Dom po spadku
– I jak ty się na to decydujesz? – dziwiła się córka. – Mamo, przecież będziesz tam sama w tej wsi, nie boisz się?
– Wszędzie są ludzie – spokojnie odpowiadała Elżbieta Piotrowska. – I tam znajdę przyjaciół, tylko się nie martw. Ale ciebie zawsze będę czekać w gościnie. Do miasta już na pewno nie wrócę. Czekałam na emeryturę jak na nagrodę. I domek się znalazł porządny. Nawet na raty. Czy to nie cud?
Elżbieta była w świetnym nastroju. Nie tylko spełniła swoje marzenie o domku w wiosce niedaleko miasta, ale był jeszcze jeden powód, by wyjechać. Córka skończyła już trzydzieści lat, a wciąż nie mogła znaleźć sobie partnera. Dlatego Elżbieta postanowiła zostawić dziewczynie mieszkanie, by ta mogła ułożyć sobie życie.
– Rządź tutaj, a ja będę wpadać w gościnę, gdy przyjadę na targ albo do sklepów – przytuliła Kasię i wsiadła do autobusu, który pomknął w stronę jej marzenia.
We wsi Elżbieta zadomowiła się szybko. Wcale nie tęskniła za miejskim mieszkaniem, bo i wcześniej spędzała czas na działce, którą sprzedała jako niepotrzebną. Wieś była dobra: ze sklepem, połączeniem autobusowym, a nawet z punktem lekarskim i biblioteką.
– Pięknie! – lubiła powtarzać Elżbieta, gdy wychodziła rano na ganek, przeciągając się. Sąsiedzi byli życzliwi, oferowali pomoc, ale ona odmawiała, bo chciała wszystko robić sama.
Do tego często przyjeżdżała do niej Kasia, która nie mogła przyzwyczaić się do nieobecności matki i martwiła się o nią. Żartować sobie – żyły przecież razem tyle lat, a teraz Kasia musiała założyć rodzinę, by nie zawieść mamy. Tak jej kazała Elżbieta.
Wiosna była ciepła i wilgotna.
– To dobrze – mówił sąsiad Elżbiety, Jan Kowalski, siedemdziesięcioletni penionariusz. – W wilgotną ziemię siać – to jest to. Będzie plon.
Elżbieta nie tylko uporała się z sadzeniami w ogródku, ale też kupiła kury i kaczki, bo obora była w dobrym stanie. Kobieta fruwała jak ptak: od rana wychodziła do sadu, karmiła ptactwo, otwierała szklarnię, plewiła, a jej miejski kot, Kmicic, chodził za nią krok w krok, z przymrużonym okiem patrząc na kury i koguta.
– Nic się nie bój, Kmicicu, do dobrego szybko się przyzwyczajasz. Widzę, że już chodzisz jak pan domu. Brawo.
Wkrótce do Elżbiety przybłąkała się też bezdomna suka Łajka, która wcześniej żebrała po całej wsi – kto co dał, marzła zimą. Ale Elżbieta z litości zaczęła wpuszczać psa na podwórze, i już nigąd stąd nie odeszła, patrząc szczęśliwymi oczami na dobrą gospodynię, która codziennie rano sypała jej do miski kaszę z resztkami mięsa i kośćmi. Łajka zamieszkała pod gankiem, a potem Jan Kowalski zrobił jej ocieplaną budę na prośbę Elżbiety.
We wsi mówiono o nowej sąsiadce jak o dobrej i gospodarnej kobiecie, i uśmiechano się do niej na ulicy.
A córka Kasia przez jakiś czas nie mogła przyzwyczaić się do wyjazdu matki, jakby czuła się winna.
– Jak ja ci się odwdzięczę, mamo? – pytała Elżbietę, gdy przyjeżdżała na weekendy.
Ale gdy Kasia poznała swojego Jacka, zrozumiała jeszcze raz decyzję matki. Wyszła za mąż i po roku urodziła córeczkę Zosię.
– Właśnie tak mi się odwdzięczyłaś – śmiała się zadowolona babcia Elżbieta. – Nasz ród trwa! Wnuczka, jakie to dobre… Będziecie przyjeżdżać na lato, kupię kozę, by Zosia piła zdrowe mleko.
Tak mijały lata, a Elżbieta stała się prawdziwą wiejską gospodynią. Kasia z mężem przyjeżdżali do niej do łaźni, pomagać w ogródku, zabrać smaczne przetwory.
I nie raz córka pytała matkę:
– Nie męczysz się z tymi zwierzętami? Wiek już nie ten. Zbliżasz się do siedemdziesiątki… A tu sama, a my tylko na chwilę. Oboje pracujemy, a Zosia niedługo do szkoły.
– Jakoś dam radę – odpowiadała Elżbieta. – A jeśli będzie ciężko, to trochę zmniejszę stado. Ale co ja tu bez nich będę robić? W okno patrzeć? Z nimi weselej…
Gdy wiek Elżbiety zaczął dawać o sobie znać bólami w nogach, nawet wtedy nie od razu rozstała się z kaczkami i kozą. Zostawiła tylko kury, gdy skończyła osiemdziesiąt lat. Łajki i ukochanego Kmicica już nie było, a na podwórku zjawiły się dwie porzucone kotki, tak jak to czasem bywa na wsi.
– Nie bierz już więcej żadnych zwierząt, mamo – prosiła Kasia. – Ja i tak zmęczona jestem, przyjeżdżając tu do pracy. A mój wiek też rośnie, niedługo emerytura.
Z mężem Kasia nie żyła długo. Rozwiedli się, gdy Zosia skończyła szkołę i poszła na studia do Warszawy. Ale ojciec pomagał córce, gdy się uczyła. A Kasia starała się dać Zosi wszystko, co najlepsze. Dziewczyna po studiach została w stolicy, wyszła za mąż.
I tak wyszło, że Kasia znowu została sama w mieszkaniu. Rzadkimi gośćmi były córka z zięciem – daleko, mają swoje życie.
A Elżbieta już ledwo chodziła. Ogródek z Kasią zmniejszyły, i nie było tak, by córka, przyjeżdżając, nie namawiała matki do miasta.
– No i co, zdecydujesz się jechać ze mną, mamo? Tam i szpital blisko, i twój pokój czeka, i ja nie będę musiała ciągle przyjeżdżać i się martwić – przekonywała Kasia.
Ale Elżbieta za nic nie chciała wracać do miasta.
– Po co mam jechać i zawracać ci głowę chorobami, córeczko? Może jeszcze znajdziesz sobie mężczyznę, nie jesteś stara. A ja dwóch wieków nie przeżyję i nie chcę. Tu mi tak dobrze! I myślę, że najlepsze lata miałam właśnie tu, w tej wsi, w tym domu – mówiła ze łzami w oczach.
Kasia nie miała wyjścia – pogodziła się z decyzją matki, którą rozumiała sercem.
Gdy do pięćdziesiątki piątej zostały Kasi dwa miesiące, mówiła:
– Poczekaj trochę, już niedługo skończę pracę i przyjadę. Zajmiemy się ogródkiem, zAle nie zdążyła Elżbieta doczekać córki – Kasia przyjechała na wezwanie sąsiadów, którzy znaleźli matkę wiecznym snem uśpioną w jej łóżku, cicho zabraną, jak mówili, „z uśmiechem na twarzy, jakby tylko zasnęła”.
