba spełnić.
Od tego dnia Zofia Piotrowska omijała synową i wnuka. Nie rozmawiała już z nimi, nawet nie witała się, gdy mijali się na ulicy.
Borus i Jadwiga zamieszkali osobno. Wszystko było w harmonii i wzajemnym zrozumieniu. Czy to pamięć o radach teścia, czy prawdziwa miłość? pytanie, które unosiło się w sennej mgle.
