Mamo, moje trampki są totalnie wykończone! Michał stał w progu, nieśmiało poprawiając brzeg koszulki.
Co to znaczy wykończone? Kupiliśmy je dopiero dwa miesiące temu!
Marzena prawie puściła szmatę. Cholera, tego najbardziej nie potrzebuje. Do wypłaty tydzień, a w portfelu nic nie ma.
Nie mam innych jęknął syn. Noszę je codziennie.
Pewnie znowu piłkę na boisku? Marzena próbowała brzmieć spokojnie, choć w środku gotowała się wściekłość.
Michał odparł z nutą oburzenia, a Zosia młodsza siostra, wieczna obrończyni brata wtrąciła:
Mamo, co się stało? Chłopcy zawsze grają w piłkę! Czy my mamy teraz siedzieć na ławce?
Marzena opadła ciężko na stołek. Gdybyś tylko wiedziała, jak bardzo chce mi się rozpłakać
Rozumiem wszystko, kochanie. Ale musisz też mnie zrozumieć: fabryka zamknięta, tata jądrzyła tata przestał płacić alimenty. Skąd wezmę pieniądze na nowe trampki?
Co my z tym mamy?! wybuchł Michał. Nie powinniście nas mieć, jak tak nas macie trapić!
Podskoczył i wybiegł, trzaskając drzwiami. Marzena wciąż siedziała, wpatrzona w pustkę. Chciała płakać, ale łzy są dozwolone dopiero nocą, kiedy dzieci śpią. Teraz nie ma czasu, za parę godzin musi iść do roboty.
Roboty Pracowała w zakładzie przemysłowym dziesięć lat, była nawet liderką zespołu. Potem bum! wszystko się skończyło. Zakład zamknięto. Mieli nadzieję, że to chwilowe, ale nie było szczęścia. Ktoś kupił fabrykę i zatrudnił głównie ludzi z zewnątrz, przywożonych nocnymi autobusami.
Roman, były pracownik, po zamknięciu trochę woził taksówki, a potem pamięta ten wieczór. Spakował rzeczy w torbę i rzekł:
Marzena, czasy są ciężkie Życie jakby wkopano w grób.
Wtedy się roześmiała, myśląc, że żartuje. Zaproponowała ucieczkę razem w lepsze miejsce. Roman wyglądał poważnie:
Nie, jadę sam. Nie mogę już dłużej. Głowa mi pęka.
A dzieci? To twoje dzieci, Rom!
Co mogę zrobić? Nazwij mnie skurczybykiem, ale odchodzę. Decyzja podjęta.
I zniknął. Wtedy prawdziwy strach uderzył w Marzenę. Michał chodzi do szkoły, Zosia wciąż małej nawet jedzenie i media kosztują. Praca w mieście jest rzadkością. Kolejki na sprzątaczki, a pół z nich ma wyższe wykształcenie.
Dwa dni błąkała się po Warszawie najpierw w miejscu, które obiecywało przyzwoite wynagrodzenie, potem w firmie, gdzie płacili chociażby trochę, a na końcu w miejscu, które nie wiedziało, czy w ogóle zapłaci. Teraz firmy, które czekają na wypłatę dłużej niż na przyjście mesjasza.
Cudem trafiła na pracę jako sprzątaczka w biurze. Biura pomnażają się ludzie siedzą, przewracają papierki, a co właściwie robią, nikt nie wie. Płacili oczywiście kroplę złotego, ale przynajmniej coś. Mięso stało się luksusem, olej drogi, ale dało się przetrwać. Kiedy chodziło o buty czy ubrania zaczęła się pożycz i oddaj karuzela.
Sprzedała już złoty naszyjnik, a nawet obrączkę ślubną. Nie zostało nic cennego.
Michał! Zosiu! Wychodzę! krzyknęła Marzena.
W pokoju usłyszała niejasny szmer. Nikt nie przyszedł się pożegnać. Aż szkoda Ale co mogła oczekiwać? Inne dzieci chwalą się nowinkami, a moje mają to, co mają.
