W sennej mgle na skraju małego miasteczka nad Wisłą, gdzie zapach lip miesza się z wilgotnym powietrzem, Staś po raz pierwszy jechał z nowymi rodzicami do babci i dziadka na wieś. Towarzyszyła im ciocia Krysia, siostra ojca, z dwoma synami. Wszyscy żartowali, nie dręcząc Stasia pytaniami, a on czuł się dziwnie lekko. Chłopiec szybko zgrał się z kuzynami. Babcia częstowała wszystkich racuchami ze śmietaną albo domowym miodem – do wyboru. Dziadek miał pasiekę, a miód pachniał tak, że aż kręciło się w głowie. Dla Stasia wieś wydawała się bajką, a gdy wracali do domu, myślał tylko: „Żeby tak zostać tu na zawsze…” Ale w sercu tlił się strach: a nuż znów odesłają go do domu dziecka? A wieczorem wydarzyło się coś, co przewróciło jego świat do góry nogami.
Na złote gody rodziców Stasia, Wojciecha i Haliny, zjechała się prawie cała rodzina. Staś przyjechał z daleka z żoną i córeczką. Służył w wojsku w innym mieście, więc rodzina mieszkała z nim. Goście znali jego niezwykłą historię – trudną, ale ze szczęśliwym zakończeniem. Staś wstał, trzymając kieliszek, i zwrócił się do rodziców:
– Kochani mamo i tato, zdrowia i stu lat! Dziękuję za wszystko, co dla mnie zrobiliście! W moim życiu było wielu rodziców: najpierw ci, którzy dali mi życie, potem ci, którzy próbowali zapełnić mną pustkę w swoim sercu. Ale wy… wy daliście mi prawdziwe dzieciństwo, uczyniliście mnie człowiekiem. Pokłon wam do ziemi! Żyjcie długo, dla was zrobię wszystko!
Halina i Wojciech patrzyli na syna ze łzami pełnymi miłości i dumy.
Staś już nie wierzył, że kolejna rodzina zastępcza to coś trwałego. Jedenaście lat, a wciąż w domu dziecka. Nie chciało mu się nawet opuszczać znajomych ścian, ale starsza wychowawczyni, ciocia Zosia, pogłaskała go po głowie i łagodnie powiedziała:
– Nie martw się, Stasiu, może tym razem się uda. A jeśli coś, zawsze tu jesteśmy.
– Ta, czekacie – mruknął. – Pani Agnieszka powiedziała, że się przeżegna, jak ktoś mnie w końcu zabierze na stałe.
– Nie słuchaj jej – machnęła ręką ciocia Zosia. – Młoda jest, jeszcze nie umie z dziećmi rozmawiać, więc palnęła głupstwo.
Ciocia Zosia lubiła Stasia, żałowała go, a on odwzajemniał się ciepłem. Tłumaczyła, żeby się nie przejmował, jeśli z nowymi rodzicami nie zagra.
– Czekamy, oczywiście – dodała. – Nawet dyrektorka powiedziała, żeby twojego łóżka nie zajmować, nowych dzieciaków ulokujemy gdzie indziej.
Staś skinął głową, rozejrzał się po sali, myśląc, że pewnie niedługo wróci. Nie chciało mu się jechać.
– Po co się zgodziłem? – zastanawiał się. – Chciałem odmówić, ale ci dwoje patrzyli tak jakoś… żal się zrobiło. No cóż, nie pierwszy raz. Jak byłem mały, to płakałem, jak mnie odsyłali, teraz już mi wszystko jedno. Bywało, że dowiadywali się, że będą mieć własne dziecko, i już mnie nie chcieli. Po co w ogóle brali?
Pamiętał, jak w jednej rodzinie przypadkiem rozbił telefon. Krzyczeli, że jest niewdzięczny, a potem oddali z powrotem – „nie pasuje”. Bywało różnie, ale Staś z czasem stał się sprytniejszy. Jeśli rodzina mu nie odpowiadała, celowo robił coś, żeby go odebrali. Nauczył się rozpoznawać, gdzie jest prawdziwa miłość, a gdzie tylko pustka.
Pewnego razu trafił do domu, gdzie zastępcza matka, pani Irena, nazywała go „Stasiuniem”. Co za Stasiuń? On jest Staś, prawie dorosły, a ona sepleni. Mieli duży dom, ale własnych dzieci nie mieli. Pani Irena urządziła mu pokój – wszystko różowe: zasłony, kołdra, nawet ściany. „Chyba chcieli dziewczynkę” – pomyślał. W kącie stały zabawkowe samochody i piłka, ale wszystko nie w jego stylu. Zastępczy ojciec prawie go nie zauważał, żył swoją pracą, jakby kupił żonie psa na smyczy. Pani Irena bawiła się Stasiem jak lalką: ubierała, fotografowała, chwaliła się koleżankom, jaki jej „Stasiuń” przystojny. Czasem zabierała go do parku, ale tylko na karuzelę dla maluchów – Staś wstydził się siedzieć obok niemowlaków.
Czasem żałował pani Ireny. Płakała, narzekając przez telefon, że mąż jej nie kocha, że nie może mieć dzieci. Staś patrzył na nią dorosłym wzrokiem i myślał: „Szkoda jej, ale w domu dziecka i tak lepiej niż z rodzoną matką”. Tamtą ledwo pamiętał, ale wiedział, że zabrali go od niej w porę – sąsiedzi zadzwonili po opiekę społeczną. W domu dziecka, w wieku pięciu lat, odetchnął: czyste łóżko, koledzy, dobra ciocia Zosia.
W domu pani Ireny Stasiowi znudziła się jej nadopiekuńczość. Czuł się, jakby miał znowu pięć lat. W przypływie złości rozwalił różowy pokój, omal nie podrapał samochodu jej męża, ale się powstrzymał. Szybko go oddali, a panią Irenę mąż wysłał nad morze – „niech odpocznie”.
I znów Staś czekał na nowych rodziców. Wszedł do poczekalni, a tam – mężczyzna i kobieta, zupełnie inni niż pani Irena. Mężczyzna wyciągnął rękę:
– Witaj, Staś. Jestem Wojciech.
Chłopiec uścisnął dłoń poważnie. Kobieta, Halina, przytuliła go lekko i zrobiło mu się ciepło.
– Możesz mówić do mnie ciocia Hala – uśmiechnęła się.
Spodobało mu się, jak Wojciech się przywitał – po męsku, bezStaś zasnął tej nocy z dziwnym poczuciem, że tym razem nie jest tylko gościem, ale częścią czegoś trwałego, czegoś, co w końcu nazwał domem.
