Dziedziczny dom
— I jak ty się na to decydujesz? — dziwiła się córka. — Mamo, przecież będziesz tam sama w tej wsi, nie boisz się?
— Wszędzie są ludzie — spokojnie odpowiadała Elżbieta Kowalska. — Ja i tam znajdę przyjaciół, tylko się nie martw. A ciebie zawsze będę czekać w gości. Do miasta już na pewno nie wrócę. Emeryturę czekałam jak nagrody. I dom się znalazł przyzwoity. Nawet na raty. Czy to nie cud?
Nastrój Elżbiety był wyśmienity. Nie dość, że spełniła swoje marzenie o domku w wiosce niedaleko miasta, to jeszcze był inny powód, by wyjechać. Córka skończyła już trzydzieści lat, a wciąż nie mogła znaleźć sobie męża. Dlatego Elżbieta postanowiła zostawić dziewczynie mieszkanie, by ta mogła ułożyć sobie życie.
— Rządź tu sobie, a ja będę wpadać w odwiedziny, gdy przyjadę na targ albo po zakupy — przytuliła Wandę i wsiadła do autobusu, który pomknął w stronę jej marzeń.
Na wsi Elżbieta zadomowiła się szybko. Wcale nie tęskniła za miejskim mieszkaniem, bo i wcześniej lubiła spędzać czas na działce, którą sprzedała, bo już nie była potrzebna. Wieś była przyjemna: ze sklepem, połączeniem autobusowym, a nawet z punktem felczerskim i biblioteką.
— Pięknie! — mawiała głośno Elżbieta, gdy rankiem wychodziła na ganek, przeciągając się. Sąsiedzi byli życzliwi, nawet oferowali pomoc, ale ona odmawiała, bo chciała wszystko robić sama.
Do tego często przyjeżdżała Wanda, która nie mogła się przyzwyczaić do nieobecności matki i martwiła się o nią. Żartować sobie — żyły przecież ramię w ramię przez tyle lat, a teraz Wandzie wypadało założyć rodzinę, by nie zawieść mamy. Tak jej powtarzała sama Elżbieta.
Wiosna była ciepła i wilgotna.
— To dobrze — mówił sąsiad Elżbiety, siedemdziesięcioletni emeryt Jan Nowak. — W wilgotną ziemię siać — to samo zdrowie. Będzie urodzaj.
Elżbieta nie tylko uporała się z sadzeniem w ogrodzie, ale i założyła kurnik, a nawet hodowlę kaczek, bo budynek gospodarczy był w dobrym stanie.
Kobieta fruwała jak ptak: od rana wychodziła do ogrodu, karmiła ptactwo, otwierała szklarnię, plewiła, a jej miejski kot Baron dreptał za nią krok w krok, spoglądając z przymrużonymi oczami na kury i koguta.
— Nic się nie martw, Baronku, do dobrego szybko się przyzwyczaja. Widzę, że już chodzisz tu jak pan domu. Brawo.
Wkrótce do Elżbiety przybłąkała się bezdomna suka Kizia, która wcześniej żebrała po całej wsi — kto dał, to dał, a zimą marzła okropnie. Ale Elżbieta zlitowała się i zaczęła wpuszczać ją na podwórko, aż w końcu piesek już nigdzie nie odchodził, patrząc szczęśliwymi oczami na dobrą gospodynię, która każdego ranka napełniała mu miskę kaszą z resztkami mięsa i kośćmi.
Kizia zamieszkała pod gankiem, a potem Jan Nowak zrobił jej ocieplaną budę na prośbę Elżbiety.
We wsi zaczęto mówić o nowej sąsiadce jak o dobrej i gospodarnej kobiecie, uśmiechając się na jej widok.
A córka Wanda długo nie mogła przywyknąć do wyjazdu matki, jakby czuła się winna.
— Jak ja ci się odwdzięczę, mamo? — pytała Elżbietę, gdy przyjeżdżała na weekendy.
Ale gdy Wanda poznała swojego Krzysztofa, znów doceniła decyzję matki. Wyszła za mąż, a rok później urodziła córeczkę Olę.
— Właśnie tak mi się odwdzięczasz! — śmiała się zadowolona babcia Elżbieta. — Nasz ród trwa! Wnusiu, jakże dobrze… Będziecie do mnie przyjeżdżać na lato, a ja sprawię kozę, by dziewczynka piła zdrowe mleko.
Tak mijały lata, a Elżbieta stała się prawdziwą wiejską gospodynią. Wanda z mężem przyjeżdżali do niej do łaźni, pomóc w ogrodzie, zabrać smaczne przetwory.
I nie raz córka pytała matkę:
— Nie męczysz się na wsi z tym twoim inwentarzem? Wiek już nie ten. Siódmy krzyżyk za pasem… I sama, a my tylko na chwilę. Oboje pracujemy, a Ola niedługo do szkoły pójdzie.
— Da się radę — odpowiadała Elżbieta. — A jak już będzie ciężko, to coś uszczuplę. A co ja bym tu bez nich robiła? W okno bym gapiła? A z nimi weselej…
Gdy wiek Elżbiety zaczął dawać o sobie znać chorobami, bólem nóg, nawet wtedy nie od razu kobieta rozstała się z kaczkami i kozą.
Zostawiła później, gdy miała już ponad osiemdziesiąt, tylko kury. Kizi i ukochanego Barona już nie było — odeszli, a na podwórku zjawiły się dwa koty, porzucone przez kogoś, jak to czasem bywa na wsi.
— Już nic więcej nie bierz, mamo — prosiła Wanda. — Ja i tak już zmęczona jestem, ciągle tu jeżdżę. A i mój wiek rośnie, niedługo i ja na emeryturę pójdę.
Z mężem Wanda nie przeżyła długo. Rozwiedli się, gdy Ola skończyła szkołę i dostała się na stołeczną uczelnię. Ale ojciec pomagał córce w nauce. A Wanda oddawała wszystko, by Ola się kształciła. Dziewczyna po studiach została w stolicy, wyszła za mąż.
Tak się stało, że Wanda znów została sama w mieszkaniu. Rzadkimi gośćmi byli córka z zięciem — nie zawsze się da przyjechać, mają swoje życie.
A Elżbieta już ledwo chodziła. Ogrodek z Wandą zmniejszyli, i nie było takiego razu, by córka, przyjeżdżając, nie namawiała matki do miasta.
— No i co, zdecydowałaś się pojechać ze mną, mamo? Tam i szpital blisko, i twój pokój czeka, a ja nie będę musiała tu jeździć i ciągle się o ciebie martwić — przekonywała Wanda.
Ale Elżbieta za żadne skarby nie chciała wracać do miasta.
— Po co mam jechać, by ci zawracać głowę i chorobami, córeczko? Ty może jeszcze znajdziesz sobie mężczyznę, jeszcze nie stara jesteś. A ja drugiego wieku nie przeżyję, i nie trzeba. Mnie tu tak dobrze! A uważam, że najlepsze lata spędziłam właśnie tu, na wsi, w tym domu — mówiła ze łzami w oczach.
Wandzie nie pozostało nic innego, jak pogodzić się z decyzją matki,Po latach, gdy Wanda sama już stała się babcią, siedząc na tym samym ganku i patrząc na bawiącą się w ogrodzie prawnuczkę, uśmiechnęła się do siebie z wdzięcznością za tę mądrą decyzję sprzed lat, która dała jej najszczęśliwsze chwile życia.
