— Szymku, podjedź po chleb, proszę — głos Walentyny Stanisławownej drżał, jakby szkło pod stopami trzeszczało. — Na dworze ślizgo, boję się nie dojść…
— Mamo, ty żartujesz? — Aleksander przewrócił oczami, nie ruszając się z kanapy. — Wróciłem z nocnej zmiany, ledwo usiadłem. Mamy z Lilką w planach film. Chcesz, żebym odpoczął, nie?
— Synku… naprawdę nie dam rady… — szepnęła, ściskając słuchawkę.
— Mamo, no co ty jak z zeszłego wieku?! Są dostawy, aplikacje, wszystko dla ludzi! Naucz się w końcu korzystać!
— Gubię się w tych twoich telefonach… Może ty zamówisz?
— Jestem teraz za kierownicą, niewygodnie mi rozmawiać. Poproś Irenę.
— Prosiłam… Ma zebranie.
— Dobra — burknął Aleksander. — Jak wrócę do domu, zadzwonię. Powiesz, co kupić.
— Dobrze, poczekam — wyszeptała Walentyna Stanisławowna. Lecz ani po godzinie, ani po dwóch telefonu nie było. Dzwoniła sama — sygnał i cisza. W końcu pomógł sąsiad Bogusław Leopoldowicz: zamówił przez aplikację, pomógł odebrać.
Rozładowując torby, Walentyna czuła, jak coś w środku ją dławi. Za co takie życie? Dlaczego, gdy potrzebuje, nie ma przy niej nikogo z tych, dla których żyła?
Przecież była dobrą matką. Została wdową, gdy Szymek miał szesnaście lat, Irena — jedenaście. Wychowała ich sama. Pracowała jako księgowa i sprzątaczka po nocach. Mama i babcia pomagały, póki nie odeszły — i wszystko zwaliło się na jej barki.
Dziadkowe mieszkanie — Irenie. Maminskie — Szymkowi. Dla siebie — nic. Wszystko dla dzieci. Studia, śluby, narodziny wnuków — wszystko na jej głowie. I nie narzekała. Myślała: „Przynajmniej oni będą mieli przyszłość. Będzie im dobrze”.
Woziła na zajęcia, nocami siedziała nad zadaniami, prała, gotowała, dźwigała siaty ze sklepu, leczyła, warzyła rosół. A teraz — stała się nikim. Tłem. Jak półka w kuchni — jest, ale nikt nie zauważa.
Gdy Irena prosiła o wyprowadzenie psa — Walentyna szła nawet w mróz i deszcz. Gdy Szymek zostawiał wnuka na weekend — nie spała nocami. I nigdy nie prosiła o nic w zamian.
Lecz gdy zachorowała — leki przynosił Bogusław Leopoldowicz. Dzieci przyszły do szpitala na dziesięć minut. Irena skrzywiła się:
— Mamo, wiesz, boję się szpitali…
— Tu nikt nie jest zachwycony, córeczko…
— Lec się, potem się dogadamy.
Szymek też szybko wyszedł: „Lilka zmęczona, trzeba pomóc z dzieckiem”. Nie przytulił, nie usiadł przy niej. Nic.
A dziś… Lód chrzęszczący pod butami nasunął myśl: ona się starzeje. I w każdej chwili może upaść — a nikt nie przyjdzie. Nikt.
I nagle przypomniało się to lato. Miała trzydzieści lat. Szymek jeszcze malutki, Ireny nie było. Sanatorium w Sopocie. Ciepło, cicho, nikt nie zawraca głowy. Wtedy nie było telefonów. Tylko ona i morze. Wtedy była szczęśliwa.
Minęło prawie trzydzieści lat.
A ona nigdy więcej nie żyła dla siebie.
Wieczorem, leżąc w łóżku, pomyślała: co ją trzyma? Dzieci dorosłe, z mieszkaniami. Żadnej wdzięczności, żadnej miłości. Tylko branie. A ona? Czyżby nie była człowiekiem?
Nazajutrz wstała, zaparzyła herbatę, wyjęła zeszyt i napisała: „Sprzedać mieszkanie. Kupić dom nad morzem. Żyć dla siebie”.
Pośredniczkę znalazła szybko — koleżanka podpowiedziała. Mieszkanie sprzedane w miesiąc. Pieniądze na koncie. Dokumenty gotowe.
Gdy wszystko było załatwione, wezwała dzieci.
— Co się stało? — zmarszczył brwi Szymek. — Właśnie z pracy.
— Mamo, umówiłam się z koleżanką. Pilne?
— Tak. Muszę wam coś powiedzieć.
— Mów — burknęła Irena. — Tylko szybko. Mam spotkanie. Aha, na weekend przywieziemy ci Azora.
— Nie wyjdzie — spokojnie odparła Walentyna.
— Dlaczego?
— Wyjeżdżam.
— Dokąd?! — zapytali razem.
— Do Kołobrzegu. Kupiłam dom nad morzem. Będę tam mieszkać.
Zapadła cisza. W końcu Szymek parsknął śmiechem:
— Mamo, no ty bajkopisarka. Za jakie pieniądze?
— Sprzedałam mieszkanie.
— COOO?! — podskoczyła Irena. — Bez nas? Nawet nie porozmawiałaś?
— Zawsze jesteście zajęci. Nie macie dla mnie czasu.
— I jak sobie tam poradzisz? Sama?
— Dam radę. Mam teraz wszystko — swoje. Swój dom, swoje morze, swoje życie.
— Mamo, nie pomyślałaś o nas? — zawyła Irena. — Przecież myśleliśmy, że mieszkanie do nas przejdzie!
— Ja też myślałam, że wy jesteście moją podporą. Ale się pomyliłam. Koniec, dzieci. Kocham was. Ale teraz wybieram siebie.
Wyszli. Wściekli, zaszokowani. A ona została — sama. Ale po raz pierwszy od trzydziestu lat to „sama” nie przerażało. To było wyzwolenie.
Tydzień później stała na werandzie swojego nowego domu, wdychała słony powiew i gładziła dłonią parapet. Ciepło. Cicho. Wolność.
Czasem, by znów poczuć się żywą, wystarczy odejść. Odejść od tych, którzy nie doceniają. Odejść do siebie. Do morza. Do życia.