Z ciężkim sercem opuściła dom. Po drodze myślała o Romanie. Po jego wyjściu złożyła pozew rozwodowy i wniosła o alimenty. Zero. Albo nie pracuje, albo się chowa. Ani grosza od roku.
Nie poślubiła go z wielkiej miłości. Po prostu wydawało się, że to jedyne wyjście. Pracował w fabryce, nie pił, był porządny. Spotkali się krótko, potem powiedział: Marzena, po co to przedłużamy? Pasujemy do siebie. I rzeczywiście: oboje domatorki, nie lubili hałasu. Kto by pomyślał, że tak skończy?
W biurze od razu widać było, że coś się stało. Dziewczyny szeptały, nikt nie pracował.
Czemu takie smutki? zapytała Marzena.
Słyszałaś? Przygotowywali wielką transakcję, a teraz wszystko się rozsypuje.
Naprawdę?
Informacje potwierdzone. Jeśli to prawda, Paweł Wasiljewicz zostanie zwolniony. I z nim cała nasza ekipa. Nie jest głupi nie przyjmie winy na siebie.
Marzena poczuła, jak nogi jej się rozluźniają. Cholera właśnie miałam zapytać o zaliczkę
Po co? zdziwiła się Ala.
Michał potrzebuje trampek. Zapytam o zaliczkę.
Nie najlepszy moment Spróbuj. Przynajmniej dowiesz się, co i jak.
Zebrana myśl, zapukała do drzwi gabinetu szefa.
Czy mogę wejść?
Andrzej Aleksandrowicz chciał ją odesłać, ale rozpoznawszy sprzątaczkę, machnął ręką:
Wejdź.
Przypomniał sobie, że HR wspominała: mąż odszedł, dwa dzieci, głodny brzuch. To dało mu pomysł
Dzień dobry, panie Andrzeju. Chciałam z panem pogadać
Usiądź próbował się uśmiechać.
Dzięki, wolałabym stać. Czy mogę dostać zaliczkę? Mój syn nie ma już butów do szkoły
Szef spojrzał na nią uważnie, a potem rozpromienił się zadowoleniem:
Najpierw usiądź. Mam coś do powiedzenia.
Zrobił krótką przerwę, dobierając słowa. Widać było, że pieniądze są potrzebne nie tylko na buty. Pewnie się zgodzi.
Gdyby udało mu się udowodnić, że nie ma winy w niepowodzeniu transakcji, właściciel milczałby. A gdyby i tak go zwolniono, zaczęłoby się audytowanie. I w końcu odkryto by fałszywe dokumenty, a cała układanka ległaby w gruzach. Jedynym wyjściem byłoby obarczenie głównego księgowego. Pracowali nad planem razem, ale potem on sam wprowadził zmiany, które ona nazwała szalonymi bzdurami. On się obraził. Teraz nadszedł moment prawdy.
Co trzeba zrobić? spytała Marzena.
Nie bój się ostrzegł Andrzej. Za tę sumę zadanie będzie nie do końca czyste.
Marzena poczuła, jak dłonie jej się pocą. Szef zauważył zakłopotanie i szybko napisał liczbę na kartce.
To mogło zmienić ich życie: spłacić długi, ubrać dzieci, może nawet naprawić mieszkanie.
Co dokładnie mam zrobić? wymamrotała.
Zamienić dokumenty w teczce głównego księgowego. Zawsze nosi ją przy sobie. Przynieś stare, wstaw moje.
Czy ona ucierpi?
Straci pracę, tak. Ale z takim doświadczeniem znajdzie nową w tydzień. Nie martw się. Dobrze płacę za to. Zastanów się do wieczora. Szef przyjeżdża za dwa dni wszystko musi być gotowe. I milcz.
Marzena wstała mechanicznie i wyszła. Koleżanki od razu otoczyły ją:
No i? Dał ci zaliczkę?
Najpierw skinęła głową, potem pokręciła, machnęła ręką i poszła do małego pokoju.
Co zrobić? Pierwszy impuls: nie! Ale jeśli odmówię, znajdzie kogoś innego. Kto weźmie pieniądze i udaje, że się zgadza? Niebezpieczne. Mam dzieci
Usłyszała pukanie.
Tak?
Olga Gawriłowa, główna księgowa, weszła.
Cześć, Marzena. Andrzej odszedł, chciałam pogadać.
Marzena podskoczyła:
Dobrze, że przyszłaś!
Zaczęła płakać, nie wytrzymując napięcia.
Kobieta usiadła na pudle:
Myślałam o tym. Chce mnie zrobić kozłem ofiarnym?
Rozmawiały krótko. Zanim wyszła, Olga podała kopertę:
Trochę tu jest, wystarczy na trampki. Nie mam więcej.
Dziękuję wyszeptała Marzena, łkając.
Nie odmawiaj. Do wieczora.
W domu przywitały ją dzieci. Najpierw Michał:
Mamo, przepraszam. Po prostu
Nic nie szkodzi, synku. Weź to pieniądze na trampki. Upiekłam ciasto, goście dziś będą, pomożesz posprzątać?
Jasne, mamo!
Marzena nie myślała o pomocy Andrzejowi, tylko o tym, że Olga dała jej pieniądze. W torbie leżał jeszcze worek od szefa nie dotknęła go.
Wieczorem Olga wróciła z kimś jeszcze. Marzena nigdy nie widziała wielkiego szefa. Gdy drzwi się otworzyły
Wanja? Przepraszam Iwanie
Mężczyzna zamarł w progu:
Marzinko? Nie może być!
Uczyli się razem w jednej klasie. Potem Marzena poszła do technikum, bo rodzice zmarli i musiała się utrzymać. Wanja skończył szkołę, potem rodzina wyprowadziła się z miasta.
Byli przyjaciółmi, ale Marzena trzymała dystans. Światy zupełnie różne.
Rozmawiali do późna. Dzieci już spały, kiedy Olga wstała:
Muszę iść. Pewnie jeszcze masz sporo do omówienia.
Iwan odprowadził ją:
Dzięki, Olgo. Odpocznę. Tydzień wystarczy, żebym wszystko poukładał.
Zostali sami w kuchni. Cisza.
No, Marzinko, powiedz mi w końcu zapytał Wanja. Jak ta dziewczyna, co tłumaczyła mi fizykę, skończyła jako sprzątaczka?
Marzena westchnęła i zaczęła opowiadać. O technikum, fabryce, małżeństwie
To po szkole od razu do fabryki? I od razu małżeństwo?
Opcji mało było. Chciałam spokój. Pamiętasz, jak żyłam? Rodzice codziennie alkohol, kłótnie.
Wanja stuknął palcami w stół:
Pamiętam. Słuchaj, Marzena, wrócisz do szkoły.
Jesteś szalony? W moim wieku?
Każdy się uczy! Ja też. Nie kłóć się. Pomogę ci finansowo. Mam sporo czasu. Właśnie się rozwiodłem. A potem wrócisz do firmy, nie jako sprzątaczka, oczywiście.
Nie mogę
Pamiętasz, jak mówiłaś, że nic nie da się zrobić?
Marzena uśmiechnęła się przez łzy:
Pamiętam. I uderzyłam cię podręcznikiem, mówiąc: nie mów tak dalej!
Dokładnie! Teraz nie chcę tego słyszeć. Daj mi dane exmałżonka. Chyba coś mu zalega dzieciom.
Trzy lata minęły. Marzena Walentynowicz przejęła firmę. Mogła to zrobić wcześniej Wanja zaproponował to dawno, ale postanowiła najpierw skończyć szkołę, nawet w przyspieszonym trybie.
Teraz była nie do poznania. Postawa, styl, maniery wszystko zmieniło się. Czuła się silna, pewna siebie, kochana.
Kto by pomyślał, że jedno zadanie z fizyki w technikum stanie się początkiem takiego życia?
